
အစ္စရေးက လီတာနီမြစ်ကို ကျော်လွန်ကာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်လာသည်နှင့်အမျှ လက်ဘနွန်တို့က UNIFIL ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို မေးခွန်းထုတ်ကြသည်။
AI Summary
လက်ဘနွန်ရှိ ကုလသမဂ္ဂ ကြားဖြတ်တပ်ဖွဲ့ (UNIFIL) ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်သက်တမ်းသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်ရာ ၎င်း၏ ၄၈ နှစ်ကြာ ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှုအခန်းကဏ္ဍကို အဆုံးသတ်တော့မည်ဖြစ်သည်။ အစ္စရေး၏ လက်ဘနွန်ပိုင်နက်အတွင်း ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှုများနှင့် UNIFIL ၏ ကျူးကျော်မှုကို တားဆီးနိုင်စွမ်းမရှိခြင်းတို့ကြောင့် ၎င်း၏ ထိရောက်မှုအပေါ် မေးခွန်းထုတ်စရာများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အစ္စရေးနှင့် ဟစ်ဘိုလာ နှစ်ဖက်စလုံးမှ UNIFIL အပေါ် ဝေဖန်မှုများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများလည်း ရှိခဲ့ရာ၊ မတ်လ ၂ ရက်နေ့မှစ၍ အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လက်ဘနွန်တွင် လူ ၃,၄၁၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၁.၂ သန်းကျော် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ UNIFIL ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းသူများလည်း တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၎င်းတို့၏ လှုပ်ရှားမှုများမှာလည်း ကန့်သတ်ခံထားရသည်။ လက်ဘနွန်နှင့် အစ္စရေးတို့အကြား တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည်စတင်ရန် စီစဉ်ထားသော်လည်း မြေပြင်အခြေအနေမှာ ဆက်လက်တင်းမာနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ UNIFIL ၏နေရာတွင် အခြားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို အစားထိုးရန် စဉ်းစားနေကြသည်။ ရေရှည်တည်ငြိမ်မှုအတွက် ဒေသတွင်း နိုင်ငံရေးသဘောတူညီမှု လိုအပ်ကြောင်း လေ့လာသူများက ထောက်ပြသည်။
ဘေရွတ်၊ လက်ဘနွန် – လက်ဘနွန်ရှိ ကုလသမဂ္ဂ ကြားဖြတ်တပ်ဖွဲ့ (UNIFIL) ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်သက်တမ်းသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ၄၈ နှစ်ကြာ ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှုအခန်းကဏ္ဍကို အဆုံးသတ်မည်ဖြစ်သည်။
ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း အစ္စရေးသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းကို နှစ် ၂၀ နီးပါး သိမ်းပိုက်ထားခဲ့ရာမှ ရုပ်သိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မည်သည့်အချိန်ကထက်မဆို လက်ဘနွန်ပိုင်နက်အတွင်း ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့အစည်း၏ ကျူးကျော်မှုကို တားဆီးနိုင်စွမ်းမရှိခြင်းကြောင့် UNIFIL ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းရာတွင် ၎င်း၏ ထိရောက်မှုအပေါ် မေးခွန်းထုတ်စရာများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
UNIFIL သည် အစ္စရေးနှင့် လက်ဘနွန် နှစ်ဖက်စလုံးမှ အမျိုးမျိုးသော ပျက်ကွက်မှုများကြောင့် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသည်။ အစ္စရေးတို့က ကုလသမဂ္ဂတပ်ဖွဲ့သည် ဟစ်ဘိုလာ သို့မဟုတ် အခြားသော နိုင်ငံတော်မဟုတ်သည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများကို လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရန် ပျက်ကွက်သည်ဟု မကြာခဏ ဝေဖန်လေ့ရှိသည်။ သို့သော်လည်း လက်ဘနွန်ရှိ အဆိုပါအဖွဲ့အစည်းအတွက် ကုလသမဂ္ဂ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်ဖြစ်သော ဆုံးဖြတ်ချက် ၁၇၀၁ တွင် ဤအချက်ကို ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းမရှိပေ။
ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် UNIFIL သည် အစ္စရေးကို တိုက်ခိုက်နေသော လက်ဘနွန်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို ဆန့်ကျင်၍ လုပ်ဆောင်သည်ဟုလည်း စွပ်စွဲခံထားရသည်။
