လူ ၂၆၀ သေဆုံးခဲ့သည့် အဲယားအိန္ဒိယ လေယာဉ်ပျက်ကျမှု တစ်နှစ်ပြည့်။ ဘာဖြစ်ခဲ့သည်ကို သိပြီလား။

အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း ဂူဂျာရတ်ပြည်နယ်ရှိ အာမက်ဒါဘတ်မြို့၏ လူနေထူထပ်သော ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်တစ်ခုတွင် လူ ၂၆၀ သေဆုံးခဲ့ရသည့် အသက်ဆုံးရှုံးမှုများပြားခဲ့သော အဲယားအိန္ဒိယ ဘိုးရင်းလေယာဉ်ပျက်ကျမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်မှာ သောကြာနေ့တွင် တစ်နှစ်ပြည့်မြောက်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

သေဆုံးသူများ၏ မိသားစုဝင်များသည် ဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်ခဲ့သည့် တစ်နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် သောကြာနေ့တွင် အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာ၌ စုဝေးခဲ့ကြသော်လည်း ၎င်းတို့သည် အနီးအနားရှိ လေဆိပ်မှ ပျံတက်ပြီး မကြာမီ လေယာဉ်ပျက်ကျရသည့် အကြောင်းရင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အဖြေများကို စောင့်ဆိုင်းနေဆဲဖြစ်သည်။

အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များသည် လာမည့်ရက်များအတွင်း ကြားဖြတ်အစီရင်ခံစာတစ်စောင် ထုတ်ပြန်ရန် မျှော်လင့်ရသည်။ ၎င်းသည် အတိအကျတွေ့ရှိချက်နှင့် နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ချက်ကို မျှော်လင့်နေခဲ့ကြသော သေဆုံးသူများ၏ ဆွေမျိုးများအတွက် စိတ်ပျက်စရာ နောက်ထပ်အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အမည်မဖော်လိုသူ သတင်းရင်းမြစ်များကို ကိုးကား၍ မီဒီယာသတင်းများက အိန္ဒိယစုံစမ်းစစ်ဆေးသူများသည် လေယာဉ်အင်ဂျင်များအား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု ပြီးစီးရန် လိုအပ်ကြောင်း ဖော်ပြကာ လေယာဉ်ပျက်ကျမှုနှင့် ပတ်သက်သည့် နောက်ဆုံးအစီရင်ခံစာ ထုတ်ပြန်ခြင်းကို နှောင့်နှေးစေမည်ဟု ဖော်ပြသည်။

နိုင်ငံတကာလေကြောင်းစည်းမျဉ်းများအရ မတော်တဆမှုဖြစ်ပွားပြီး တစ်နှစ်အတွင်း "ဖြစ်နိုင်ပါက" နောက်ဆုံးအစီရင်ခံစာ ထုတ်ပြန်ရမည်ဖြစ်သည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုသည် ပိုမိုကြာမြင့်ပါက နှစ်ပတ်လည်နေ့တိုင်း ကြားဖြတ်ထုတ်ပြန်ချက် ထုတ်ပြန်ရမည်ဖြစ်သည်။

လန်ဒန်ဂတ်ဝစ်သို့ ဦးတည်ပျံသန်းနေသော အဲယားအိန္ဒိယ ဘိုးရင်း ၇၈၇ ဒရင်းမ်လိုင်နာ လေယာဉ် AI171 သည် မပျက်ကျမီ ခဏအလိုကမှ ပျံတက်ခဲ့ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း အာမက်ဒါဘတ်မြို့စွန်ရှိ နိုင်ငံတကာလေဆိပ်နှင့် နီးကပ်သော မေဂါနီနာဂါ (Meghani Nagar) လူနေရပ်ကွက်ရှိ ဆေးကောလိပ်ကျောင်းသားဆောင်တစ်ခုထဲသို့ ပျက်ကျခဲ့သည်။

