ကူရှ်နာကျွန်းလား။ အယ်လ်ဘေးနီးယားမှာ စီစဉ်ထားတဲ့ အပန်းဖြေစခန်းက ဘာကြောင့် ဆန္ဒပြမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တာလဲ။
politics||18 MIN READ

ကူရှ်နာကျွန်းလား။ အယ်လ်ဘေးနီးယားမှာ စီစဉ်ထားတဲ့ အပန်းဖြေစခန်းက ဘာကြောင့် ဆန္ဒပြမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တာလဲ။

AI Summary

အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံတွင် အီဗန်ကာ ထရန့်နှင့် ဂျာရက် ကူရှ်နာတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသော ဇိမ်ခံအပန်းဖြေစခန်း စီမံကိန်းတစ်ခုကြောင့် ပြည်သူလူထု၏ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ဤစီမံကိန်းသည် အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ အေဒရီယက်တစ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ကာကွယ်ထားသော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများဖြစ်သည့် Vjosa-Narta မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသနှင့် Sazan ကျွန်းတို့တွင် ဟိုတယ်များနှင့် ဗီလာများ ဆောက်လုပ်ရန် ရည်ရွယ်သည်။ အစိုးရက နိုင်ငံ၏စီးပွားရေးနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဖြစ် ရှုမြင်ကာ ထောက်ခံနေသော်လည်း သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးသမားများနှင့် ဒေသခံများကမူ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးမှု၊ မြေယာပိုင်ဆိုင်မှု အငြင်းပွားမှုများနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ကင်းမဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် စိုးရိမ်ပူပန်နေကြသည်။ မကြာသေးမီက ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ စတင်ခဲ့ပြီးနောက် လူထောင်ပေါင်းများစွာသည် စီမံကိန်းကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် မြေယာပိုင်ရှင်ဟောင်းများအား မြေများပြန်လည်ရရှိရန် တောင်းဆိုကာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးရုံးကလည်း စီမံကိန်း၏ တရားဝင်မှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေပြီး ဥရောပသမဂ္ဂကလည်း အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် စံနှုန်းများ လိုက်နာမှုကို အလေးထား ပြောကြားခဲ့သည်။

အီဗန်ကာ ထရန့် (Ivanka Trump) အတွက် Sazan သည် 'တွေ့ရှိမှု' တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် အယ်လ်ဘေးနီးယားလူမျိုး ထောင်ပေါင်းများစွာကမူ ၎င်းသည် ၎င်းတို့အတွက် ဆုံးရှုံးမှုတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု စိုးရိမ်နေကြသည်။

ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း အမေရိကန် ပေါ့ဒ်ကာစ်တင်သူ ဒေးဗစ် ဆန်ရာ (David Senra) နှင့် အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့် (Donald Trump) ၏ သမီးအကြီးဆုံး အီဗန်ကာ (Ivanka) က အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ လူမနေသောကျွန်းကို သူမနှင့် သူမ၏ခင်ပွန်း ဂျာရက် ကူရှ်နာ (Jared Kushner) တို့ ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည့် မြေကွက်တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။

"ကျွန်မတို့ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်ရဲ့ လှေပေါ်မှာရှိနေတုန်း ရေကူးဖို့ ရပ်နားခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီလိုနဲ့ပဲ ကျွန်မတို့ ဒီကျွန်းကို တွေ့ခဲ့တာပါ" ဟု သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။ သူမပြောနေသည့် ကျွန်းမှာ ကူရှ်နာနှင့် ဆက်စပ်နေသော အဆိုပြုထားသည့် ဇိမ်ခံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစီမံကိန်းကြောင့် အယ်လ်ဘေးနီးယားတစ်ဝန်းတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဒေါသထွက်စေခဲ့သည့် ကျွန်းဖြစ်သည်။

"ကျွန်မတို့ ကျွန်းဆီကို ရေကူးသွားခဲ့ကြတယ်။ ခြေဗလာနဲ့ တောင်ထိပ်အထိ တက်ခဲ့ကြပြီး ကျွန်မတို့ အရမ်းကို စွဲမက်သွားခဲ့ကြတယ်" ဟု သူမက ဆိုသည်။

