နေတိုးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက ရိုမေးနီးယားတွင် ဒရုန်းပျက်ကျပြီးနောက် ရုရှားကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ရှုတ်ချ

ရိုမေးနီးယားနှင့် ၎င်း၏နေတိုးမဟာမိတ်များသည် ရိုမေးနီးယားအရှေ့ပိုင်းရှိ တိုက်ခန်းအဆောက်အအုံတစ်ခုထဲသို့ ရုရှားဒရုန်းတစ်စင်း ပျက်ကျပြီး လူနှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီးနောက် ဒေါသတကြီး တုံ့ပြန်ခဲ့ကြသည်။

ဘူခါရက်စ်ရှိ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက သောကြာနေ့တွင် ယူကရိန်းကို ပစ်မှတ်ထားသည့် ညတွင်းချင်းတိုက်ခိုက်မှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သော ဒရုန်းပျက်ကျမှုကို နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ပြင်းထန်စွာ ချိုးဖောက်ခြင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ဒရုန်းတိုက်ဖျက်ရေးစွမ်းရည်များ လွှဲပြောင်းပေးမှုကို အရှိန်မြှင့်ရန် နေတိုးကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အဆိုပါဖြစ်ရပ်သည် မဟာမိတ်အဖွဲ့၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းတစ်လျှောက် နောက်ဆုံးကျူးကျော်မှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရုရှားနှင့် နေတိုးနိုင်ငံများအကြား ပွင့်လင်းသော ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုအန္တရာယ် မြင့်တက်လာနေသည်ဟူသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ မြင့်တက်စေခဲ့သည်။

ရိုမေးနီးယားက ညတွင်းချင်းဒရုန်းသည် ၎င်း၏လေပိုင်နက်အတွင်း ရေဒါဖြင့် ခြေရာခံမိခဲ့ပြီးနောက် ဂါလာတီမြို့ရှိ လူနေအဆောက်အအုံတစ်ခု၏ ခေါင်မိုးပေါ်သို့ ပျက်ကျခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

F-16 တိုက်လေယာဉ်နှစ်စင်းနှင့် ရဟတ်ယာဉ်တစ်စင်းကို အရေးပေါ်စေလွှတ်ခဲ့ပြီး အာဏာပိုင်များက ဒေသခံများအား အရေးပေါ်သတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဒရုန်းပျက်ကျမှုကြောင့် မီးလောင်မှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် လူနှစ်ဦး အသေးစားဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့ကာ ဒေသခံအများအပြားကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ရသည်။

ယူကရိန်းစစ်ပွဲသည် အိမ်နီးချင်းနေတိုးနိုင်ငံများသို့ ကူးစက်လာခဲ့ရာ အလားအလာရှိသော တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာမည်ကို စိုးရိမ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး အဆိုပါဖြစ်ရပ်သည် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်များစွာထဲမှ နောက်ဆုံးတစ်ခုဖြစ်သည်။

အက်စ်တိုးနီးယား၊ လစ်သူယေးနီးယားနှင့် လတ်ဗီးယားတို့အပြင် ဖင်လန်နိုင်ငံတို့သည်လည်း မကြာသေးမီလများအတွင်း ၎င်းတို့၏လေပိုင်နက်အတွင်း ထပ်တလဲလဲ ကျူးကျော်မှုများကို သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။ ဒရုန်းကျူးကျော်မှုများကြောင့် ယခုလအစောပိုင်းတွင် လတ်ဗီးယား၌ အစိုးရပြိုလဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ဒရုန်းပျက်ကျပြီး မကြာမီတွင် ဘူခါရက်စ်က ဒရုန်းတိုက်ဖျက်ရေးစွမ်းရည်များ လွှဲပြောင်းပေးမှုကို အရှိန်မြှင့်ရန် နေတိုးကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ရာထူးမှနုတ်ထွက်တော့မည့် ဝန်ကြီးချုပ် အီလီ ဘိုလိုဂျန်ကလည်း ရိုမေးနီးယားသည် EU ၏ SAFE အစီအစဉ်အောက်တွင် ဒရုန်းတိုက်ဖျက်ရေး ကာကွယ်ရေးစနစ်များ ရရှိမည့် စာချုပ်ကို နာရီပိုင်းအတွင်း လက်မှတ်ရေးထိုးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

သောကြာနေ့နံနက်တွင် ရိုမေးနီးယားက ရုရှားသံအမတ်ကို ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အိုအာနာ တိုအီယူက လူမှုမီဒီယာတွင် "ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းဘက်မှ တာဝန်ယူမှုမရှိခြင်း၏ အကျိုးဆက်များသည် ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံများအကြား သံတမန်ဆက်ဆံရေးအတွက် မည်သို့ဖြစ်လာမည်ကို တရားဝင်အကြောင်းကြားမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများနှင့်ပတ်သက်၍ ဥရောပအဆင့်တွင် နောက်ထပ်အဆင့်များကိုလည်း ဆောင်ရွက်သွားမည်" ဟု ရေးသားခဲ့သည်။

သမ္မတ နီကူဆော် ဒန်က ရုရှားက ယူကရိန်းအပေါ် ဆင်နွှဲနေသည့် ကျူးကျော်စစ်ကို ၎င်း၏နိုင်ငံသားများထံသို့ ကူးစက်လာခြင်းကို ရိုမေးနီးယားက လက်ခံမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနအား နိုင်ငံနှင့် ရုရှားအကြား ဆက်ဆံရေးနှင့်ပတ်သက်သည့် အစီအမံများကို "ဤအလွန်ပြင်းထန်သော အခြေအနေနှင့်အညီ" နှောင့်နှေးကြန့်ကြာမှုမရှိဘဲ တင်ပြရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