လေယာဉ်ပျံသန်းမှုခြေရာခံဝက်ဘ်ဆိုက် Flightradar24 ၏ ဖော်ပြချက်အရ လေယာဉ်၏ နောက်ဆုံးအချက်ပြမှုကို ဒေသစံတော်ချိန် ညနေ ၁:၃၈ (GMT 08:08) တွင် ပျံတက်ပြီး စက္ကန့်ပိုင်းအကြာ၌ လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ လေဆိပ်အပြင်ဘက် မြေပြင်သို့ ပြန်လည်ပျက်ကျခြင်းမပြုမီ ၆၂၅ ပေ (မီတာ ၁၉၀) အမြင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

လေယာဉ်မှ ဆက်သွယ်မှုအားလုံး ရပ်တန့်သွားခြင်းမပြုမီ အချိန်လေးတွင် လေယာဉ်သည် လေကြောင်းထိန်းချုပ်ရေးသို့ မေဒေး (mayday) အရေးပေါ်အချက်ပြမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

လေယာဉ်ပေါ်ပါလာသူ ၂၄၂ ဦးအနက် ခရီးသည်တစ်ဦးမှလွဲ၍ ကျန်အားလုံး သေဆုံးခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၁၆၉ ဦးနှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံသား ၅၂ ဦး ပါဝင်သည်။ လေယာဉ်ပျက်ကျရာနေရာအနီး မြေပြင်ပေါ်ရှိ လူ ၁၉ ဦးလည်း သေဆုံးခဲ့ရသဖြင့် စုစုပေါင်း လူ ၂၆၀ သေဆုံးခဲ့သည်။ အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာအနီးရှိ အခြားလူ ၆၇ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

လေယာဉ်ပေါ်တွင် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူ တစ်ဦးတည်းသောသူ ဗစ်ရှ်ဝါ့ရှ် ကူးမား ရာမက်ရှ် (Vishwash Kumar Ramesh) သည် ၎င်း၏အစ်ကိုမှာ လေယာဉ်ပျက်ကျမှုတွင် သေဆုံးခဲ့သည့် ဗြိတိန်နိုင်ငံသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။

ကြာသပတေးနေ့တွင် ရာမက်ရှ်၏ ကိုယ်စားလှယ် ဆန်ဂျစ် ပတေးလ် (Sanjiv Patel) က ဗြိတိန်၏ Guardian သတင်းစာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်မှာ အဲယားအိန္ဒိယက ရာမက်ရှ်၏ ဇနီးနှင့် ၎င်းတို့၏ ငါးနှစ်သားအရွယ် သားလေးအား ထောက်ပံ့ရန်အတွက် လျော်ကြေးငွေ ပေါင် ၂၁,၅၀၀ (ဒေါ်လာ ၂၈,၈၀၀) ပေးချေခဲ့ကြောင်း ဖြစ်သည်။ အလားတူ ငွေပေးချေမှုများကို အခြားမိသားစုများအား ပေးချေခဲ့ခြင်း ရှိ၊ မရှိမှာ ရှင်းလင်းခြင်းမရှိသေးပေ။

သေဆုံးသူများ၏ ဆွေမျိုးများသည် သောကြာနေ့တွင် အာမက်ဒါဘတ်၌ ရှေ့နေများနှင့် လေကြောင်းနှင့် လေကြောင်းဘေးကင်းရေး ကျွမ်းကျင်သူများက စီစဉ်သော ညီလာခံတစ်ခုတွင် တွေ့ဆုံကြမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် နေဝင်ပြီးနောက် ဖယောင်းတိုင်မီးထွန်း ဆုတောင်းပွဲ ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည်။

၎င်းသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်အသုံးပြုခဲ့သော ဘိုးရင်းမော်ဒယ်ဖြစ်သည့် ၇၈၇ ဒရင်းမ်လိုင်နာ ပါဝင်သည့် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး လေယာဉ်ပျက်ကျမှု ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံတကာလေကြောင်းဥပဒေနှင့်အညီ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ လေယာဉ်မတော်တဆမှု စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဗျူရို (AAIB) သည် ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်ပွားပြီး တစ်လအကြာတွင် ကနဦးအစီရင်ခံစာတစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