ထိုစွဲမက်မှုသည် နောက်ဆုံးတွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်နှစ်ကျော်က ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့သည့် ဇိမ်ခံဟိုတယ်များ ဆောက်လုပ်ခြင်း ပါဝင်သော စီမံကိန်းတစ်ခုဆီသို့ ဦးတည်ခဲ့သည်။ သို့သော် မကြာသေးမီရက်များအတွင်း သဲသောင်ပြင်များပေါ်သို့ ဘူဒိုဇာများ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဆန္ဒပြသူ ထောင်ပေါင်းများစွာ စုဝေးခဲ့ကြသည်။

အစိုးရက အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ အေဒရီယက်တစ် (Adriatic) ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် နိုင်ငံအတွက် အလွန်အဖိုးတန်လိမ့်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ၎င်းသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးသမားများနှင့် ကာလရှည်ကြာ ဆိုရှယ်လစ်ဝန်ကြီးချုပ် အီဒီ ရာမာ (Edi Rama) ကို ဝေဖန်သူများထံမှ ကန့်ကွက်မှုများကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။

သို့ဆိုလျှင် ကူရှ်နာ၏ ဇိမ်ခံအပန်းဖြေစခန်းစီမံကိန်းသည် အဘယ်နည်း၊ အဘယ်ကြောင့် ဤမျှလောက် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်လာရသနည်း။

ကူရှ်နာ၏ ရည်မှန်းချက်မှာ ဗျိုဆာ-နာတာ (Vjosa-Narta) ၏ ကာကွယ်ထားသော မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသရှိ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တောတွင် ဟိုတယ်များ၊ တိုက်ခန်းများနှင့် ဗီလာများ ပြည့်နှက်နေသည့် ကျယ်ပြန့်သော ပင်လယ်ကမ်းခြေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ယခင်ကွန်မြူနစ်ခေတ် စစ်အခြေစိုက်စခန်းဟောင်းကို Sazan ရှိ အပန်းဖြေစခန်းအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းလည်း ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် စီမံကိန်းကြေညာပြီး မကြာမီ အစိုးရသည် ကူရှ်နာ၏ Affinity Partners ရန်ပုံငွေအဖွဲ့နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော Atlantic Incubation Partners ကုမ္ပဏီအား "မဟာဗျူဟာမြောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ" အဆင့်အတန်းကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။

အီဗန်ကာ ထရန့်သည် ထိုအချိန်မှစ၍ ဗလိုရာ (Vlora) ဒေသသို့ ဗိသုကာပညာရှင်များနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ လိုက်ပါလျက် သွားရောက်ခဲ့ပြီး ရာမာနှင့်လည်း တွေ့ဆုံခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်လက ထိုဒေသတွင် မြေတူးစက်များနှင့် အခြားလေးလံသော စက်ယန္တရားများ စတင်အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဝင်ရောက်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်းများ ဖောက်လုပ်ခြင်း၊ သဲများတူးဖော်ခြင်း၊ ထင်းရှူးပင်များကြားရှိ မြေများကို ရှင်းလင်းခြင်းနှင့် ခြံစည်းရိုးများ တပ်ဆင်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

Sazan ကျွန်းပေါ်ရှိ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် ဒေါ်လာ ၁.၆ ဘီလီယံ တန်ဖိုးရှိပြီး ရာမာက မကြာသေးမီက ဗလိုရာဒေသ ပါဝင်သည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည့် ယူရို ၄ ဘီလီယံ (ဒေါ်လာ ၄.၆ ဘီလီယံ) တန်ဖိုးရှိ စီမံကိန်းတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့သည်။

