Oil prices rise as Lebanon fighting erupts and Hormuz traffic still slow

အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား သဘောတူညီချက်မှာ မရေမရာဖြစ်နေချိန်တွင် ရေနံဈေးနှုန်းများ ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

နိုင်ငံတကာ ရေနံဈေးနှုန်း၏ အညွှန်းကိန်းဖြစ်သည့် ဘရန့် (Brent) ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းသည် သောကြာနေ့တွင် ၀.၆၅ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့မမြင့်တက်မီ အစောပိုင်းအချိန်တွင် ၀.၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းခဲ့သေးသည်။ ကုန်သည်များသည် စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်နှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန်အတွက် အမေရိကန်-အီရန် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ၏ လက်တွေ့ကျသော အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဆက်လက်ချိန်ဆနေကြသည်။

သြဂုတ်လအတွက် ဘရန့်ရေနံစိမ်း ကြိုတင်ရောင်းဝယ်မှုဈေးနှုန်းမှာ GMT စံတော်ချိန် ၀၆:၃၀ နာရီတွင် တစ်စည်လျှင် ၈၀.၃၇ ဒေါ်လာအထိ ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ၈၀ ဒေါ်လာအမှတ်အသားကို ကျော်လွန်သွားခြင်းဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းက ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် စွမ်းအင်ပစ္စည်းများ သယ်ဆောင်သည့် ကုန်တင်သင်္ဘောများ တိုးလာခြင်းကြောင့် ဈေးနှုန်းကျဆင်းခဲ့ရသည်။

ယခုကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်းမှာ အစ္စရေးက လက်ဘနွန်နိုင်ငံအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး လူ ၁၆ ဦး သေဆုံးကာ အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ကို ခြိမ်းခြောက်လိုက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

အစ္စရေးမီဒီယာများ၏ ဖော်ပြချက်အရ သောကြာနေ့တွင် အစ္စရေးနိုင်ငံတောင်ပိုင်း၌ အစ္စရေးနှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ (Hezbollah) တပ်ဖွဲ့များအကြား တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ရာ အစ္စရေးစစ်သား ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။

ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံတွင် ပြုလုပ်ရန်စီစဉ်ထားသည့် အမေရိကန်နှင့် အီရန်အရာရှိများ၏ အစည်းအဝေးမှာလည်း အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဖျက်သိမ်းလိုက်ရကြောင်း သတင်းရရှိသည်။ သို့သော် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှာ သင်္ဘောများသွားလာရန်အတွက် ဆက်လက်ဖွင့်လှစ်ထားဆဲ ဖြစ်ပုံရသည်။

ဂျပန်နှင့် တောင်ကိုရီးယားတို့၏ စတော့ဈေးကွက်များတွင်လည်း မတည်ငြိမ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

ဆိုးလ်မြို့၏ ကိုစပီ (Kospi) ဈေးကွက်သည် ဈေးကွက်ဖွင့်လှစ်ပြီး မကြာမီတွင် ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်ကာ စံချိန်တင်အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ၁.၈ ရာခိုင်နှုန်း ပြန်လည်ကျဆင်းခဲ့ပြီးမှ ၀.၈ ရာခိုင်နှုန်း ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

တိုကျိုမြို့၏ နစ်ကီ ၂၂၅ (Nikkei 225) ဈေးကွက်မှာ ဈေးကွက်ဖွင့်လှစ်ပြီး မကြာမီ ၀.၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်ခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ၀.၀၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။

ရှန်ဟိုင်း၊ ဟောင်ကောင်နှင့် ထိုင်ပေတို့ရှိ စတော့ဈေးကွက်များမှာ ထိုနေ့တွင် ပိတ်ထားခဲ့သည်။

ရေကြောင်းခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု ကုမ္ပဏီ Kpler ၏ အဆိုအရ ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံအလံတင် ရေနံတင်သင်္ဘောကြီး သုံးစင်းသည် ရေနံစိမ်းစည်ပေါင်း ၆ သန်းခန့်ကို တင်ဆောင်ကာ ကြာသပတေးနေ့တွင် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ အဆိုပါသင်္ဘောများသည် ပင်လယ်ကွေ့အတွင်း ရက်သတ္တပတ်များစွာကြာအောင် သင်္ဘောတည်နေရာပြစက် (transponders) များကို ပိတ်ထားခဲ့ပြီးနောက် ယခုအခါ ၎င်းတို့၏ တည်နေရာကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

