ကမ္ဘာ့ဖလားအတွက် ဒါးလပ်စ် ဝေလငါး နံရံဆေးပန်းချီ ဖျက်ဆီးခဲ့မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန် အနုပညာရှင်က ဖီဖာကို တရားစွဲဆို

ဒဲလက်စ်မြို့လယ်ရှိ အဆောက်အအုံတစ်ခုပေါ်တွင် သက်ရှိအရွယ်အစားရှိ ရေကူးနေသော ဝေလငါးများပုံ နံရံဆေးရေးပန်းချီ ရေးဆွဲခဲ့သည့် အမေရိကန်အနုပညာရှင်တစ်ဦးက ဖီဖာနှင့် အခြားတရားခံများကို ဒေါ်လာ ၂၅ သန်းတန် နစ်နာကြေးတောင်းဆိုမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် မြို့၏ ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်များကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ၎င်း၏လက်ရာကို တရားမဝင် ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

၎င်း၏ နောက်ဆုံးအမည်ဖြင့်သာ လူသိများသော ရောဘတ် ဝိုင်လန် (Wyland) က အဆောက်အအုံ၏ နံရံနှစ်ခုပေါ်တွင် စတုရန်းမီတာ ၁,၅၈၀ (စတုရန်းပေ ၁၇,၀၀၀) ခန့် ကျယ်ဝန်းစွာ ဖုံးအုပ်ထားသည့် ကြီးမားသော နံရံဆေးရေးပန်းချီကို ၎င်းကိုယ်တိုင် လက်ဖြင့် ရေးဆွဲခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဝိုင်လန်သည် တနင်္လာနေ့က ဒဲလက်စ်ရှိ အမေရိကန် ခရိုင်တရားရုံးတွင် တရားစွဲဆိုခဲ့ရာ ကမ္ဘာ့ဖလားစီစဉ်သူများ၊ အဆောက်အအုံပိုင်ရှင်နှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုကုမ္ပဏီတို့က ၎င်း၏ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ သို့မဟုတ် အကြောင်းကြားခြင်းမရှိဘဲ ၎င်း၏နံရံဆေးရေးပန်းချီကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

၎င်းတို့၏လုပ်ရပ်များသည် အများပြည်သူပြသထားသော လက်ရာများ ဖျက်ဆီးခံရခြင်းမှ ရုပ်ပုံအနုပညာရှင်များကို ကာကွယ်ရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ဖက်ဒရယ်ဥပဒေကို ချိုးဖောက်သည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဝိုင်လန်သည် နစ်နာကြေးအဖြစ် အနည်းဆုံး ဒေါ်လာ ၂၅ သန်း တောင်းဆိုနေသည်။ ၎င်း၏တရားစွဲဆိုမှုတွင် ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ဖီဖာနှင့် အခြားတရားခံများသည် ကမ္ဘာ့ဖလားကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် "မြို့ပြအထင်ကရနေရာတစ်ခုကို အလျင်အမြန်နှင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်၍မရအောင် ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်" ဟု ဖော်ပြထားသည်။

"ဖီဖာက အိမ်ရှင်မြို့အတွက် အနုပညာကို ဖန်တီးနေသည်ဟု ဆိုသော်လည်း အမှန်တကယ်တွင် ၎င်းတို့သည် အိမ်ရှင်မြို့၏ သမိုင်းဝင်အထင်ကရနေရာတစ်ခုကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်" ဟု အနုပညာရှင်၏ တရားစွဲဆိုမှုတွင် ဖော်ပြထားသည်။

အဆိုပါ နံရံဆေးရေးပန်းချီသည် ဆယ်စုနှစ်သုံးခုနီးပါး တည်ရှိခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့သည့်လက အလုပ်သမားများက ၎င်းကို ဖျက်ဆီးပစ်ရန် စတင်ဆေးသုတ်ခဲ့ရာ နံရံဆေးရေးပန်းချီ၏ ကြီးမားသောအရွယ်အစားနှင့် သမုဒ္ဒရာထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ သတင်းစကားကို နှစ်သက်မြတ်နိုးကြသည့် ဒေသခံများအကြား ဆူပူကြိမ်းမောင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