Affinity Partners က Al Jazeera ၏ မေးခွန်းများကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစီမံကိန်းတွင် လုပ်ကိုင်နေသော PR အေဂျင်စီတစ်ခုသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ အဆိုပါအေဂျင်စီက ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို Affinity Partners မှ ဦးဆောင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ Sazan Real Estate Development LLC မှ ဦးဆောင်နေကြောင်းနှင့် ပါဝင်ပတ်သက်သည့် မည်သည့်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူမဆို “၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အရည်အချင်းဖြင့်” လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အဆိုပါအေဂျင်စီသည် Sazan Real Estate Development ၏ ဥက္ကဋ္ဌ Asher Abehsera ၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ပေးခဲ့သည်။

"ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ခရီးစဉ်တစ်ခု ဖန်တီးရန်နှင့် ဒေသသမိုင်းတွင် အကြီးဆုံး ပုဂ္ဂလိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများထဲမှ တစ်ခုကို ပြုလုပ်ရန် အခွင့်အလမ်းအတွက် ကျွန်ုပ်တို့ စိတ်လှုပ်ရှားမိပါသည်" ဟု ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

"ကျွန်ုပ်တို့၏ အာရုံစိုက်မှုသည် တာဝန်ယူမှုရှိသော စီမံခန့်ခွဲမှု၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် မြှင့်တင်မှု၊ အလုပ်အကိုင် ဖန်တီးမှုနှင့် ဒေသခံလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများအတွက် ရေရှည်တန်ဖိုး ဖန်တီးမှုတို့အပေါ်တွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည်။ လက်ရှိ အများပြည်သူနှင့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကျွန်ုပ်တို့ လေးစားပြီး ၎င်းတို့ ပေါ်ပေါက်လာသည်နှင့်အမျှ ရှေ့ဆက်ရန် အသင့်ရှိနေပါသည်" ဟုလည်း ပါရှိသည်။

ရာမာက ဤထင်ရှားကျော်ကြားသော စီမံကိန်းသည် အယ်လ်ဘေးနီးယားကို ကမ္ဘာ့အဓိက ခရီးသွားနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာစေရန် ပြင်ဆင်ပေးလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ထားသည်။ ၎င်းသည် ဥရောပသမဂ္ဂ (European Union) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရန် ကြိုးပမ်းနေချိန်တွင် နိုင်ငံ၏ ကွန်မြူနစ်အတိတ်မှ မိမိကိုယ်ကို ခွဲထုတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှု၏ သင်္ကေတလည်းဖြစ်သည်။

"အယ်လ်ဘေးနီးယားသည် ထူးခြားသော မိတ်ဖက်များ စုပေါင်း၍ ယူရို ၄ ဘီလီယံ (ဒေါ်လာ ၄.၆ ဘီလီယံ) ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည့် ဤကဲ့သို့သော ထူးခြားသည့် စီမံကိန်းကို ကြောက်ရွံ့နေရမည့် နိုင်ငံ မဟုတ်ပါ" ဟု ရာမာက ပြောကြားခဲ့သည်။

"ကျွန်တော်ရှိနေသရွေ့ ဒီရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ရပ်တန့်သွားဖို့ အခွင့်အလမ်းမရှိပါဘူး" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ထိုဒေသရှိ သဲသောင်ပြင်များပေါ်တွင် ဘူဒိုဇာများ ရောက်ရှိနေသည့် ဗီဒီယိုများ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် လူထောင်ပေါင်းများစွာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ စနေနေ့တွင် ထိုဒေသ၌ ဆန္ဒပြသူများသည် ပင်လယ်ကမ်းခြေသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ပိတ်ဆို့ရန် ဆူးကြိုးများ တပ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ပုဂ္ဂလိက လုံခြုံရေးဝန်ထမ်းများနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ခဲ့ကြသည်။

ထိုအချိန်မှစ၍ ထောင်ပေါင်းများစွာသော လူများသည် မြို့တော် တီရာနာ (Tirana) တွင် သုံးရက်ဆက်တိုက် ညနေပိုင်းများတွင် စီမံကိန်းကို ဖျက်သိမ်းရန်နှင့် ယခင်ပိုင်ရှင်များအား ၎င်းတို့၏မြေများကို ပြန်လည်ရရှိရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြပြီး လာမည့်ရက်များတွင်လည်း ဆန္ဒပြပွဲများ ထပ်မံပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည်။

