အစ္စရေးက အမေရိကန် ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် လက်ဘနွန်နှင့် သဘောတူညီချက် ရှိနေသော်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်အသစ်ကို နိုင်ငံနှစ်ခု ရရှိခဲ့သော်လည်း အစ္စရေးလ်က လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်နေခဲ့သည်။

သောကြာနေ့တွင် အစ္စရေးလ်စစ်လေယာဉ်များနှင့် ဒရုန်းများက မြို့အများအပြားကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး လူငါးဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း လက်ဘနွန်နိုင်ငံပိုင် သတင်းအေဂျင်စီ (NNA) က ဖော်ပြခဲ့သည်။ အစ္စရေးလ်စစ်တပ်က အတင်းအကျပ် ရွှေ့ပြောင်းခိုင်းသည့် အမိန့်အသစ်များကိုလည်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများသည် လူနေရပ်ကွက်များ၊ အဆောက်အအုံများနှင့် လမ်းများကို ထိမှန်ခဲ့ပြီး Bab al-Thaniya တွင် အကြီးစား ဖျက်ဆီးမှုတစ်ခုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အစ္စရေးလ်စစ်လေယာဉ်များသည် Jabel Amel ဆေးရုံအနီးရှိ Bank Audi ဧရိယာကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

Habboush တွင် ဆရာဝန်တစ်ဦး အပါအဝင် လူနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ Doueir တွင် အစ္စရေးလ်စစ်လေယာဉ်၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူငယ်တစ်ဦး သေဆုံးပြီး နောက်တစ်ဦးမှာ ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

Qalawiya Tower ရွာတွင် တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုကြောင့် လူတစ်ဦး သေဆုံးပြီး နောက်တစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ Kfar Reman တွင် ကားထဲတွင် ထိုင်နေသော အမျိုးသားတစ်ဦးကို ဒရုန်းဖြင့် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

အစ္စရေးလ်စစ်တပ်က မြို့နှင့်ရွာ ကိုးခုကို အကျုံးဝင်သည့် ရွှေ့ပြောင်းခိုင်းသည့် အမိန့်နှစ်ကြိမ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အစ္စရေးလ်နှင့် လက်ဘနွန်တို့သည် အမေရိကန် ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်အသစ်ကို သဘောတူညီခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ပြီး မကြာမီတွင် ယခုတိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ယင်းသဘောတူညီချက်ကို ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ရန်လိုမှုများ ရပ်စဲရန် ယခင်သဘောတူညီချက် ထုတ်ပြန်ပြီး ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အကြာ ကြာသပတေးနေ့တွင် ထရမ့်အစိုးရက ကြေညာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း ထိုကြားကာလအတွင်း လက်ဘနွန်တစ်ဝန်း အစ္စရေးလ်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လူပေါင်း ၆၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး အစ္စရေးလ်စစ်တပ်က နိုင်ငံတောင်ပိုင်းတွင် ၎င်း၏ တပ်စွဲမှုကို တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် လက်ဘနွန်ပိုင်နက်၏ ငါးပုံတစ်ပုံခန့်ကို သိမ်းပိုက်ထားသည်။

ဟစ်ဇ်ဘိုလာနှင့် အစ္စရေးလ်တို့အကြား ဆက်လက်ပစ်ခတ်မှုများက အဆိုးမြင်ဝါဒကို အတည်ပြုနေပုံရသဖြင့် သဘောတူညီချက်အသစ်သည် ရန်လိုမှုများကို ရပ်တန့်နိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ရခြင်းမှာ အလွန်နည်းပါးနေသည်။

ဟစ်ဇ်ဘိုလာခေါင်းဆောင် နာအင်မ် ကာဆမ် (Naim Qassem) က ဧပြီလက သဘောတူညီချက်ကို ပယ်ချခဲ့သကဲ့သို့ ယခုသဘောတူညီချက်ကိုလည်း “လက်နက်ချခြင်းနှင့် ရှုံးနိမ့်ခြင်း” ဟု ခေါ်ဆိုကာ လျင်မြန်စွာ ပယ်ချခဲ့သည်။

အီရန်နှင့် ဆက်စပ်နေသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့က သောကြာနေ့ နံနက်အစောပိုင်းမှ သောကြာနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းအထိ လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းရှိ အစ္စရေးလ်စစ်ရေးနေရာများကို အနည်းဆုံး ရှစ်ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဟစ်ဇ်ဘိုလာက ၎င်း၏တိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် Nabatieh ခရိုင်ရှိ Litani မြစ်ကို အပေါ်စီးမှ မြင်ရသော Zawtar al-Sharqiyya မြို့နယ်၏ အရှေ့တောင်ဘက် ဆင်ခြေဖုံးတွင်ရှိသော အစ္စရေးလ်ယာဉ်များနှင့် စစ်သားများကို ပစ်မှတ်ထား၍ ဒုံးကျည်များစွာ ပစ်လွှတ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် Litani မြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ Nabatieh ခရိုင်၊ Yahmar al-Shaqif သို့ အမြောက်ကျည်များ ပစ်လွှတ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဒုံးကျည်များ ထပ်မံပစ်လွှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် al-Qantara မြို့ရှိ Tell al-Salaa တွင် အစ္စရေးလ်စစ်ယာဉ်များကို Ababil အသေခံဒရုန်းများဖြင့်လည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။