စာမျက်နှာ ၁၅ မျက်နှာပါ ထိုစာရွက်စာတမ်းတွင် လေယာဉ်ပျက်ကျခြင်းမပြုမီ ခဏအလိုက ဂျက်လေယာဉ်၏ အင်ဂျင်များသို့ ဆီဖြည့်တင်းမှု ရပ်တန့်သွားခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားရာ ၎င်းသည် လေယာဉ်မှူး၏ မှားယွင်းမှု ဖြစ်နိုင်ခြေနှင့် ပတ်သက်၍ မေးခွန်းများ ထွက်ပေါ်စေခဲ့သည်။

၎င်းသည် ကပ္ပတိန်နှင့် ၎င်း၏ တွဲဖက်လေယာဉ်မှူးတို့အကြား ဆီဖြည့်တင်းမှု ရပ်တန့်သွားခြင်းနှင့် ပတ်သက်သည့် စကားပြောဆိုမှုကိုလည်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ထိုတိုတောင်းသော ဝါကျနှစ်ကြောင်းသည် လေယာဉ်မှူး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်သေမှု သီအိုရီများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

အဆိုပါ အစီရင်ခံစာသည် ပြင်းထန်သော ဝေဖန်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။

ဆီခလုတ်များကို အဘယ်ကြောင့် ပိတ်ခဲ့သည်ကို ၎င်းက ဖော်ပြမထားပေ — ၎င်းသည် လေယာဉ်မှူး၏ အမှားကြောင့်လား သို့မဟုတ် ချွတ်ယွင်းမှုကြောင့်လား ဆိုသည်ကို မဖော်ပြထားပေ။

ကနဦးအစီရင်ခံစာတွင် ဘိုးရင်း သို့မဟုတ် အင်ဂျင်ထုတ်လုပ်သူ GE Aerospace သို့ ဘေးကင်းရေး အကြံပြုချက်တစ်စုံတစ်ရာ မပြုလုပ်ခဲ့ရာ ၎င်းသည် နည်းပညာဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာ ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းမရှိကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။

လေယာဉ်ပျက်ကျမှုသည် အဲယားအိန္ဒိယ၏ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပြန်လည်ဦးမော့လာမည့် အရေးကြီးအဆင့်တွင် ထိခိုက်စေခဲ့ရာ ၎င်းသည် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ပြဿနာများ၊ ပါကစ္စတန်က အိန္ဒိယလေကြောင်းလိုင်းများအပေါ် လေပိုင်နက်ပိတ်ပင်မှုများနှင့် မကြာသေးမီက အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲတို့ကြောင့် နှေးကွေးနေခဲ့သည်။

နိုင်ငံတကာစည်းမျဉ်းများအရ မတော်တဆမှုဖြစ်ပွားပြီး တစ်နှစ်အတွင်း "ဖြစ်နိုင်ပါက" နောက်ဆုံးအစီရင်ခံစာ ထုတ်ပြန်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများသည် ပိုမိုကြာမြင့်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပြီးစီးနိုင်ခြင်းမရှိပါက နှစ်ပတ်လည်နေ့တိုင်း ကြားဖြတ်ထုတ်ပြန်ချက် ထုတ်ပြန်ရမည်ဖြစ်သည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေသဖြင့် AAIB သည် ဤအဆင့်တွင် ကြားဖြတ်အစီရင်ခံစာတစ်စောင်သာ ထုတ်ပြန်ရန် မျှော်လင့်ရသည်။

အိန္ဒိယလေယာဉ်မှူးများသမဂ္ဂအဖွဲ့ချုပ်သည် စုံစမ်းစစ်ဆေးသူများအား ဘိုးရင်းနှင့် အဲယားအိန္ဒိယတို့ထံမှ လေယာဉ်နှင့်ပတ်သက်သည့် နည်းပညာဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ပိုမိုရယူရန် တိုက်တွန်းနေရာ ၎င်းသည် "AAIB က စုံစမ်းစစ်ဆေးနေသော လေယာဉ်မှူး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်သေမှု သီအိုရီကို ပယ်ချနိုင်ရန်" ဖြစ်သည်။

