အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက ဘိုလီးဗီးယား ဆန္ဒပြပွဲများကို အစိုးရဖြုတ်ချမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုလိုက်သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ အစိုးရအဖွဲ့သည် ဘိုလီးဗီးယားရှိ အစိုးရဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲများကို နိုင်ငံ၏ ညာဘက်ယိမ်းသမ္မတကို ဆန့်ကျင်သည့် နိုင်ငံတော်အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းမှုအဖြစ် သွင်ပြင်လက္ခဏာဖော်ပြသည့် ကြေညာချက်တစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ကြာသပတေးနေ့တွင် အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပီတီ ဟက်ဂ်ဆက်သ် (Pete Hegseth) က အမေရိကန်စစ်တပ်အဖွဲ့အစည်းသည် ဘိုလီးဗီးယားသမ္မတ ရိုဒရီဂို ပက်ဇ် (Rodrigo Paz) ၏ "တရားဝင်အစိုးရကို ဖြုတ်ချရန် ကြိုးပမ်းမှုအားလုံးကို ပယ်ချမည်" ဟု လူမှုကွန်ရက်တွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။

၎င်းက ဆက်လက်၍ ဆန္ဒပြသူများ (၎င်းတို့အများစုမှာ ဆရာများ၊ သတ္တုတွင်းလုပ်သားများ၊ လယ်သမားများနှင့် အလုပ်သမားသမဂ္ဂဝင်များဖြစ်ကြသည်) သည် ထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့က မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုသမားများကို ခေါ်ဝေါ်သည့် အသုံးအနှုန်းဖြစ်သော "မူးယစ်အကြမ်းဖက်သမားများ" နှင့် ပူးပေါင်းနေကြသည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။

"အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက စောင့်ကြည့်နေပါတယ်။ ဘိုလီးဗီးယားဟာ ဒေသတွင်း မူးယစ်အကြမ်းဖက်သမားတွေ လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်မှုဟောင်းရဲ့ သားကောင်ဖြစ်ခွင့် မပြုသင့်ပါဘူး" ဟု ဟက်ဂ်ဆက်သ်က ရေးသားခဲ့သည်။

ထိုမက်ဆေ့ချ်သည် ထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့က လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံရေးနှင့် လုံခြုံရေးတွင် တက်ကြွသောအခန်းကဏ္ဍမှ ဆက်လက်ပါဝင်ရန် စီစဉ်နေကြောင်း နောက်ဆုံးပေါ် လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် သမ္မတရာထူးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီးနောက် ထရမ့်သည် အမေရိကန်အတွက် ချဲ့ထွင်ရေးစီမံကိန်းကို ချမှတ်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏အစိုးရအဖွဲ့က အနောက်ကမ္ဘာခြမ်းတစ်ခုလုံးကို ကင်းလှည့်ရန် ၎င်းတို့၏ "အိမ်နီးချင်းနယ်မြေ" အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။

"ဒါဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ကမ္ဘာခြမ်းဖြစ်ပြီး သမ္မတထရမ့်ဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်ခံရခြင်းကို ခွင့်ပြုမှာမဟုတ်ပါဘူး" ဟု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဇန်နဝါရီလတွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။

ထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့သည် လက်တင်အမေရိကရှိ ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များစွာကို "အကြမ်းဖက်" အဖွဲ့အစည်းများအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ယခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ထရမ့်သည် Shield of the Americas ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် Americas Counter Cartel Coalition (A3C) ဟုခေါ်သော လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အစီအစဉ်တစ်ရပ်ကို ထူထောင်ခဲ့ပြီး ဒေသတစ်ဝန်းမှ ညာဘက်ယိမ်းအစိုးရများကို စုစည်းကာ ရာဇဝတ်မှုနှင့် လုံခြုံရေးကဲ့သို့သော ကိစ္စရပ်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သည်။

ဘိုလီးဗီးယားသမ္မတ ပက်ဇ်သည် မတ်လတွင် ကျင်းပခဲ့သော A3C ၏ ပထမဆုံးထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည့် ခေါင်းဆောင်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။

သို့သော် ပြည်တွင်းတွင် ၎င်း၏အစိုးရသည် ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော အစပြုမှုကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ပက်ဇ်သည် အောက်တိုဘာလတွင် ဘိုလီးဗီးယား၏ သမ္မတဒုတိယအကျော့ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပြီး Movement for Socialism (MAS) ၏ ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုနီးပါး အုပ်ချုပ်မှုကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။