အင်္ဂါနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ဆန္ဒပြသူများသည် မြို့တော် တီရာနာရှိ ရာမာ၏ ရုံးအပြင်ဘက်တွင် "နိုင်ငံကို ရောင်းစားလို့မရဘူး" နှင့် "အယ်လ်ဘေးနီးယားကို ဒူဘိုင်းလို မဖြစ်စေချင်ဘူး" ဟူသော ဆိုင်းဘုတ်များ ကိုင်ဆောင်ကာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။

ရေရှည်တည်တံ့သော ခရီးသွားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူနှင့် အယ်လ်ဘေးနီးယား အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် Destination Management Organisation ၏ ဒါရိုက်တာ အီဗာ ကူရှိုဗာ (Eva Kushova) က ထိုခံစားချက်ကို မျှဝေခဲ့သည်။

"ကျွန်ုပ်တို့သည် နိုင်ငံငယ်လေးဖြစ်ပြီး အယ်လ်ဘေးနီးယားကို ဒူဘိုင်းအသစ်တစ်ခု ဖြစ်လာစေရန် ခွင့်မပြုနိုင်ပါ။ ဤအစိုးရ၏ ရည်မှန်းချက်မှာ အယ်လ်ဘေးနီးယားကို မိုးမျှော်တိုက်များနှင့် အထက်တန်းစား ခရီးသွားလုပ်ငန်းများရှိသော နိုင်ငံအဖြစ် ပြောင်းလဲရန်ဖြစ်သော်လည်း အယ်လ်ဘေးနီးယားသည် ၎င်း၏လူမျိုးများကို ဦးစွာအကျိုးပြုသင့်ပြီး ဇိမ်ခံခရီးသွားလုပ်ငန်းအတွက် ၎င်း၏သမိုင်းနှင့် သဘာဝကို မဖျက်ဆီးသင့်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည်သည်" ဟု ကူရှိုဗာက Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများသည် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစီမံကိန်းအပေါ် ကန့်ကွက်မှုများ၏ အဓိကအကြောင်းရင်းများစာရင်းတွင် ထိပ်ဆုံးမှ ပါဝင်သည်။

သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အဖွဲ့အစည်းများက ၎င်းသည် ကာကွယ်ထားသော မြေများနှင့် အေဒရီယက်တစ်ပင်လယ်တစ်လျှောက်ရှိ သန့်ရှင်းသော ကမ်းရိုးတန်းကို နင်းခြေဖျက်ဆီးလိမ့်မည်ဟု စိုးရိမ်နေကြသည်။ ထိုကမ်းရိုးတန်းသည် နိုင်ငံ၏ ကွန်မြူနစ်ခေတ်မှစ၍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုမရှိဘဲ ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။

သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အဖွဲ့ ၄၀ ကျော်သည် ဇန်နဝါရီလတွင် အစိုးရထံသို့ စီမံကိန်းကို ရပ်ဆိုင်းရန် တောင်းဆိုသည့် စာတစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့သည်။ ၎င်းကို Protection and Preservation of Natural Environment in Albania (PPNEA) က ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ PPNEA ၏ ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုသည့် လက်မှတ်ပေါင်း ၆၀,၀၀၀ နီးပါးပါဝင်သော အသနားခံစာနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

စီမံကိန်းကို စီစဉ်ထားသည့် သဘာဝဘေးမဲ့တောသည် အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ အဖိုးတန်ဆုံး ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲဒေသများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အေဒရီယက်တစ်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် ရွှေ့ပြောင်းငှက်များအတွက် အရေးကြီးသော နားခိုရာနေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။

တီရာနာရှိ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ဆန္ဒပြသူများသည် ကာကွယ်ထားသော ရွှေ့ပြောင်းငှက်မျိုးစိတ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် ပန်းရောင်ဖလန်မင်ဂို (pink flamingos) ၏ ကတ်ထူပြားပုံများကို ကိုင်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။

