မြောက်ပိုင်းအိုင်ယာလန်တွင် အကြမ်းဖက်မှုများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားလာချိန်၌ ဝန်ကြီးက လူမျိုးရေးအကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချလိုက်သည်။

ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၏ မြောက်ပိုင်းအိုင်ယာလန်ဝန်ကြီးက ပြည်နယ်အတွင်း လူအုပ်စုလိုက် အကြမ်းဖက်မှုများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားလာခြင်းကို “လူမျိုးရေးခွဲခြားသော အကြမ်းဖက်မှု” အဖြစ် ရှုတ်ချလိုက်သည်။

မြောက်ပိုင်းအိုင်ယာလန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဟီလာရီဘန် (Hilary Benn) က မြို့တော်ဘဲလ်ဖတ်စ် (Belfast) တွင် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ရက်တာအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆန့်ကျင်ရေး အကြမ်းဖက်မှုများကို ကြာသပတေးနေ့တွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက် မရရှိမီ ဆယ်စုနှစ်များစွာ လူမျိုးရေးပဋိပက္ခများ ခံစားခဲ့ရသော ပြည်နယ်သို့ မငြိမ်မသက်မှုများ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်းက စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

ဘဲလ်ဖတ်စ်မြို့လမ်းများပေါ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော မငြိမ်မသက်မှုများသည် အင်္ဂါနေ့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ညတွင် လျော့နည်းသွားကြောင်း သတင်းပို့ရာ၌ ဘန်သည် စိတ်သက်သာရာရပုံ ပေါ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ခဲ့သော လူအုပ်စုများ၏ လူမျိုးရေးသဘောသဘာဝမှာ ရှင်းလင်းနေဆဲဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည် ယခင်က ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူများကို နေရာချထားပေးခဲ့သည့် ဟိုတယ်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။

ခိုလှုံခွင့်ရရှိထားသော ဆိုမာလီလူမျိုးတစ်ဦးက တနင်္လာနေ့တွင် ရက်စက်စွာ ဓားထိုးမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော လမ်းပေါ်အကြမ်းဖက်မှုများသည် ယူကေတွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အစွန်းရောက်လက်ယာသမားများ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် တင်းမာမှုများကို မြင့်တက်စေခဲ့ရုံသာမက “ပြဿနာများ” (the Troubles) ဟုခေါ်သော အဖြစ်အပျက်များ၏ အမှတ်ရစရာများကိုလည်း ပြန်လည်သယ်ဆောင်လာခဲ့သည်။

ဆယ်စုနှစ်သုံးခုကျော်ကြာ ကက်သလစ်အိုင်းရစ်အမျိုးသားရေးသမားများနှင့် ပရိုတက်စတင့်ဗြိတိန်လိုလားသော “သစ္စာခံများ” (loyalists) တို့သည် အကြမ်းဖက်စစ်ပွဲဆင်နွှဲခဲ့ကြပြီး မြောက်ပိုင်းအိုင်ယာလန်လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ပြိုကွဲစေခဲ့သည်။ ပဋိပက္ခကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာသောအခါ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် Good Friday သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုသဘောတူညီချက်တွင် ဗြိတိန်နှင့် အိုင်ယာလန်အစိုးရများအပြင် မြောက်ပိုင်းအိုင်ယာလန်ရှိ နိုင်ငံရေးပါတီအများစုက မြောက်ပိုင်းအိုင်ယာလန်ကို မည်သို့အုပ်ချုပ်သင့်သည်ကို သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။

Sky News အစီအစဉ်တွင် ပါဝင်စဉ် မြင်တွေ့ခဲ့ရသော အကြမ်းဖက်မှုများသည် ဆန္ဒပြပွဲများမဟုတ်ဘဲ လူမျိုးရေးအဓိကရုဏ်းများ ဟုတ်မဟုတ် မေးမြန်းရာတွင် ဘန်က “ကောင်းပြီ၊ လူတွေကို သူတို့ရဲ့ အသားအရောင်ပေါ်မူတည်ပြီး ပစ်မှတ်ထားနေတယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုဖော်ပြနိုင်ဦးမှာလဲ။ ဒါဟာ လူမျိုးရေးခွဲခြားတဲ့ အကြမ်းဖက်မှုပဲ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဘန်က “ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သော ကြောက်ရွံ့မှုခံစားချက်” ကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ညတွင် ရဲတပ်ဖွဲ့က လူ ၁၆ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့သည်။ ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် နိုင်ငံရေးသမားများက အကြမ်းဖက်မှုအများစုကို အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် လှုံ့ဆော်ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

“ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့ခဲ့ရတာကတော့ အွန်လိုင်းလူမှုမီဒီယာလှုပ်ရှားမှုတွေကနေ သိသာထင်ရှားတဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေပါပဲ။ မြောက်ပိုင်းအိုင်ယာလန်အတွင်းက လူတွေဆီကနေ တချို့ဖြစ်ပြီး အိုင်ယာလန်ကျွန်းပြင်ပကနေ တချို့ဖြစ်ပါတယ်” ဟု လက်ထောက်ရဲချုပ် ရိုင်ယန်ဟန်ဒါဆန် (Ryan Henderson) က သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့ပြီး လူမှုမီဒီယာပို့စ်များနှင့်ပတ်သက်၍ တရားစွဲဆိုမှုများ ရှိလာနိုင်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ဆူဒန်နိုင်ငံသား ဟာဒီအာလိုဒစ် (Hadi Alodid) ကို ဘဲလ်ဖတ်စ်တရားသူကြီးများက ချုပ်နှောင်ထားပြီး လူသတ်ရန်ကြံစည်မှုဖြင့် စွဲချက်တင်ထားသည်။ အဆိုပါအမှုကို “အကြမ်းဖက်မှု” အဖြစ် သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိဘဲ ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့သို့ ရွှေ့ဆိုင်းထားသည်။

ဒီမိုကရက်တစ်ယူနီယံနစ်ပါတီ (DUP) ခေါင်းဆောင် ဂါဗင်ရော်ဘင်ဆန် (Gavin Robinson) က သားကောင် စတီဖင်အိုဂီလ်ဗီ (Stephen Ogilvie) ၏ မိသားစုနှင့် တွေ့ဆုံပြီးနောက် ကြာသပတေးနေ့တွင် ၎င်း၏အခြေအနေမှာ “တိုးတက်ကောင်းမွန်လာနေသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အိုဂီလ်ဗီ၏ ဆွေမျိုးများက “ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ အဖြစ်ဆိုး” ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ငြိမ်သက်အေးချမ်းရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြပြီး အကြမ်းဖက်မှုကို “ကြိုဆိုခြင်းမရှိ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။