နေတိုးမဟာမိတ်များကလည်း ဒေါသတကြီး ဝေဖန်မှုများတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ကြသည်။

ပြင်သစ်ဥရောပရေးရာဝန်ကြီး ဘင်ဂျမင် ဟက်ဒက်ဒ်က အဆိုပါဖြစ်ရပ်သည် ရုရှားက ဥရောပလုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေပုံကို မီးမောင်းထိုးပြနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ပြင်သစ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ရိုမေးနီးယားတွင် တပ်စွဲထားကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။

ပိုလန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ရာဒိုစလော ဆီကော်စကီးက ရိုက်တာသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားရာတွင် "ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြစ်စေ၊ အရည်အချင်းမရှိ၍ဖြစ်စေ ရုရှားသည် အန္တရာယ်ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့သည် ၎င်းကို ကာကွယ်ရမည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဥရောပကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ အာဆူလာ ဗွန် ဒယ် လေယန်က အဆိုပါဖြစ်ရပ်သည် "ရုရှား၏ ကျူးကျော်စစ်သည် နောက်ထပ်စည်းတစ်ခုကို ကျော်လွန်သွားပြီ" ဟု ပြသနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

နေတိုးပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးကလည်း လူမှုမီဒီယာတွင် "ရုရှား၏ ပေါ့ဆမှု" ကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်က တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာနေသည့် တိုက်ခိုက်မှုများသည် "ထိန်းချုပ်မှုမဲ့" ဖြစ်လာနိုင်ပြီး "မသိနိုင်သောနှင့် မရည်ရွယ်သော အကျိုးဆက်များ" ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

၎င်းက ယခုနှစ်၏ ပထမလေးလအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည့် အရပ်သားအရေအတွက်သည် ယခင်သုံးနှစ်၏ အလားတူကာလထက် ပိုများကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး သံတမန်ရေး၊ ချက်ချင်းတင်းမာမှုလျှော့ချရေးနှင့် "ပြည့်စုံပြီး အခြေအနေမဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး" ကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ရုရှားက ပြည်တွင်းရှိ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးဖိအားများကို တန်ပြန်ရန် ရန်လိုမှုများကို မြှင့်တင်နေသဖြင့် စစ်ပွဲသည် ကူးစက်ပျံ့နှံ့လာမည်ကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာနေသည်။

ယူကရိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များက သောကြာနေ့ညတွင်းချင်း ဒရုန်း ၂၁၇ စင်းကို ပစ်ချခဲ့ကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့သည်။ ရုရှားက ဒရုန်း ၂၃၂ စင်းနှင့် ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်တစ်စင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုများသည် နေရာ ၁၄ ခုတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြောင်း လေတပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

မော်စကိုက ကီးယက်ဗ်ကို "စနစ်တကျတိုက်ခိုက်မှုများ" ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ယူကရိန်း၏ ဥရောပမဟာမိတ်များအား ခြိမ်းခြောက်မှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့ကာ ယူကရိန်းအတွက် ဒရုန်းများနှင့် အစိတ်အပိုင်းများ ထုတ်လုပ်ရာတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုသော ဥရောပရှိ အဆောက်အအုံများကို စာရင်းပြုစုခဲ့သည်။

မော်စကို၏ နိုင်ငံခြားထောက်လှမ်းရေးဌာနက ဘောလ်တစ်နိုင်ငံများအား ၎င်းတို့၏ နေတိုးအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်မှုသည် ယူကရိန်းအား ၎င်းတို့၏ နယ်မြေမှ တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ခွင့်ပြုပါက လက်တုံ့ပြန်မှုမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း မကြာသေးမီက သတိပေးခဲ့ပြီး၊ ရုရှားနှင့် နေတိုးနိုင်ငံများအကြား ပွင့်လင်းသော ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုအန္တရာယ် မြင့်တက်လာနေကြောင်း လေ့လာသုံးသပ်သူများက သတိပေးခဲ့သည်။

ထိုအချက်က နေတိုး၏ ပူးပေါင်းကာကွယ်ရေး ပုဒ်မ ၅ နှင့်ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို မြင့်တက်စေခဲ့ပြီး၊ သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်က အချို့ကိစ္စများတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက လိုက်နာမည်မဟုတ်ကြောင်း အရိပ်အမြွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း မဟာမိတ်အဖွဲ့၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် မာ့ခ် ရုတ္တေက သောကြာနေ့တွင် နေတိုးသည် ၎င်း၏နယ်မြေအားလုံးကို ကာကွယ်မည်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက လူမှုမီဒီယာတွင် "ရုရှား၏ ပေါ့ဆသော အပြုအမူသည် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးအတွက် အန္တရာယ်ဖြစ်သည်" ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ "ပြီးခဲ့သည့်ညက ၎င်းတို့၏ တရားမဝင်ကျူးကျော်စစ်၏ အကျိုးဆက်များသည် နယ်စပ်တွင် ရပ်တန့်မသွားကြောင်း ထပ်မံပြသခဲ့သည်" ဟုလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"ကျွန်ုပ်တို့သည် ပြည်တွင်း၌ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဟန့်တားကာကွယ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးကို ဆက်လက်အားဖြည့်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ရုရှား၏ ကျူးကျော်မှုကို ကာကွယ်နေသည့် ယူကရိန်းအတွက် ကျွန်ုပ်တို့၏ ပံ့ပိုးကူညီမှုကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမည်" ဟု ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။