
အမေရိကန်-ပါရာဂွေး- ထရမ့်မူဝါဒများကြားမှ လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်တွင် ကမ္ဘာ့ဖလားအဖျား လွှမ်းမိုး
AI Summary
ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲသည် ၃၂ နှစ်အကြာတွင် တောင်ပိုင်းကယ်လီဖိုးနီးယားသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီး လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့တွင် ဘောလုံးစိတ်ဓာတ်များ လွှမ်းမိုးနေသည်။ သို့သော် လက်မှတ်ဈေးနှုန်းများ အဆမတန် မြင့်မားနေခြင်းကြောင့် ဂျူအန် ကော်တက်စ်ကဲ့သို့သော ဒေသခံ အမာခံပရိသတ်များစွာသည် ပွဲစဉ်များကို တက်ရောက်နိုင်ခြင်း မရှိဘဲ ဖန်သားပြင်ပေါ်တွင်သာ ကြည့်ရှုနေကြရသည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်၏ ခရီးသွားလာရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးမူဝါဒများကြောင့် နိုင်ငံတကာမှ ဒိုင်လူကြီးများနှင့် ကစားသမားများ ဝင်ခွင့်ငြင်းပယ်ခံရခြင်း၊ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရခြင်းနှင့် ပရိသတ်များ ဗီဇာငြင်းပယ်ခံရခြင်း စသည့် ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အချို့သော အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူများသည် အားကစားကွင်းများအနီးတွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး စီးနင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ကို စိုးရိမ်ပူပန်နေကြသည်။ အီရန်အသင်းသည်လည်း အမေရိကန်တွင် အခြေစိုက်စခန်း မချဘဲ မက္ကဆီကိုတွင် ချကာ ပွဲစဉ်များအတွက်သာ အမေရိကန်သို့ ခရီးသွားလာရသည့် ထူးခြားသည့် အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ဤသို့သော စိတ်ပျက်စရာများရှိသော်လည်း လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်တစ်ဝှမ်းတွင် ကမ္ဘာ့ဖလား၏ အမှတ်အသားများ ပြန့်နှံ့နေပြီး ဒေသခံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ပရိသတ်များသည် ပြိုင်ပွဲကို စိတ်အားထက်သန်စွာ ကြိုဆိုနေကြသည်။ လက်ရှိတွင် ပွဲစဉ်များ ဆက်လက်ကျင်းပနေပြီး ပရိသတ်များက စိတ်လှုပ်ရှားစွာ အားပေးနေကြသော်လည်း လက်မှတ်ဈေးနှုန်းနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများက ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။
ထင်ရှားသော ပြောကြားချက်များ
""ကျွန်တော်တို့လို ဘောလုံးကို စိတ်ဝင်စားပြီး ကိုယ့်အသင်းအပေါ် စိတ်အားထက်သန်တဲ့သူတွေ ကိုယ့်ရဲ့ idol တွေ ကစားတာကို သွားကြည့်နိုင်အောင် သူတို့က ကူညီပေးစေချင်ပါတယ်" ဟု ကော်တက်စ်က ၎င်း၏နောက်တွင် အလံနှစ်ခုနှင့် ၎င်း၏ရှေ့ရှိ ကားများပြေးဆွဲနေသော လမ်းမပေါ်တွင် ရပ်နေရင်း Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။"
""သွားလို့မရတာက ဝမ်းနည်းစရာပါပဲ၊ ဒါက လူတန်းစားကိစ္စပါ" ဟု [ဖရန်စစ္စကို အဂီလာ] က Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။"
""ကမ္ဘာ့ဖလားကာလအတွင်း လူတွေကို ဘာကြောင့် ပိတ်ပင်ရမယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်ကို ကျွန်မ မတွေ့ပါဘူး။ ဆိုလိုတာက ဒါက ကမ္ဘာ့ဖလားပါ" ဟု [လီဆာ ဝေါလ်ကာ] က ပွဲ၏ နိုင်ငံတကာသဘာဝကို အလေးပေးပြောကြားရင်း Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။"
လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား — ဂျူအန် ကော်တက်စ်သည် ၃၂ နှစ်အကြာတွင် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ တောင်ပိုင်းကယ်လီဖိုးနီးယားသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်းကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ၎င်း၏ လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်ရှိ စက်ပြင်ဆိုင်အပြင်ဘက်တွင် အမေရိကန်နှင့် မက္ကဆီကိုအလံများကို ချိတ်ဆွဲထားသည်။