ကူရှိုဗာ၏ အဆိုအရ ဆန္ဒပြပွဲများသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အယ်လ်ဘေးနီးယားပါလီမန်က အတည်ပြုခဲ့သော ကာကွယ်ထားသော ဒေသများတွင် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ပိတ်ပင်ထားသည့် ဥပဒေကို ဖယ်ရှားခဲ့ခြင်းမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဗလိုရာတွင် Narta-Zvernec ၏ ကာကွယ်ထားသော ဒေသအနီးတွင် လေဆိပ်အသစ်တစ်ခုကိုလည်း ဆောက်လုပ်နေပြီး ၎င်းသည်လည်း ဆန္ဒပြမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်ဟု သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။

"အခုတော့ ကျွန်မတို့ ပုံစံတစ်ခုလုံးကို မြင်နေရပါပြီ။ ဒီဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းတွေအားလုံးကို လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက စီစဉ်ထားပုံရပါတယ်- လေဆိပ်၊ Sazan စစ်ရေးကျွန်းနဲ့ အနီးနားက Zvernec Lagoon တွေအားလုံးကို ဂျာရက် ကူရှ်နာရဲ့ ကုမ္ပဏီနဲ့ တခြားပူးပေါင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကို ဇိမ်ခံအပန်းဖြေစခန်းတွေ ဆောက်လုပ်ဖို့ ကတိပေးထားခဲ့တာပါ" ဟု ကူရှိုဗာက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဝေဖန်သူများက ကမ်းရိုးတန်းမြေကို ဝယ်ယူရန် အသုံးပြုခဲ့သည့် ရန်ပုံငွေများ၏ မူလဇစ်မြစ်နှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၏ တရားဝင်မှုအပေါ် မေးခွန်းများ ထပ်မံထုတ်ခဲ့ကြသည်။

အယ်လ်ဘေးနီးယားရှိ မြေကွက်များစွာကဲ့သို့ပင် ထိုဒေသသည် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ကွန်မြူနစ်စနစ် ပြိုလဲချိန်မှစ၍ ပိုင်ဆိုင်မှုအငြင်းပွားမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသော ဒေသဖြစ်သည်။

အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ အထူးအဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ရှေ့နေချုပ်ရုံးက ဗျိုဆာ-နာတာ (Vjosa-Narta) ဒေသ၏ ကာကွယ်ထားသော အဆင့်အတန်း ပြောင်းလဲမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် စာချုပ်များအတွက် ပုံမှန်အများပြည်သူတင်ဒါစနစ်ကို အရာရှိများက မည်သို့ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ပုံနှင့် မြေပိုင်ဆိုင်မှုများကို ဝယ်ယူရန် အသုံးပြုခဲ့သည့် ရန်ပုံငွေများ၏ မူလဇစ်မြစ်ကိုလည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမည်ဖြစ်သည်။

အစိုးရက စီမံကိန်းအတွက် သတ်မှတ်ထားသော မြေသည် ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ပြောကြားနေသော်လည်း အချို့က ၎င်း၏ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ခြင်းကို မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် အယ်လ်ဘေးနီးယားတွင် အဖြစ်များသော ဥပဒေရေးရာ အငြင်းပွားမှု အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။

စီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက်၍ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မရှိခြင်းသည်လည်း လူများစွာအတွက် အဓိကစိုးရိမ်စရာတစ်ခုဖြစ်သည်။

"သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အဖွဲ့အစည်းတွေက ဇိမ်ခံအပန်းဖြေစခန်းတွေကို ဆန့်ကျင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ကို ဥပဒေနဲ့အညီ၊ အပြည့်အဝ ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ၊ ကာကွယ်ထားတဲ့ ရေဝပ်ဒေသတွေမှာ မဟုတ်ဘဲ ဒေသခံလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွေနဲ့ အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ တိုင်ပင်ပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် လုပ်သင့်ပါတယ်" ဟု ကူရှိုဗာက ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်က ထိုဒေသရှိ ကမ်းခြေကို ခြံစည်းရိုးခတ်လိုက်သောအခါ "ကြေညာချက်မရှိ၊ စီမံကိန်းမရှိ၊ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်မှာ ဆိုင်းဘုတ်မရှိ - မြေတူးစက်တွေနဲ့ ဆောက်လုပ်ရေးစက်ယန္တရားတွေပဲ ရှိတယ်" ဟု သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။

