အာရှစတော့ဈေးကွက်များ အီရန်-အစ္စရေး ပဋိပက္ခနှင့် ဝေါလ်စထရိ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကြောင့် ထိုးဆင်း

အစ္စရေးနှင့် အီရန်တို့ကြား ပဋိပက္ခများ ပြန်လည်စတင်လာခြင်းနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အတိုးနှုန်းများ မြှင့်တင်ဖွယ်ရှိသည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်များ မြင့်တက်လာခြင်းတို့ကြောင့် အာရှ၏ အဓိကစတော့ဈေးကွက်များမှာ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။

တောင်ကိုရီးယားစတော့ဈေးကွက်သည် တနင်္လာနေ့တွင် ဒေသတွင်း ရောင်းချမှုများ ပြားလာခြင်းကြောင့် အကြီးမားဆုံး ဆုံးရှုံးမှုကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် ဝေါလ်စထရိ (Wall Street) ၏ လမ်းကြောင်းအတိုင်း လိုက်ပါကာ AI နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် ဈေးနှုန်းမြင့်မားသော နည်းပညာဆိုင်ရာ ရှယ်ယာများကို ရောင်းထုတ်ခဲ့ကြသည်။

KOSPI အညွှန်းကိန်းသည် နံနက်ပိုင်း အရောင်းအဝယ်တွင် ၉ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး ယခုနှစ်အတွင်း ဒုတိယအကြိမ်မြောက် စတော့ဈေးကွက် အရောင်းအဝယ်ရပ်ဆိုင်းမှု (circuit breaker) ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

ကိုရီးယားစတော့အိတ်ချိန်းသည် စတော့ဈေးကွက်အတွင်း ထိတ်လန့်ရောင်းချမှုများကို တားဆီးရန်အတွက် မိနစ် ၂၀ ကြာ အရောင်းအဝယ်ကို ရပ်ဆိုင်းပေးသည့် circuit breaker ကို နောက်ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် အသုံးပြုခဲ့ဖူးပြီး ထိုစဉ်က အညွှန်းကိန်းမှာ စံချိန်တင် ၁၂.၀၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် အကောင်းဆုံး စွမ်းဆောင်ရည်ပြသထားသည့် အဓိကအညွှန်းကိန်းဖြစ်သော KOSPI သည် အရောင်းအဝယ် ပြန်လည်စတင်ပြီးနောက် နေ့အဆုံးတွင် ၈.၂၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းကာ ပိတ်သွားခဲ့သည်။

တောင်ကိုရီးယား၏ စျေးကွက်အရင်းအနှီးအလိုက် အကြီးဆုံးကုမ္ပဏီနှစ်ခုဖြစ်သည့် ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကြီးများဖြစ်သော Samsung Electronics နှင့် SK Hynix တို့သည်လည်း အသီးသီး ၁၀.၂ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၇.၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး ကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။

အာရှ၏ အခြားနေရာများတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ Nikkei 225 အညွှန်းကိန်းမှာ ၃.၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး ရှန်ဟိုင်းရှိ SSE Composite Index နှင့် ဟောင်ကောင်ရှိ Hang Seng Index တို့မှာလည်း အသီးသီး ၁.၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၁.၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။

ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည့် TSMC ၏ လွှမ်းမိုးမှုရှိသော ထိုင်ဝမ်၏ TAIEX အညွှန်းကိန်းမှာ ၃.၅ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။

နိုင်ငံတကာ ရေနံဈေးနှုန်း၏ အညွှန်းကိန်းဖြစ်သော Brent ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းမှာ ၃.၇ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာပြီး တစ်စည်လျှင် ၈၈.၅၀ ဒေါ်လာအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

အီရန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် ဧပြီလနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းနှင့် ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်က အမေရိကန်တွင် မျှော်လင့်ထားသည်ထက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် အမေရိကန်ဗဟိုဘဏ် (US Federal Reserve) က အတိုးနှုန်း မြှင့်တင်လိမ့်မည်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခြင်းတို့ကြောင့် ယခုကဲ့သို့ ရှယ်ယာများ ရောင်းထုတ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

ဝေါလ်စထရိ၏ အဓိကအညွှန်းကိန်းသုံးခုစလုံးမှာ သောကြာနေ့တွင် ကျဆင်းခဲ့ပြီး နည်းပညာကဏ္ဍကို အဓိကထားသည့် Nasdaq Composite အညွှန်းကိန်းမှာ ၄.၁၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလနောက်ပိုင်း အဆိုးရွားဆုံးနေ့အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။

အွန်လိုင်းကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုမ္ပဏီ IG Group မှ စျေးကွက်လေ့လာသုံးသပ်သူ Fabien Yip က Al Jazeera သို့ ပြောကြားရာတွင် "ယခုကဲ့သို့ သိသိသာသာ ကျဆင်းမှုများသည် စိုက်ပျိုးရေးမဟုတ်သော ကဏ္ဍများ၏ အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ အလွန်ကောင်းမွန်ခဲ့ပြီးနောက် ပြီးခဲ့သည့်သောကြာနေ့က အမေရိကန်နည်းပညာကဏ္ဍတွင် ကြီးမားသော ပြင်ဆင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်" ဟု အမေရိကန်၏ အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ရည်ညွှန်း၍ ပြောကြားခဲ့သည်။

"AI ကုန်သွယ်မှုအပေါ် အကောင်းမြင်စိတ်များ လျော့နည်းလာခြင်းကြောင့် အာရှရှိ နည်းပညာကုမ္ပဏီများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိခဲ့ပြီး၊ ပြီးခဲ့သည့် နှစ်လအတွင်း အံ့အားသင့်ဖွယ် တိုးတက်မှုများ ရရှိခဲ့သည့် ကုမ္ပဏီများမှာ အထူးသဖြင့် ထိခိုက်ခဲ့ရသည်" ဟု Yip က ဆိုသည်။

"ထို့အပြင် ဝမ်ငွေတန်ဖိုး အားနည်းခြင်းနှင့် တောင်ကိုရီးယား၏ ငွေကြေးမူဝါဒ တင်းကျပ်လာနိုင်ခြေတို့သည် ကိုရီးယားရှိ ချေးငွေဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသူများအတွက် ပိုမိုဖိအားများ ဖြစ်လာနိုင်သည်" ဟု ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။