ဘောလုံးအားကစားနှင့် ပြိုင်ပွဲအပေါ် ချစ်မြတ်နိုးသော်လည်း ကော်တက်စ်သည် ၎င်း၏လုပ်ငန်းခွင်မှ ကီလိုမီတာအနည်းငယ်အကွာတွင်ရှိပြီး အမေရိကန်အသင်း၏ သောကြာနေ့ ပါရာဂွေးနှင့်ပွဲအပါအဝင် ပွဲစဉ်ရှစ်ပွဲကို လက်ခံကျင်းပမည့် ဘောလုံးရူးသွပ်သော မက်ထရိုပိုလစ်မြို့တော်တွင် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်တစ်ခုကိုမျှ တက်ရောက်မည်မဟုတ်ပေ။
လက်မှတ်ဈေးနှုန်းများ အဆမတန် မြင့်မားနေခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်များသည် ကော်တက်စ်ကဲ့သို့သော အမာခံပရိသတ်များအတွက် လက်လှမ်းမမီဖြစ်နေပြီး ၎င်းတို့သည် ပွဲစဉ်များကို ဖန်သားပြင်ပေါ်တွင်သာ ကြည့်ရှုကြရမည်ဖြစ်သည်။
"ကျွန်တော်တို့လို ဘောလုံးကို စိတ်ဝင်စားပြီး ကိုယ့်အသင်းအပေါ် စိတ်အားထက်သန်တဲ့သူတွေ ကိုယ့်ရဲ့ idol တွေ ကစားတာကို သွားကြည့်နိုင်အောင် သူတို့က ကူညီပေးစေချင်ပါတယ်" ဟု ကော်တက်စ်က ၎င်း၏နောက်တွင် အလံနှစ်ခုနှင့် ၎င်း၏ရှေ့ရှိ ကားများပြေးဆွဲနေသော လမ်းမပေါ်တွင် ရပ်နေရင်း Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
"ကျွန်တော့်နိုင်ငံမှာ ကမ္ဘာ့ဖလားကို နေ့တိုင်းမြင်ရတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။"
အိမ်ရှင်အသင်း၏ အဖွင့်ပွဲစဉ်အတွက် လက်မှတ်များသည် ပွဲစတင်ရန် ၁၂ နာရီပင် မပြည့်မီသေးသော်လည်း ပြန်လည်ရောင်းချသည့် ပလက်ဖောင်းများတွင် ရရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
စိတ်မကောင်းစရာများရှိသော်လည်း မက္ကဆီကန်-အမေရိကန် ပရိသတ်သည် ပွဲစဉ်များနှင့် အလွန်နီးကပ်နေခြင်းကို ပျော်ရွှင်နေပြီး ပါရာဂွေးအသင်းဘတ်စ်ကား ၎င်း၏ဆိုင်ရှေ့မှ မောင်းနှင်သွားသည်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည့်အတွက် စိတ်လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
"လေးနှစ်တစ်ကြိမ်ဆို ကျွန်တော် စိတ်လှုပ်ရှားတယ်။ ကျွန်တော့် မက္ကဆီကိုအသင်းက အရင်ကမ္ဘာ့ဖလားတွေထက် ပိုပြီး အောင်မြင်နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်တယ်။ သူတို့ အောင်မြင်မှု မရရင်တောင် ကျွန်တော့် အမေရိကန်အသင်းက သူတို့နောက်မှာ ရှိနေတယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်သိပါတယ်" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်တွင် ကမ္ဘာ့ဖလားဖျားနာမှု လွှမ်းမိုးလာသည်နှင့်အမျှ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်၏ အစိုးရအဖွဲ့က အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော ခရီးသွားလာရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးမူဝါဒများအပါအဝင် ပြိုင်ပွဲနှင့်ပတ်သက်သည့် အငြင်းပွားမှုများကို စိတ်လှုပ်ရှားမှုက တဖြည်းဖြည်း လွှမ်းမိုးလာခဲ့သည်။
အမေရိကန်၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့တော်တွင် ကမ္ဘာ့ဖလား၏ အမှတ်အသားများသည် နေရာတိုင်းတွင် ရှိနေသည်။ ဘားများမှ စကိတ်ဘုတ်ဆိုင်များ၊ တက်တူးဆိုင်များအထိ ဒေသခံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် အသင်းများ၏ အလံများကို ဂုဏ်ယူစွာ လွှင့်ထူထားကြသည်။
ကြာသပတေးနေ့ ညနှောင်းပိုင်းတွင် မက္ကဆီကို၌ ကျင်းပသည့် ပြိုင်ပွဲ၏ ဒုတိယပွဲစဉ်အဖြစ် တောင်ကိုရီးယားနှင့် ချက်သမ္မတနိုင်ငံတို့ ယှဉ်ပြိုင်ကစားကြစဉ် အနောက်လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်ရှိ ဗင်းနစ်ကမ်းခြေတစ်လျှောက်တွင် အားပေးသံများ ကြားနေရပြီး ပရိသတ်များသည် ညနက်သန်းခေါင်အထိ ပွဲစဉ်များကို ကြည့်ရှုရန် ဘားများသို့ စုပြုံရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။
