ရူဘီယိုက ထရမ့်၏ အထူးသံတမန် ဘာရက်ခ် ဆီးရီးယားဆိုင်ရာ ရာထူးမှ နုတ်ထွက်မည်ဟု ပြောကြား

ဆီးရီးယားဆိုင်ရာ အမေရိကန် အထူးသံတမန် တွမ် ဘာရက်ခ် (Tom Barrack) သည် ၎င်း၏ တရားဝင်တာဝန် သက်တမ်းကုန်ဆုံးပြီးနောက် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်မည်ဖြစ်သော်လည်း ဆီးရီးယားနှင့် အီရတ်တို့အတွက် မူဝါဒများကို စီမံခန့်ခွဲသည့် အဓိက သံတမန်ရေးရာအခန်းကဏ္ဍတွင် ဆက်လက်ပါဝင်မည်ဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယို (Marco Rubio) က ကြေညာခဲ့သည်။

ဘီလျံနာ အိမ်ခြံမြေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူဖြစ်ပြီး သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့် (Donald Trump) ၏ ကာလရှည်ကြာ ယုံကြည်စိတ်ချရသူဖြစ်သည့် ဘာရက်ခ်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလကတည်းက အစိုးရ၏ ဆီးရီးယားဆိုင်ရာ အဓိကသံတမန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး တစ်ပြိုင်နက်တည်းတွင် တူရကီနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီးအဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။

"သံအမတ်ကြီး တွမ် ဘာရက်ခ်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆီးရီးယားဆိုင်ရာ အထူးသံတမန်အဖြစ် အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်" ဟု ရူဘီယိုက လူမှုမီဒီယာပလက်ဖောင်း X တွင် တင်ထားသော ထုတ်ပြန်ချက်၌ ရေးသားခဲ့သည်။ "ထိုရာထူး သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားသော်လည်း ၎င်း၏ ကျွမ်းကျင်မှု၊ ဆက်ဆံရေးနှင့် အမေရိကန် ဦးစားပေးမူဝါဒ (America First agenda) အပေါ် နားလည်မှုတို့က ကျွန်ုပ်တို့၏ ကြီးမြတ်သောနိုင်ငံအတွက် အောင်မြင်မှုများ ဆက်လက်ရရှိစေမည့် ဆီးရီးယားနှင့် အီရတ်တို့တွင် ထရန့်အစိုးရအတွက် ဦးဆောင်အခန်းကဏ္ဍမှ ဆက်လက်ပါဝင်သွားမည်ဖြစ်သည်။"

"ဘာရက်ခ်၏ အထူးသံတမန်ရာထူး သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏အခန်းကဏ္ဍမှာ မကုန်ဆုံးသေးဘဲ ဆီးရီးယား၊ အီရတ်နှင့် တူရကီတို့အတွက် ဝါရှင်တန်၏ ဦးဆောင်သူအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်" ဟု သုတေသနအဖွဲ့အစည်း International Crisis Group မှ ဆီးရီးယားဆိုင်ရာ အကြီးတန်း လေ့လာသုံးသပ်သူ နာနာ ဟာဝက်ချ် (Nanar Hawach) က Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