ဒေသတွင်း ကမ္ဘာ့ဖလားစီစဉ်ရေးကော်မတီက ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် ဝိုင်လန်၏ နံရံဆေးရေးပန်းချီနေရာတွင် "လက်ရှိသမိုင်းဝင်အချိန်အခါကို ဖော်ညွှန်းပြီး ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပတ်ဝန်းကျင်ရှိ စွမ်းအင်၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစိတ်ဓာတ်ကို ထင်ဟပ်စေမည့်" အနုပညာလက်ရာအသစ်တစ်ခုကို စီစဉ်ထားသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဝိုင်လန်၏ နံရံဆေးရေးပန်းချီ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ထိန်းသိမ်းထားမည်ဟုလည်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဖီဖာပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက အင်္ဂါနေ့တွင် အေပီသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားရာတွင် အဖွဲ့ချုပ်အနေဖြင့် "ဤကိစ္စတွင် လုံးဝပါဝင်ပတ်သက်မှုမရှိပါ" ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး သတင်းထောက်တစ်ဦးကို ပြိုင်ပွဲ၏ ဒေသတွင်းစီစဉ်ရေးကော်မတီသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။

နံရံဆေးရေးပန်းချီကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည့် အဆောက်အအုံကို စီမံခန့်ခွဲသည့် Slate Asset Management ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက ဒေသတွင်း ကမ္ဘာ့ဖလားစီစဉ်သူများက မတ်လတွင် Slate အား နံရံဆေးရေးပန်းချီနေရာကို "အများပြည်သူအတွက် အနုပညာလက်ရာအသစ်တစ်ခု" အတွက် လှူဒါန်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်ဟု ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

"နံရံနေရာအသုံးပြုမှုအတွက် Slate အား မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ လျော်ကြေးပေးခြင်းမရှိပါ" နှင့် "ဒေသတွင်းအဖွဲ့များက မစ္စတာဝိုင်လန်ကို အကြောင်းကြားထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်" ဟု စီမံခန့်ခွဲမှုကုမ္ပဏီ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက အီးမေးလ်ဖြင့် ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်၊ ကနေဒါနှင့် မက္ကဆီကိုတို့ ပူးတွဲကျင်းပသည့် ပွဲစဉ်များတွင် ဒဲလက်စ်သည် အခြားမည်သည့်နေရာများထက်မဆို ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်များကို ပိုမိုလက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး ဒဲလက်စ် ကောင်ဘွိုင်းစ် (Dallas Cowboys) အသင်း၏ အိမ်ကွင်းဖြစ်သော အာလင်တန် (Arlington) ဆင်ခြေဖုံးရှိ AT&T အားကစားကွင်းတွင် ပွဲစဉ်ကိုးပွဲ ကစားရန် စီစဉ်ထားသည်။

ဝိုင်လန်၏ ဒဲလက်စ်နံရံဆေးရေးပန်းချီ "Whaling Wall 82" သည် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့ပြီး သမုဒ္ဒရာသတ္တဝါများ ထိန်းသိမ်းရေးကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် အနုပညာရှင်က ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးတွင် ရေးဆွဲခဲ့သည့် "Whaling Walls" ဟု လူသိများသော အလားတူ နံရံဆေးရေးပန်းချီ ၁၀၀ ကျော်အနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။

နံရံဆေးရေးပန်းချီ ဖျက်ဆီးခံရခြင်းကို ကန့်ကွက်ပြီး ဒဲလက်စ်ရှိ အများပြည်သူပိုင် အနုပညာလက်ရာများကို ကာကွယ်ရန် တောင်းဆိုသည့် အွန်လိုင်းအသနားခံစာတွင် လက်မှတ်ပေါင်း ၂,၆၀၀ ကျော် ရရှိထားသည်။

ဝိုင်လန်၏ တရားစွဲဆိုမှုတွင် Visual Artists Rights Act ကို ချိုးဖောက်သည်ဟု စွပ်စွဲထားသည်။ ၎င်းသည် အခြားသူတစ်ဦးက ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာလက်ရာကို ပိုင်ဆိုင်ထားသော်လည်း "အသိအမှတ်ပြုခံရသော အဆင့်အတန်းရှိ" အနုပညာလက်ရာများကို ကာကွယ်ပေးသည့် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ဖက်ဒရယ်ဥပဒေဖြစ်သည်။

တရားသူကြီးတစ်ဦးက ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ထိုဥပဒေကို ကိုးကားခဲ့ပြီး ကွင်းစ် (Queens) ရှိ စက်ရုံဟောင်းတစ်ခုတွင် နယူးယောက်မြို့မှ ဂရပ်ဖစ်တီအနုပညာရှင်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့၏ ဆေးမှုတ်ပန်းချီကား ဒါဇင်ပေါင်းများစွာကို အဖြူရောင်ဆေးသုတ်ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်းအတွက် ပိုင်ရှင်တစ်ဦးအား လျော်ကြေးပေးရန် အမိန့်ချခဲ့သည်။ အဆိုပါစီရင်ချက်ကို အယူခံဝင်ရာတွင် အတည်ပြုခဲ့သည်။