တောင်အာဖရိက သမ္မတ 'ဖမ်းဂိတ်' အရှုပ်တော်ပုံကြောင့် စွပ်စွဲပြစ်တင်စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ရင်ဆိုင်ရမည်

ထုတ်ဝေသည့်ရက်စွဲ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၈ ရက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၈ ရက် တောင်အာဖရိက ပါလီမန်သည် သမ္မတ ဆီရယ် ရာမာဖိုဆာအား "ဖမ်းဂိတ်" (Farmgate) အရှုပ်တော်ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ စွပ်စွဲပြစ်တင်စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု စတင်ရန် စီစဉ်နေသည်။ ၎င်းသည် ၎င်း၏ သမ္မတသက်တမ်းကို ဆက်လက်ခြုံလွှမ်းနေသည့် နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်း၏ အဆင့်သစ်တစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ် (DA) ပါတီက ကြာသပတေးနေ့တွင် ပြောကြားသည်မှာ စွပ်စွဲချက်များကို စစ်ဆေးရန် တာဝန်ပေးထားသည့် ကော်မတီသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပြီး တနင်္လာနေ့တွင် ပထမဆုံးအစည်းအဝေး ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါ ဆုံးဖြတ်ချက်က လုပ်ငန်းစဉ်ကို ပြန်လည်အသက်သွင်းခဲ့သည်။

ရာမာဖိုဆာသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်က ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ခြံရှိ ပရိဘောဂများအတွင်း ဝှက်ထားသော ငွေသားအမြောက်အမြား ခိုးယူခံရမှုနှင့် ပတ်သက်သည့် အရှုပ်တော်ပုံတွင် မှားယွင်းလုပ်ဆောင်မှု မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ အဆိုပါကိစ္စသည် ငွေကြေး၏ မူလဇစ်မြစ်နှင့် အဘယ်ကြောင့် ဖုံးကွယ်ထားခဲ့သည်ကို မေးခွန်းထုတ်စရာများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ "ကောင်းတဲ့အချက်ကတော့ ပါလီမန်ဟာ ရှေ့ဆက်တိုးနေပုံရပါတယ်" ဟု DA ပါလီမန်ခေါင်းဆောင် ဂျော့ချ် မိုက်ကယ်လာကစ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ အဖွဲ့ဝင် ၃၁ ဦးပါ ကော်မတီသည် ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦးကို ရွေးချယ်ခြင်းဖြင့် စတင်မည်ဖြစ်သည်။ "DA ရဲ့ ပြတ်သားတဲ့ သဘောထားကတော့ ANC က လူတစ်ဦးဦး မဖြစ်သင့်ဘူးဆိုတာပါပဲ" ဟု မိုက်ကယ်လာကစ်က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့ပြီး ရာမာဖိုဆာ၏ အာဖရိကန် အမျိုးသား ကွန်ဂရက် (ANC) ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ကန့်သတ်ရန် ပါတီ၏ တွန်းအားပေးမှုကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ တောင်အာဖရိက၏ ANC နှင့် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးပါတီဖြစ်သည့် DA သည် သမ္မတအပေါ် ဖိအားပေးမှု ဆက်လက်ထားရှိခဲ့ပြီး မှားယွင်းလုပ်ဆောင်မှု အတည်ပြုပါက ၎င်းအား တာဝန်ယူစေမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ရာမာဖိုဆာသည် တရားရုံးတွင် လုပ်ငန်းစဉ်ကို စိန်ခေါ်ခြင်းဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် မလျော်ကန်ပြုမူမှု၏ ကနဦးသက်သေအထောက်အထားများ တွေ့ရှိခဲ့သည့် လွတ်လပ်သော ကော်မတီအစီရင်ခံစာကို ဆန့်ကျင်၍ ဥပဒေကြောင်းအရ လျှောက်ထားခဲ့ပြီး ယင်းလုပ်ရပ်သည် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို နှောင့်နှေးစေနိုင်သည်။ ၎င်း၏ ဥပဒေကြောင်းအရ စိန်ခေါ်မှု ဆိုင်းငံ့ထားစဉ် ပါလီမန်က ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ပါက လုပ်ငန်းစဉ်များကို ရပ်တန့်ရန် အရေးပေါ်တရားရုံးအမိန့်ကို ရှာဖွေမည်ဟုလည်း ၎င်းက ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သော ထိုင်ခုံများကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် ANC သည် ရာမာဖိုဆာကို လူသိရှင်ကြား ထောက်ခံခဲ့ပြီး သုံးပုံနှစ်ပုံ မဲအများစု လိုအပ်သည့် မည်သည့် စွပ်စွဲပြစ်တင်မဲကိုမဆို ပိတ်ဆို့ရန် လုံလောက်သော ထောက်ခံမှု ရရှိထားသည်။ သို့သော် ပါတီသည် ကော်မတီရှိ ထိုင်ခုံ ၃၁ နေရာအနက် ၉ နေရာကိုသာ ထိန်းချုပ်ထားသဖြင့် အတိုက်အခံပါတီများအနေဖြင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု၏ ဦးတည်ချက်ကို ၎င်း၏လုပ်ငန်းစတင်ချိန်တွင် ပုံဖော်ရန် အခွင့်အလမ်း ကျန်ရှိနေသည်။