အမျိုးသားဥပဒေအရ ပင်လယ်နှင့် သဲသောင်ပြင်များသည် အများပြည်သူပိုင်ဖြစ်သောကြောင့် လူများက ဝင်ရောက်လိုခဲ့ကြသည်ဟု ကူရှိုဗာက ပြောကြားခဲ့သည်။

ကူရှ်နာ၏ အလားတူစီမံကိန်းများအတွက် ယခင်လုပ်ဆောင်ခဲ့မှုများသည် သတိပေးချက်တစ်ခု ဖြစ်စေသည်။

နိုဝင်ဘာလတွင် ဆားဘီးယား (Serbia) ပါလီမန်က ကူရှ်နာနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုမ္ပဏီတစ်ခု၏ ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသည့် ဘဲလ်ဂရိတ် (Belgrade) ရှိ ဇိမ်ခံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် အထူးဥပဒေတစ်ရပ်ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။

တစ်လအကြာတွင် ရှေ့နေများက အစိုးရဝန်ကြီးတစ်ဦးအပါအဝင် လူလေးဦးကို ထိုစီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက်၍ ရာထူးအာဏာအလွဲသုံးစားလုပ်မှုနှင့် စာရွက်စာတမ်းအတုပြုလုပ်မှုတို့ဖြင့် စွဲချက်တင်ခဲ့သည်။

ကူရှ်နာသည် နောက်ပိုင်းတွင် စီစဉ်ထားသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ထိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် ဗုံးဒဏ်ခံရသော စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတစ်ခုကို အစားထိုးရန်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အမွေအနှစ်ကာကွယ်မှုများကို ယခုအခါ တရားရင်ဆိုင်နေရသော အရာရှိများက ဖယ်ရှားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ရာမာက ဆန္ဒပြပွဲများကို ပယ်ချခဲ့ပြီး မီဒီယာများက ၎င်းတို့၏ အရွယ်အစားနှင့် အရေးပါမှုကို ချဲ့ကားပြောဆိုသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။

ဝန်ကြီးချုပ်သည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် ရာထူးကို ရရှိခဲ့ပြီး ဥရောပတွင် အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံများထဲမှ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် ၎င်း၏နိုင်ငံကို ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရန် ကတိပြုခဲ့သည်။ ၎င်းက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ဆွဲဆောင်ခြင်း၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးသမားများ၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို လျှော့ချခဲ့သည်။

"ကျွန်ုပ်တို့သည် ဖိတ်ခေါ်မှုရှိနေရန်၊ တရားမျှတနေရန်နှင့် မည်သည့်အခြေအနေမျိုးတွင်မှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ရန်လိုမှုဖြင့် ကြိုဆိုသည့် နိုင်ငံအဖြစ် အပုပ်ချခံရခြင်း မရှိစေရန် အလွန်အရေးကြီးသည်" ဟု ရာမာက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခု၌ ပြောကြားခဲ့သည်။

ယခင်နေ့က ဝန်ကြီးချုပ်သည် ဥရောပကောင်စီ (European Council) ဥက္ကဋ္ဌ အန်တိုနီယို ကော်စတာ (Antonio Costa) နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ကော်စတာက အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ ဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရေး တိုးတက်မှုကို ချီးကျူးခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ဝင်ရောက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်သည် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုအပေါ်တွင်လည်း မူတည်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