သင်္ဘောခြေရာခံ အချက်အလက်များအရ ဟောင်ကောင်အလံတင် ရေနံတင်သင်္ဘော Tong Lin Wan နှင့် ပြင်သစ်အလံတင် LNG တင်သင်္ဘော Mraikh တို့သည်လည်း ကြာသပတေးနေ့တွင် အဆိုပါရေလမ်းကြောင်းမှ ဖြတ်သန်းသွားခဲ့သည်။

ထိုသို့ ဖြတ်သန်းမှုများရှိသော်လည်း ရေလမ်းကြောင်းအတွင်း သင်္ဘောသွားလာမှုမှာ စစ်ပွဲမဖြစ်ပွားမီက တစ်ရက်လျှင် သင်္ဘောအစင်းရေ ၁၂၀ မှ ၁၃၀ အထိ ရှိခဲ့သည့် ပမာဏ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသာ ရှိသေးသည်။

ပင်လယ်ကွေ့မှ ရေလက်ကြားကိုဖြတ်၍ ထွက်ခွာရန် သင်္ဘောအစင်းရေ ၅၀၀ ကျော် စောင့်ဆိုင်းနေသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးကာလတွင် ကမ္ဘာ့ရေနံထောက်ပံ့မှု၏ ငါးပုံတစ်ပုံခန့်သည် အဆိုပါရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။

အီရန်နှင့် အမေရိကန်တို့က ရေလမ်းကြောင်းကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် ကတိကဝတ်ပြုထားသော်လည်း လေးလနီးပါးကြာ ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် သင်္ဘောလုပ်ငန်းရှင်များက ၎င်းတို့၏ သင်္ဘောများနှင့် သင်္ဘောသားများ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက် သံသယရှိနေကြသည်။

နိုင်ငံတကာ ရေကြောင်းအဖွဲ့အစည်း (International Maritime Organization) ၏ အဆိုအရ ဖေဖော်ဝါရီလနှောင်းပိုင်းတွင် ပဋိပက္ခစတင်ချိန်မှစ၍ ရေလမ်းကြောင်းအနီးတစ်ဝိုက်တွင် သင်္ဘောများကို အနည်းဆုံး ၄၆ ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး သင်္ဘောသား ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။

ထို့အပြင် ရေလက်ကြားအတွင်း အီရန်ရေတပ်၏ ရေမြုပ်မိုင်း အရေအတွက် မည်မျှရှိသည်ကို မသိရှိရသေးသဖြင့် ရက်သတ္တပတ်များစွာ ကြာမြင့်နိုင်သည့် မိုင်းရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းများ လိုအပ်နေသည်။

ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေနံတင်သင်္ဘောပိုင်ရှင်များနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များကို ကိုယ်စားပြုသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သော လွတ်လပ်သော ရေနံတင်သင်္ဘောပိုင်ရှင်များအသင်း (INTERTANKO) က ကြာသပတေးနေ့တွင် ရေလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ဘေးကင်းစွာ ဖြတ်သန်းနိုင်ရေးအတွက် လိုအပ်သည့် လက်တွေ့ကျသော အဆင့်များအပေါ် ပိုမိုရှင်းလင်းပြတ်သားမှုရှိရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

"ဒီကိစ္စတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရဘူးဆိုရင် သင်္ဘောတွေက ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းရမလားဆိုတာ မသေချာမရေရာ ဖြစ်နေဦးမှာပါ" ဟု INTERTANKO ၏ မန်နေဂျင်းဒါရိုက်တာ Tim Wilkins က ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

"သင်္ဘောအချို့ကတော့ စတင်ရွေ့လျားလာပါလိမ့်မယ်။ ဒါက သဘာဝပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ သင်္ဘောပိုင်ရှင်တွေကတော့ အလွန်သတိထားတဲ့ ချဉ်းကပ်မှုမျိုးကို လုပ်ဆောင်နေကြပါတယ်" ဟု Wilkins က ဆိုသည်။

"သင်္ဘောသားတွေရဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးက သူတို့အတွက် အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး အရာအားလုံးက မှန်ကန်တဲ့လမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်နေပြီလို့ ထင်ရတဲ့အချိန်မှာ ဘေးကင်းရေးကို ဦးစားပေးတဲ့ ဒီချဉ်းကပ်မှုကို ဘယ်သူကမှ အန္တရာယ်မဖြစ်စေချင်ကြပါဘူး။"