အင်ဒိုနီးရှားရူပီး အမေရိကန်ဒေါ်လာနှင့်ယှဉ်လျှင် စံချိန်တင်အနိမ့်ဆုံးသို့ ကျဆင်း

အင်ဒိုနီးရှား ရူပီယာသည် စွမ်းအင်ကုန်ကျစရိတ်များ မြင့်တက်လာနေချိန်တွင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ၁၈,၀၀၀ အမှတ်ကို ကျော်လွန်ကာ အမေရိကန်ဒေါ်လာနှင့်ယှဉ်လျှင် သမိုင်းတစ်လျှောက် အနိမ့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။

ဗဟိုဘဏ်၏ မကြာသေးမီက ထောက်ပံ့ရန် ကြိုးပမ်းမှုများရှိသော်လည်း အဆိုပါငွေကြေးသည် ကြာသပတေးနေ့တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာနှင့်ယှဉ်လျှင် ၁၈,၀၂၈ သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စွမ်းအင်အကျပ်အတည်းသည် စွမ်းအင်တင်သွင်းသည့် အရှေ့တောင်အာရှစီးပွားရေးနိုင်ငံများ၊ အထူးသဖြင့် အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ဖိလစ်ပိုင်တို့အပေါ် အကြီးအကျယ် ဖိအားဖြစ်စေခဲ့သည်။

ကုန်သွယ်မှုလက်ကျန်များအပေါ် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဖိအားသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပြည်ပသို့ စီးထွက်ခြင်းနှင့် ငွေကြေးတန်ဖိုးကျဆင်းခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

ပင်လယ်ကွေ့ဒေသ ပဋိပက္ခများသည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ရေနံဈေးနှုန်းများကို ၁ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်စေခဲ့သည်။

ဒေသတွင်း မရေရာမှုများကို ပိုမိုတိုးပွားစေသည်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက အတင်းအကြပ်ခိုင်းစေမှု ပျက်ကွက်သည်ဟု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှားနှင့် စင်ကာပူတို့ အပါအဝင် စီးပွားရေးနိုင်ငံ ၆၀ မှ ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း သို့မဟုတ် ၁၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း အပိုဆောင်းသွင်းကုန်ခွန်များ ကောက်ခံရန် အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ပါမာတာဘဏ်၏ အကြီးတန်းစီးပွားရေးပညာရှင် ဂျိုဆွာ ပါဒီဒီက ၁၈,၀၀၀ ငွေလဲနှုန်းသည် ဈေးကွက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် “စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမှတ်အသား” တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက AFP သတင်းအေဂျင်စီသို့ ပြောကြားရာတွင် ယခုကဲ့သို့ တန်ဖိုးကျဆင်းခြင်းသည် ရေနံဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ဒေါ်လာဝယ်လိုအား မြင့်မားခြင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှုပိုငွေ ကျဉ်းမြောင်းလာခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

အင်ဒိုနီးရှားသည် ရေနံစိမ်းတင်သွင်းသည့်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ရေနံစိမ်းကုန်ကျစရိတ်များ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် အထူးသဖြင့် ထိခိုက်နစ်နာလျက်ရှိသော်လည်း အစိုးရက ထောက်ပံ့ကြေးပေးထားသော လောင်စာဆီဈေးနှုန်းများကို ပြောင်းလဲမည်မဟုတ်ကြောင်း အခိုင်အမာပြောကြားထားသည်။

နိုင်ငံ၏ ကုန်သွယ်မှုပိုငွေသည် အကြီးအကျယ် ထိခိုက်ခဲ့ပြီး တစ်လအလိုက ဒေါ်လာ ၃.၃ ဘီလီယံမှ ဧပြီလတွင် ဒေါ်လာ ၈၉ သန်းအထိ ကျဉ်းမြောင်းသွားခဲ့ရာ အင်ဒိုနီးရှားဈေးကွက်တွင် ဒေါ်လာထောက်ပံ့မှုကို ပိုမိုလျှော့ချခဲ့ကြောင်း ဂျိုဆွာက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ကုန်စည်ကုန်သွယ်မှုမှ ဒေါ်လာထောက်ပံ့မှု လျော့နည်းလာနေသည်၊ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် စွမ်းအင်တင်သွင်းမှု၊ ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများ၊ အမြတ်ဝေစုများ၊ နိုင်ငံခြားကြွေးမြီပေးချေမှုများနှင့် ရာသီအလိုက်လိုအပ်ချက်များအတွက် ဒေါ်လာလိုအပ်ချက်များမှာမူ အရေးပါနေဆဲဖြစ်သည်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ထို့ကြောင့်ပင် BI [အင်ဒိုနီးရှားဘဏ်] ၏ ချေးငွေအတိုးနှုန်း တိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းသည် ရူပီယာ၏ [တန်ဖိုးကျဆင်းမှုကို] ပြောင်းပြန်လှန်ရန် မလုံလောက်ခြင်းဖြစ်သည်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဗဟိုဘဏ်သည် ရူပီယာကို တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းထားရန်နှင့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းနေချိန်တွင် ပြီးခဲ့သည့်လက အတိုးနှုန်းများကို ၀.၅ အခြေခံပွိုင့် တိုးမြှင့်ကာ ၅.၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြှင့်တင်ခဲ့ရာ ၎င်းသည် နှစ်နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် တိုးမြှင့်ခြင်းဖြစ်သည်။

ဗဟိုဘဏ်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ရမ်ဒန် ဒန်နီ ပရာကိုဆိုက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် “လုံလောက်သော နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်နှုန်း အရည်အသွေးကို ထိန်းသိမ်းရန်” အတွက် “ရရှိနိုင်သော မူဝါဒဆိုင်ရာ ကိရိယာများအားလုံး” ကို ဆက်လက်အသုံးပြုနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အင်ဒိုနီးရှားဘဏ်ကလည်း ဒေါ်လာဝယ်ယူမှုများအတွက် စည်းမျဉ်းများကို တင်းကျပ်ခဲ့သည်။

မေလကတည်းက တစ်လလျှင် ဒေါ်လာ ၂၅,၀၀၀ ကျော် ဝယ်ယူသူများသည် အမေရိကန်ငွေကြေး လိုအပ်ကြောင်း အကြောင်းပြရန်အတွက် အထောက်အထားစာရွက်စာတမ်းများ ပေးအပ်ရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။