"၎င်း [ကြားဖြတ်အစီရင်ခံစာတစ်ခုတည်းသာ] သည် ပိုမိုသော ထင်ကြေးပေးမှုများနှင့် ပိုမိုသော နားလည်မှုလွဲမှားမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်" ဟု သမဂ္ဂဥက္ကဋ္ဌ ချာရန်ဗီယာ ရန်ဒါဝါ (Charanvir Randhawa) က လေယာဉ်ပျက်ကျမှု နှစ်ပတ်လည်နေ့မတိုင်မီ အာမက်ဒါဘတ်၌ ကျင်းပသော လူပြည့်ကျပ်နေသည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။

"ကျွန်ုပ်တို့သည် အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် အိန္ဒိယလေယာဉ်မတော်တဆမှု စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဗျူရို (AAIB) အား မည်သည့်ကြားဖြတ်အစီရင်ခံစာမျှ ထုတ်ပြန်ခြင်းမပြုရန် တောင်းဆိုထားသည်"

အဲယားအိန္ဒိယ ၇၈၇ လေယာဉ် ပျက်ကျခြင်းမပြုမီ လေယာဉ်မှူးနှစ်ဦးအကြား စကားပြောဆိုမှု မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ကော့ပစ် (cockpit) မှတ်တမ်းသည် ကပ္ပတိန်က အင်ဂျင်များသို့ ဆီစီးဆင်းမှုကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်ဟူသော အမြင်ကို ထောက်ခံခဲ့ကြောင်း ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ရိုက်တာသတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့သော အမေရိကန်အရာရှိများ၏ ကနဦးအကဲဖြတ်ချက်အရ သိရသည်။

သို့သော် AAIB က ထိုအချိန်က "မည်သည့်တိကျသော ကောက်ချက်မျှ ချမှတ်ရန် စောလွန်းနေသေးသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

စုံစမ်းစစ်ဆေးသူများသည် ဧပြီလတွင် အင်ဂျင်စမ်းသပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့သည့်လက ပြင်သစ်သို့ သွားရောက်ခဲ့ရာ ၎င်းသည် အင်ဂျင်စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ်အား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါအချက်အလက်များ လူသိရှင်ကြားမဟုတ်သောကြောင့် အမည်မဖော်လိုသူ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ရိုက်တာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ကြာသပတေးနေ့တွင် ဘလွန်းဘာ့ဂ် (Bloomberg) ကလည်း စစ်ဆေးရန်အတွက် အမေရိကန်သို့ ပေးပို့ထားသော အင်ဂျင်များအား လေ့လာမှုများ ပြီးစီးသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် လေယာဉ်ပျက်ကျမှုနှင့် ပတ်သက်သည့် နောက်ဆုံးအစီရင်ခံစာကို သုံးလအတွင်း မျှော်လင့်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

ကပ္ပတိန်၏ ဖခင်က အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးတရားရုံးအား လေယာဉ်မှူး၏ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ဆောင်မှုမှလွဲ၍ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အခြားအကြောင်းရင်းများကို စစ်ဆေးမည့် လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတစ်ခု ပြုလုပ်ရန် အမိန့်ချမှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုထားသည်။ ထိုအကြောင်းရင်းသည် အခြားသော အသက်ဆုံးရှုံးမှုများပြားသည့် လေယာဉ်ပျက်ကျမှုအချို့တွင် သံသယရှိခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်အဲလ်ပ်တောင်တန်းများပေါ်သို့ ပျက်ကျကာ လေယာဉ်ပေါ်ပါလာသူ ၁၅၀ ဦးလုံး သေဆုံးခဲ့သည့် ဂျာမန်ဝင်းစ် လေကြောင်းလိုင်း ခရီးစဉ် ၉၅၂၅ (Germanwings Flight 9525) ဖြစ်စဉ်တွင် အတည်ပြုခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။