"သက်တမ်းကုန်ဆုံးခြင်းသည် လက်တွေ့တွင် အနည်းငယ်သာ ပြောင်းလဲစေသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် သက်တမ်းမကုန်ဆုံးမီကပင် ထိုကိစ္စရပ်သုံးခုကို အတူတကွ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းနေခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ဆက်ခံသူကို အမည်မဖော်ဘဲ ၎င်းကို ဆက်လက်ထားရှိခြင်းဖြင့် ဝါရှင်တန်သည် ဆီးရီးယားအရေးကို ပြန်လည်စတင်ခြင်းထက် ဆက်လက်တည်မြဲလိုကြောင်းနှင့် ၎င်း၏ လက်ရှိဝင်ရောက်ခွင့်ကို လိုလားကြောင်း အချက်ပြလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ဆီးရီးယားသံတမန်အဖြစ် တစ်နှစ်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့စဉ်အတွင်း ဘာရက်ခ်သည် ဆီးရီးယား ကြားဖြတ်သမ္မတ အာမက် အယ်လ်-ရှာရာ (Ahmed al-Sharaa) ၏ အာဆတ်လွန် အစိုးရအဖွဲ့ဘက်သို့ ဝါရှင်တန်၏ ဦးတည်ချက်ပြောင်းလဲမှုကို ကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဒမတ်စကပ်စ် (Damascus) အပေါ် ပြင်းထန်သော စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများ ဖြေလျှော့ရန် တွန်းအားပေးခြင်းနှင့် တူရကီနှင့် ပင်လယ်ကွေ့ အာရပ်နိုင်ငံများအပါအဝင် ဒေသတွင်း မဟာမိတ်များနှင့်အတူ အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံတော်အဖွဲ့ (Islamic State) တန်ပြန်စစ်ဆင်ရေးများကို ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းခြင်းဖြင့် အမေရိကန်မူဝါဒကို များစွာလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။

ပုဂ္ဂလိက ရှယ်ယာလုပ်ငန်းရှင်ကြီးသည် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု၏ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ရန်ပုံငွေများမှ များပြားသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အဘူဒါဘီ (Abu Dhabi) အတွက် မှတ်ပုံတင်မထားသော ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ဟူသော ဖက်ဒရယ်စွဲချက်များမှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် တရားသေလွှတ်ခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ ဆက်သွယ်မှုများက အမေရိကန်မူဝါဒအပေါ် ပင်လယ်ကွေ့ဘဏ္ဍာရေး၏ လွှမ်းမိုးမှုနှင့်ပတ်သက်၍ မကြာခဏ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်စေခဲ့သည်။

ဘာရက်ခ်၏ ဆီးရီးယားရှိ တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုသည်လည်း သိသာထင်ရှားသော စိစစ်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။ ဒမတ်စကပ်စ်နှင့် ကာ့ဒ်ဦးဆောင်သော ဆီးရီးယားဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဖွဲ့ (SDF) တို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် ပေါင်းစည်းရေးသဘောတူစာချုပ်ကို ၎င်း၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုသည် ကာ့ဒ်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းထံမှ ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။ ကာ့ဒ်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက ဝါရှင်တန်သည် ဗဟိုအစိုးရအာဏာကို နှစ်သက်ရန် ၎င်း၏ ကာလရှည်ကြာ မဟာမိတ်များကို စွန့်ပစ်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။

၎င်းသည် ရှုပ်ထွေးသော သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတစ်ခုတွင် သတင်းထောက်များကို "တိရစ္ဆာန်ဆန်ဆန်" မဟုတ်ဘဲ "ယဉ်ကျေးစွာ" ပြုမူရန် သတိပေးခဲ့ပြီးနောက် လက်ဘနွန် (Lebanon) တွင် ပြင်းထန်သော ပြန်လည်တုံ့ပြန်မှုကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

"စေတနာကောင်းသော ဘုရင်စနစ်" နှင့် အာဏာရှင်အုပ်ချုပ်ရေးသည် ဒီမိုကရေစီထက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းအတွက် ပိုမိုသင့်လျော်သည်ဟူသော ၎င်း၏ လူသိရှင်ကြား ပြောဆိုချက်များက အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်စေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေသေးသည့် တူရကီနိုင်ငံရှိ အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်များကမူ ၎င်းကို "ကိုလိုနီဘုရင်ခံ" ကဲ့သို့ ပြုမူသည်ဟု ပုံမှန်ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အရာရှိများသည် ဆီးရီးယားသံတမန်ရာထူးအတွက် ဆက်ခံသူကို ယခုအထိ ကြေညာခြင်းမရှိသေးပေ။