မိုဇမ်ဘစ်က တောင်အာဖရိကတွင် 'လူမျိုးခြားမုန်းတီးမှုတိုက်ခိုက်မှုများ' ကြောင့် နိုင်ငံသား ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ပြောကြား

မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံသား အနည်းဆုံး ငါးဦးသည် ယခုသီတင်းပတ်ကုန်ပိုင်းက တောင်အာဖရိကတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော "နိုင်ငံခြားသားမုန်းတီးမှု တိုက်ခိုက်မှုများ" ကြောင့် သေဆုံးခဲ့ကြပြီဖြစ်ကြောင်း မိုဇမ်ဘစ်အစိုးရက ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုများကို ဆန့်ကျင်သည့် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာ ဆန္ဒပြပွဲများနှင့် တရားဝင်ဆက်စပ်နေသည့် ပထမဆုံး သေဆုံးမှုများဖြစ်သည်။

မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံသား ၈၀၀ ခန့်သည် သောကြာနေ့က တောင်ပိုင်းကမ်းရိုးတန်းမြို့ဖြစ်သည့် မော့စ်ဆဲလ်ဘေး (Mossel Bay) တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အကြမ်းဖက်မှုများတွင် ပိတ်မိခဲ့ကြကြောင်း အစိုးရသတင်းထုတ်ပြန်ရေးရုံးက အင်္ဂါနေ့တွင် ရရှိသော ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

"ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာမှာ မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံသား ခုနစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနက် ငါးဦးမှာ နိုင်ငံခြားသားမုန်းတီးမှု တိုက်ခိုက်မှုများ၏ တိုက်ရိုက်အကျိုးဆက်ကြောင့်ဖြစ်ပြီး ကျန်နှစ်ဦးမှာ မိုဇမ်ဘစ်သို့ ပြန်လာစဉ် ကိုယ်ပိုင်ယာဉ်ဖြင့် ခရီးသွားနေကြခြင်းကြောင့် လမ်းမတော်တဆမှုကြောင့်ဖြစ်သည်" ဟု ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

အဆိုပါ အကြမ်းဖက်မှုများကြောင့် မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံသား ၃၀၀ သည် စနေနေ့တွင် ၎င်းတို့၏ နေရပ်သို့ ပြန်ခဲ့ကြကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်က ဆိုသည်။

"ကျန်ရှိနေသေးသော ၅၀၀ ကျော်ကို ဝက်စတန်းကိပ်ပြည်နယ် (Western Cape Province) ရှိ ဘေးကင်းရာနေရာတစ်ခုတွင် ခိုလှုံခွင့်ပေးထားပြီး ယနေ့ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့အထိ ၎င်းတို့အား မိုဇမ်ဘစ်သို့ ပြန်ပို့ရေး လုပ်ငန်းစဉ် စတင်နေပြီဖြစ်သည်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

တောင်အာဖရိကရဲတပ်ဖွဲ့က တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်မှာ ကိပ်တောင်း (Cape Town) ၏ အရှေ့ဘက် ၃၈၀ ကီလိုမီတာ (၂၃၆ မိုင်) ခန့်အကွာရှိ ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားသားမုန်းတီးမှု တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သတင်းပို့ထားသည့် မော့စ်ဆဲလ်ဘေးရှိ ကျူးကျော်ရပ်ကွက်တစ်ခုတွင် အမျိုးသားနှစ်ဦး သေဆုံးမှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေကြောင်း ဖြစ်သည်။

၎င်းတို့က အဆိုပါသေဆုံးမှုများသည် ဆန္ဒပြပွဲများနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိမရှိကို မပြောကြားခဲ့ပေ။ အဆိုပါ အမျိုးသားနှစ်ဦး၏ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုမှာလည်း ချက်ချင်းရှင်းလင်းစွာ မသိရသေးပေ။

သို့သော် ဒေသမြို့တော်ဝန် ဒတ်ခ် ကို့ဇ် (Dirk Kotze) က "လူများ အသတ်ခံရခြင်း၊ အိမ်များ မီးရှို့ခံရခြင်းနှင့် မိသားစုများ နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးရခြင်းများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လက်ရှိ နိုင်ငံခြားသားမုန်းတီးမှု တိုက်ခိုက်မှုများအပေါ် ပြင်းထန်စွာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် စိတ်ပျက်မိကြောင်း" ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။

အဆိုပါဒေသတွင် မကြာသေးမီသီတင်းပတ်များအတွင်း ဘဏ္ဍာရေးမြို့တော် ဂျိုဟန်နက်စ်ဘာ့ဂ် (Johannesburg)၊ ဒါဘန် (Durban) နှင့် အရှေ့ကိပ်ပြည်နယ် (Eastern Cape province) ၏ အချို့ဒေသများတွင် သတင်းပို့ထားသည့်အတိုင်းပင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

တောင်အာဖရိကသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်ကတည်းက နိုင်ငံခြားသားမုန်းတီးမှု အကြမ်းဖက်မှုလှိုင်းများ ထပ်တလဲလဲ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာ တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ဒါဇင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့ပြီး ထောင်ပေါင်းများစွာ နေရပ်စွန့်ခွာခဲ့ရသည်။ အလားတူ ပဋိပက္ခများ ၂၀၁၅ နှင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တို့တွင်လည်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူဆန့်ကျင်ရေး တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းသည် နိုဝင်ဘာလတွင် ကျင်းပမည့် ဒေသန္တရအစိုးရ ရွေးကောက်ပွဲများမတိုင်မီ နိုင်ငံရေးပါတီများက ထောက်ခံမှုရရှိရန် ကြိုးပမ်းနေချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေသည်။