ထိုနေ့အစောပိုင်းက မက္ကဆီကိုစီးတီးတွင် ကျင်းပသည့် ပြိုင်ပွဲ၏ အဖွင့်ပွဲစဉ်တွင် မက္ကဆီကိုက တောင်အာဖရိကကို အနိုင်ရခဲ့သောအခါ ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်သော ပရိသတ် ဒါဇင်ပေါင်းများစွာသည် မက္ကဆီကို၏ ထူးခြားသော အစိမ်းရောင်ဘောလုံးဂျာစီများကို ဝတ်ဆင်ကာ လှည့်လည်သွားလာခဲ့ကြသည်။
၎င်းတို့အထဲတွင် တက္ကဆက်ပြည်နယ်မှ ဘောလုံးပရိသတ် ဖရန်စစ္စကို အဂီလာလည်း ပါဝင်ပြီး ၎င်းသည် လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်သို့ လာရောက်လည်ပတ်နေသော်လည်း မည်သည့်ပွဲစဉ်အတွက်မျှ လက်မှတ်မရရှိခဲ့ပေ။
ပြိုင်ပွဲစီစဉ်သူများသည် အမြတ်အစွန်းကို ဦးစားပေးပြီး စိတ်အားထက်သန်ဆုံး ပရိသတ်များအတွက် ပွဲစဉ်များကို လက်လှမ်းမီအောင် မလုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ဝမ်းနည်းစရာကောင်းကြောင်း အဂီလာက ပြောသည်။
"သွားလို့မရတာက ဝမ်းနည်းစရာပါပဲ၊ ဒါက လူတန်းစားကိစ္စပါ" ဟု ၎င်းက Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
စိတ်ပျက်စရာများရှိသော်လည်း အဂီလာ၏ ပြိုင်ပွဲနှင့် ကွင်းအတွင်းမှ မှော်ဆန်သော ကစားကွက်များအပေါ် မျှော်လင့်ချက်ကို မထိခိုက်စေခဲ့ဘဲ အထူးသဖြင့် စပိန်၏ လူငယ်စူပါစတား လာမင်း ယာမဲလ် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲဦးထွက် ကစားသည်ကို မြင်တွေ့လိုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အဂီလာသည် မက္ကဆီကိုအသင်း အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပသည့် ပြိုင်ပွဲတွင် အောင်မြင်မှုများစွာ ရရှိမည်ဟုလည်း အကောင်းမြင်နေသည်။ ၎င်း၏ ဗိုလ်လုပွဲခန့်မှန်းချက်မှာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အာဂျင်တီးနားနှင့် ပြင်သစ်တို့၏ ဗိုလ်လုပွဲကို ပြန်လည်ကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး ကီလီယန် အမ်ဘာပေ၏ အသင်းအတွက် "လက်စားချေပွဲ" အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
လက်မှတ်ဈေးနှုန်းများအပြင် အမေရိကန်ရှိ ဗီဇာနှင့် ခရီးသွားလာရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများသည် ပြိုင်ပွဲနှင့်ပတ်သက်သည့် ပျော်ရွှင်မှုအချို့ကို လျော့ပါးစေခဲ့ကြောင်း ပရိသတ်များနှင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ပြောသည်။
ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က အမေရိကန်အာဏာပိုင်များသည် ပွဲစဉ်အချို့ကို တာဝန်ယူရန် စီစဉ်ထားသည့် ဆိုမာလီဒိုင်လူကြီး အိုမာ အာတန်အား ဝင်ခွင့်ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
အီရတ်ကစားသမား အိုင်မန် ဟူစိန်သည် ယခုလအစောပိုင်းက ချီကာဂိုသို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် နိုင်ငံတွင်းသို့ ဝင်ခွင့်မပြုမီ ခုနစ်နာရီနီးပါး ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။
ထို့အပြင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ ပရိသတ်များသည် အမေရိကန်ဗီဇာ ငြင်းပယ်ခံရကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။
မတ်လတွင် အီရန်နှင့် စစ်ပွဲဖြစ်ပွားနေစဉ် ထရန့်က အီရန်အသင်း ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ပါဝင်ခြင်းသည် "မသင့်လျော်" ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး "သူတို့၏ အသက်နှင့် ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက်" ဝေးဝေးနေသင့်ကြောင်း အကြံပြုခဲ့သည်။