အစ္စရေးလ် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက ၎င်း၏နိုင်ငံ၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အစ္စရေးလ်မီဒီယာ Ynet က ဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နက်တန်ယာဟု (Benjamin Netanyahu) သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် အတည်ပြုခြင်း မရှိသေးကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

အီရန်က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် အစ္စရေးလ်တို့နှင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို သဘောတူညီရန်အတွက် လက်ဘနွန်တွင် အပြည့်အဝ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး လိုအပ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်နှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ နှစ်ဖက်စလုံး၏ ရပ်တည်ချက်များသည် လက်ဘနွန်အစိုးရ၏ ဝေဖန်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။

လက်ဘနွန်ဝန်ကြီးချုပ် နာဝပ် ဆာလမ် (Nawaf Salam) က သောကြာနေ့တွင် အီရန်အား အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခနှင့် ပတ်သက်၍ ဝါရှင်တန်နှင့် ဆွေးနွေးရာတွင် ၎င်း၏နိုင်ငံကို “အပေးအယူလုပ်စရာ ကိရိယာ” အဖြစ် သဘောမထားရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

“အီရန်ကို စကားတစ်ခွန်း ပြောရမယ်ဆိုရင် ဒါပါပဲ- ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တောင်ပိုင်းကို သနားကြပါ၊ သင့်ရဲ့ ဆွေးနွေးမှုအခြေအနေတွေကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဖို့အတွက် အပေးအယူလုပ်စရာ ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ်နဲ့ပဲ ဒီဒေသနဲ့ သူ့လူတွေကို သဘောမထားပါနဲ့” ဟု ဆာလမ်က လက်ဘနွန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ အကူအညီတောင်းခံမှု သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

ယင်းမတိုင်မီက နိုင်ငံရေးသမား နာဂျတ် အောင် ဆာလီဘာ (Najat Aoun Saliba) က ဟစ်ဇ်ဘိုလာသည် အစိုးရကို ဆန့်ကျင်၍ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခတွင် တီဟီရန်၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုကို “လက်ဘနွန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်း” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

ရောမမြို့ရှိ အမေရိကန်တက္ကသိုလ်မှ လက်ထောက်ပါမောက္ခ အန်ဒရီယာ ဒက်စီ (Andrea Dessi) က ဟစ်ဇ်ဘိုလာကို ချန်လှပ်ထားသည့် မည်သည့်သဘောတူညီချက်မဆို ကျရှုံးရန် ကံကြမ္မာပါနေကြောင်း Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

“မြေပြင်ပေါ်ရှိ အဓိက သရုပ်ဆောင်များဖြစ်သည့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာကို အဓိကထား၍၊ ဟစ်ဇ်ဘိုလာနောက်ကွယ်မှ အီရန်ကိုလည်း လုံးဝလျစ်လျူရှုထားသည့် သို့မဟုတ် ချန်လှပ်ထားသည့် မည်သည့်သဘောတူညီချက်မဆို ကံမကောင်းစွာဖြင့် ကျရှုံးရန် ကံကြမ္မာပါနေသည်” ဟု ဒက်စီက Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ သံတမန်ရေးရာသည်သာ တစ်ခုတည်းသော ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ “လက်ဘနွန်အပါအဝင် ဒီပြဿနာအားလုံးအတွက် စစ်ရေးအရ ဖြေရှင်းနည်း မရှိပါဘူး၊ ဒါကြောင့် ဆွေးနွေးပွဲတွေ ဆက်လုပ်သွားမှာပါ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

အစ္စရေးလ် သံတမန် အလွန် ပင်ကတ်စ် (Alon Pinkas) က အစ္စရေးလ်တွင် လက်ဘနွန်အတွက် ခိုင်မာသော မဟာဗျူဟာ မရှိကြောင်းနှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာကို ဖျက်ဆီးရန် ၎င်း၏ ကြေညာထားသော ရည်မှန်းချက်မှာ မအောင်မြင်နိုင်ကြောင်း Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဖယ်ရှားပစ်ရန်၊ အမြစ်ဖြတ်ရန်၊ အူထုတ်ပစ်ရန် စသည့် နက်တန်ယာဟု (Netanyahu) က အခမ်းအနားဆန်ဆန် အသုံးပြုလိုသော စကားလုံးများဖြင့် ရည်ရွယ်ပါက လက်ဘနွန်နိုင်ငံတစ်ခုလုံးကို သိမ်းပိုက်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။”

“ဒါဟာ ဖြစ်နိုင်ခြေမရှိရုံသာမက ကိုယ်ကျင့်တရားမဲ့ရာလည်း ရောက်ပြီး လက်တွေ့မကျပါဘူး။”