၎င်း၏အစိုးရအဖွဲ့သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်၏ ပြင်းထန်သော မူးယစ်ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်ရေးမူဝါဒနှင့် အခြားကိစ္စရပ်များကြောင့် ဆက်ဆံရေးပြတ်တောက်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်နှင့် ဆက်ဆံရေးပြန်လည်ထူထောင်ရန် လျင်မြန်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ဘိုလီးဗီးယားသည် ကိုကင်းဆေးဝါး၏ ကုန်ကြမ်းဖြစ်သော ကိုကာကို တတိယအများဆုံး ထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုသီးနှံကို ရိုးရာဆေးဝါးနှင့် အန်ဒီးယန်းဘာသာရေးအခမ်းအနားများတွင်လည်း အသုံးပြုကြသည်။ ကိုကာစိုက်ပျိုးသူများသမဂ္ဂများသည် နိုင်ငံအတွင်း အင်အားကြီးမားသော နိုင်ငံရေးအင်အားစုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။

သို့သော် ပက်ဇ်၏ အစောပိုင်းလုပ်ဆောင်ချက်အချို့သည် ထိုမဲဆန္ဒနယ်ကို စိုးရိမ်တုန်လှုပ်စေခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် မေလတွင် ၎င်း၏အစိုးရသည် လယ်သမားများ၏ မြေကွက်ငယ်များကို ပိုမိုကြီးမားသော မြေယာပိုင်ဆိုင်မှုများအဖြစ် ပြောင်းလဲခွင့်ပြုမည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည့် မြေယာပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဥပဒေ Ley 1720 ကို ရုပ်သိမ်းရန် ဖိအားပေးခံခဲ့ရသည်။

ပက်ဇ်၏ လောင်စာဆီထောက်ပံ့ကြေးများ ဖျက်သိမ်းရန် ဆုံးဖြတ်ချက်သည်လည်း ဓာတ်ဆီဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ ပြည်သူလူထု၏ ပြင်းထန်သော တုံ့ပြန်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဘိုလီးဗီးယား၏ စီးပွားရေးသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကတုန်ကယင်ဖြစ်နေခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားငွေကြေးသိုက်များ လျော့နည်းလာခြင်းနှင့်အတူ ဒေသတွင်း အဓိကကုန်စည်ဖြစ်သော သဘာဝဓာတ်ငွေ့တင်ပို့မှုများလည်း လျော့နည်းလာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

မေလကတည်းက ဘိုလီးဗီးယားတစ်ဝန်းရှိ လမ်းများပေါ်တွင် ဆန္ဒပြသူများ ပြည့်နှက်နေခဲ့ပြီး လမ်းများကို ပိတ်ဆို့ကာ ဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့များနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ဆန္ဒပြသူအချို့က ပြည်သူလူထု၏ မကျေနပ်ချက်များကို ကိုးကား၍ ပက်ဇ်နုတ်ထွက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသော်လည်း ၎င်း၏အစိုးရအဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူများကမူ ထိုဖြစ်နိုင်ခြေကို လုံးဝပယ်ချခဲ့သည်။

ပြည်သူလူထု၏ မငြိမ်မသက်မှုများကို ရင်ဆိုင်ရသောအခါ ပက်ဇ်သည် ၎င်း၏အစိုးရအဖွဲ့ကို အပြောင်းအလဲလုပ်ခဲ့ပြီး လစာ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ဖြတ်တောက်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။

မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဘိုလီးဗီးယားလွှတ်တော်က ပိတ်ဆို့မှုများကို ရှင်းလင်းရန် ကြိုးပမ်းသည့်အနေဖြင့် ဆန္ဒပြသူများကို တန်ပြန်ရန် စစ်တပ်ချထားရေးအတွက် ခွင့်ပြုချက်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် ဆန္ဒပြပွဲများမှာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်သည်။

မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးမှုကို တိုက်ဖျက်ရန် ပိုမိုတင်းမာသော အစီအမံများ ချမှတ်ရန် လက်တင်အမေရိကအစိုးရများကို တိုက်တွန်းခဲ့သည့် ထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့သည် ကြာသပတေးနေ့တွင် ပက်ဇ်အား ၎င်း၏ထောက်ခံမှုကို ပေးခဲ့သည်။

"ကျွန်ုပ်တို့ဟာ ဘိုလီးဗီးယားကဲ့သို့သော ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ A3C မိတ်ဖက်တွေကို ဆက်လက်ထောက်ခံသွားမှာပါ။ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ကမ္ဘာခြမ်းမှာ သေဆုံးမှုနဲ့ ဖျက်ဆီးမှုတွေကနေ မူးယစ်အကြမ်းဖက်သမားတွေ အကျိုးအမြတ်မရရှိစေဖို့ သေချာစေဖို့အတွက် ဖြစ်ပါတယ်" ဟု ဟက်ဂ်ဆက်သ်က ပြောကြားခဲ့သည်။