"ဝင်ရောက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွင် အယ်လ်ဘေးနီးယားသည် ၎င်း၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ဥပဒေများကို အခြားနယ်ပယ်များကဲ့သို့ပင် ဥရောပဥပဒေ (European acquis) နှင့် အပြည့်အဝ ကိုက်ညီအောင် လုပ်ဆောင်ရန် မျှော်လင့်ထားသည်" ဟု ကော်စတာက ပြောကြားခဲ့သည်။

ကော်စတာဘေးတွင် ရပ်လျက် ပြောကြားခဲ့သော ရာမာက စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်များအတွက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစီမံကိန်းကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ပြီး အယ်လ်ဘေးနီးယားသည် ဥရောပသဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ရေးစံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီလိမ့်မည်ဟု အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။

"ခရီးသွားတစ်ဦးက တစ်ညကို ယူရို ၂,၀၀၀ (ဒေါ်လာ ၂,၃၂၆) ပေးမယ်ဆိုရင် အကျိုးခံစားရမှာက စားဖိုမှူး၊ ယာဉ်မောင်း၊ တံငါသည်၊ လယ်သမား၊ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင်နဲ့ ဒေသခံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေပါပဲ" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ကူရှိုဗာက ထိုယူဆချက်ကို စိန်ခေါ်ခဲ့ပြီး တောင်ပိုင်းအယ်လ်ဘေးနီးယားရှိ ကမ်းခြေများစွာကို ယခုအခါ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ထားသောကြောင့် အများပြည်သူသည် ၎င်းတို့ထံ ဝင်ရောက်ခွင့် ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

"တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ဒေသခံတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ဧည့်ရိပ်သာတွေကို ပိတ်ပစ်ဖို့ အတင်းအကျပ် ခိုင်းစေခံရပြီး အပန်းဖြေစခန်းတွေထဲမှာ အလုပ်အကိုင်ရရှိတာကလွဲလို့ ဒီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေကနေ အကျိုးအမြတ် နည်းနည်းလေးပဲ ရရှိပါတယ်" ဟု သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။

"ဇိမ်ခံခရီးသွားလုပ်ငန်းက ဝင်ငွေရှာပေးနိုင်ပြီး နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကို ဆွဲဆောင်နိုင်ပေမဲ့ အကျိုးအမြတ်တွေက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကြားမှာပဲ စုစည်းနေပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ လူမှုရေးကုန်ကျစရိတ်တွေကို ဒေသခံလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွေက ခံစားရမယ်ဆိုရင် စီးပွားရေးအရ မတည်ငြိမ်တော့ပါဘူး။"

ဒေသခံလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများကိုသာ အခွင့်အာဏာပေးသင့်ပြီး "ချမ်းသာကြွယ်ဝတဲ့ ဘီလျံနာတွေ မဟုတ်ဘူး" ဟု ကူရှိုဗာက ပြောကြားခဲ့သည်။

"ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေဖို့အတွက် အယ်လ်ဘေးနီးယားရဲ့ ထောင့်တိုင်းမှာ အခြေခံအဆောက်အအုံနဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေကို တိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်သလို ခရီးသွားဧည့်သည်များလွန်းလို့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံကို ထိခိုက်ပျက်စီးမှု မဖြစ်စေဖို့လည်း သေချာအောင် လုပ်ရပါမယ်" ဟု သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။ သူမက အီတလီ၊ ခရိုအေးရှားနှင့် ဂရိနိုင်ငံများကို ဥပမာပေးခဲ့ပြီး ထိုနိုင်ငံများသည် အမျိုးသားဥယျာဉ်များနှင့် ကျွန်းများကို ကာကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်နေပြီး ခရီးသွားလုပ်ငန်းကို သတ်မှတ်ထားသော နေရာများသို့ ဦးတည်စေနေသည်ဟု ဆိုသည်။

ဆက်စပ်သတင်းများ

AI Curated
ကူရှ်နာကျွန်းလား။ အယ်လ်ဘေးနီးယားမှာ စီစဉ်ထားတဲ့ အပန်းဖြေစခန်းက ဘာကြောင့် ဆန္ဒပြမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တာလဲ။ | YGN Daily