ထို့နောက် အီရန်အသင်းသည် ၎င်းတို့၏ အုပ်စုပွဲစဉ်များအားလုံးကို အမေရိကန်တွင် ကစားရမည်ဖြစ်သော်လည်း အမေရိကန်တွင် အခြေစိုက်စခန်း မချဘဲ မက္ကဆီကိုတွင် အခြေစိုက်စခန်း ချခဲ့သည်။
ထူးခြားသည့် စီစဉ်မှုတစ်ခုအရ တနင်္လာနေ့တွင် လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်၌ နယူးဇီလန်နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ကာ ၎င်းတို့၏ ကမ်ပိန်းကို စတင်မည့် Team Melli အသင်းသည် ၎င်းတို့၏ ပွဲစဉ်များအတွက်သာ အမေရိကန်သို့ ခရီးသွားမည်ဖြစ်ပြီး နယ်စပ်တောင်ဘက်ရှိ အခြေစိုက်စခန်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိမည်ဖြစ်သည်။
အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူအချို့အတွက် နောက်ထပ်စိုးရိမ်စရာမှာ အားကစားကွင်းများနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်တွင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး စီးနင်းမှုများဖြစ်သည်။
ထရန့်အစိုးရအဖွဲ့သည် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် အကောက်ခွန်ဌာန (ICE) ကို ပွဲစဉ်များသို့ ချထားခြင်းကို မပယ်ချခဲ့ပေ။
သောကြာနေ့က ပြုလုပ်ခဲ့သော ဆန္ဒပြပွဲငယ်တစ်ခုတွင် Venice Resistance အမည်ရှိ ထောက်ခံအားပေးရေးအဖွဲ့မှ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ လီဆာ ဝေါလ်ကာသည် ဘောလုံးပုံနှင့် "ICE out" စာတန်းပါ ဆိုင်းဘုတ်တစ်ခုကို ကိုင်ဆောင်ထားခဲ့သည်။
ပြိုင်ပွဲကာလအတွင်း ICE စီးနင်းမှုများနှင့်ပတ်သက်၍ လူများ "အမှန်တကယ် စိုးရိမ်ပူပန်နေကြသည်" ဟု ဝေါလ်ကာက ပြောသည်။
၎င်းသည် ထရန့်အစိုးရအဖွဲ့၏ ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်မှုများကိုလည်း ပြစ်တင်ဝေဖန်ခဲ့သည်။
"ကမ္ဘာ့ဖလားကာလအတွင်း လူတွေကို ဘာကြောင့် ပိတ်ပင်ရမယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်ကို ကျွန်မ မတွေ့ပါဘူး။ ဆိုလိုတာက ဒါက ကမ္ဘာ့ဖလားပါ" ဟု ဝေါလ်ကာက ပွဲ၏ နိုင်ငံတကာသဘာဝကို အလေးပေးပြောကြားရင်း Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
"ဒါက ဖက်ဆစ်ဝါဒသက်သက်ပါပဲ၊ အမေရိကမှာ ကျွန်မတို့ ကြုံတွေ့နေရတာတွေကို ဒါက ထင်ရှားစေလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက လူအများစုက ဒါကို မြင်နေကြပြီလို့ ထင်ပါတယ်။ ဒီမှာ မကြာခင် အပြောင်းအလဲတွေ လုပ်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
လန်ဒန်မှ အင်္ဂလိပ်ပရိသတ် ဂျန် ဝီလ်ကင်ဆန်က ကမ္ဘာ့ဖလားအတွက် အမေရိကန်သို့ လာရောက်ရာတွင် မည်သည့်ပြဿနာမျှ မရှိခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း အာတန်ကဲ့သို့သော ဒိုင်လူကြီးများကို နိုင်ငံက ပြန်လှည့်ခိုင်းခြင်းသည် "ကြည့်မကောင်း" ကြောင်း ပြောသည်။
သို့သော် ဝီလ်ကင်ဆန်က အမေရိကန်ရှိ ပွဲနှင့်ပတ်သက်သည့် စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို ချီးကျူးခဲ့သည်။ "ဆူညံနေတယ်၊ လုံးဝဆူညံနေတယ်၊ အခုထိတော့ အငွေ့အသက်က ကောင်းပါတယ်" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
နိုင်ငံရေးကို ဘေးဖယ်ထားပြီး အင်္ဂလန်အသင်းသည် ၎င်းတို့လက်ဝယ်ရှိ ထိပ်တန်းအရည်အချင်းများကို အခွင့်ကောင်းယူကာ အဓိကပြိုင်ပွဲများတွင် ပန်းတိုင်အနီး၌ ယိုင်လဲတတ်သည့် ကျိန်စာကို ချိုးဖျက်နိုင်မည်လား။
ဝီလ်ကင်ဆန်သည် ယုံကြည်မှုရှိပုံရသည်။
"ရောက်လာတော့မှာပါ။ ကျွန်တော်တို့ အဲဒီစကားကို နှစ် ၆၀ လောက် ပြောခဲ့ကြတာ၊ ဒါပေမဲ့ ဒီနှစ်တော့ အိမ်ပြန်ရောက်လာတော့မှာပါ" ဟု ၎င်းက Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။