“အစ္စရေးက UNIFIL ဟာ ဟစ်ဘိုလာရဲ့ စစ်ရေးတည်ရှိမှုနဲ့ လက်နက်ပြန်လည်ဖြည့်တင်းမှုကို တားဆီးဖို့ ပျက်ကွက်တယ်လို့ ကာလရှည်ကြာ စွပ်စွဲခဲ့ပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ဟစ်ဘိုလာနဲ့ သူ့ရဲ့ ထောက်ခံသူတွေက UNIFIL ဟာ အစ္စရေးထောက်လှမ်းရေးနဲ့ လုံခြုံရေးအကျိုးစီးပွားကို အထောက်အကူပြုတဲ့ နည်းလမ်းတွေနဲ့ လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ မကြာခဏ စွပ်စွဲခဲ့ကြပါတယ်” ဟု လက်ဘနွန်နိုင်ငံရေးလေ့လာသူ အီမက် ဆာလာမီ (Imad Salamey) က အယ်လ်ဂျာဇီးယားသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဝေဖန်မှုနှစ်ခုစလုံးမှာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်ချက်တွေအပြင် နိုင်ငံရေးသတင်းစကားတွေလည်း ပါဝင်နေပါတယ်။ နှစ်ဖက်စလုံးက ပြည်သူ့ထင်မြင်ချက်ကို ပုံဖော်ဖို့နဲ့ ပဋိပက္ခအတွက် လုံခြုံရေး၊ အချုပ်အခြာအာဏာနဲ့ တာဝန်ယူမှုဆိုင်ရာ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဇာတ်ကြောင်းကို ခိုင်မာအောင် လုပ်ဆောင်နေကြတာပါ” ဟု ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။
အစ္စရေးသည် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် လက်ဘနွန်အပေါ် စစ်ပွဲကို တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ယင်းမှာ ဟစ်ဘိုလာက အစ္စရေးကို တစ်နှစ်ကျော်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပစ်ခတ်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ဖြစ်ပြီး လက်ဘနွန်ပြည်သူများအတွက် ဘေးအန္တရာယ်အသစ်များ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ဟစ်ဘိုလာက ၎င်းတို့သည် အစ္စရေး၏ လက်ဘနွန်အပေါ် တစ်နှစ်ကျော်ကြာ တိုက်ခိုက်မှုများကို ရိုးရှင်းစွာ တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်ပြီး အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အာယတိုလာ အလီ ခါမေနီ (Ayatollah Ali Khamenei) ကို အမေရိကန်-အစ္စရေး ပူးပေါင်းလုပ်ကြံမှုအတွက် လက်စားချေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ရှိသော်လည်း လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းရှိ နေရာငါးခုကို သိမ်းပိုက်ထားပြီးဖြစ်သည့် အစ္စရေးသည် လက်ဘနွန်ကို ကျူးကျော်မှုအသစ်တစ်ခုကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း အဆိုးရွားဆုံး ကျူးကျော်မှုဖြစ်သည်။
မတ်လ ၂ ရက်နေ့မှစ၍ အစ္စရေးသည် နိုင်ငံအတွင်း လူ ၃,၄၁၂ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၁.၂ သန်းကျော်ကို အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်စေခဲ့ကြောင်း လက်ဘနွန်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။ အချို့မှာ အကြိမ်ကြိမ် ရွှေ့ပြောင်းခံခဲ့ရသည်။
နောက်ဆုံးပေါ် အစ္စရေးတိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီကပင် အစ္စရေးသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အကြိမ် ၁၀,၀၀၀ ကျော် ချိုးဖောက်ခဲ့ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ပြောကြားခဲ့သည်။
UNIFIL လှုပ်ရှားနေသည့် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အစ္စရေးနှင့် ဟစ်ဘိုလာတို့အကြား စစ်ပွဲစတင်ကတည်းက မြို့များနှင့် ကျေးရွာများကို မြေပြင်နှင့် ညီအောင် ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် အကြိမ်ကြိမ် သက်တမ်းတိုးခဲ့သော်လည်း မတ်လတွင် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုအသစ်စတင်ကတည်းက ဖျက်ဆီးမှု၏ မြန်ဆန်မှုနှင့် ပြင်းထန်မှုတို့သည် ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။
UNIFIL ကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် အစ္စရေး၏ ပထမဆုံး လက်ဘနွန်ကျူးကျော်မှုအတွင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အစ္စရေးသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် လက်ဘနွန်ကို ထပ်မံကျူးကျော်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အထိ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် တောင်ပိုင်းရှိ အဖွဲ့အစည်းများ၊ အထူးသဖြင့် ဟစ်ဘိုလာ၏ ပြင်းထန်သော ခုခံမှုကြောင့် ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။
ကုလသမဂ္ဂဆုံးဖြတ်ချက် ၁၇၀၁ က ဟစ်ဘိုလာနှင့် အစ္စရေးတို့အကြား ရန်လိုမှုများ ရပ်စဲရန်နှင့် လက်ဘနွန်အစိုးရနှင့် UNIFIL တို့က လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းသို့ တပ်ဖွဲ့များ ချထားရန် တောင်းဆိုထားသည်။ အဆိုပါဆုံးဖြတ်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲများအတွင်းတွင်လည်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ UNIFIL အား မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ခြင်းမှလွဲ၍ ဟစ်ဘိုလာ၊ အစ္စရေး သို့မဟုတ် အခြားသော နိုင်ငံတော် သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော်မဟုတ်သည့် အဖွဲ့အစည်းများကို အင်အားသုံးရန် လုပ်ပိုင်ခွင့် ပေးအပ်ထားခြင်းမရှိပေ။
“လွန်ခဲ့သည့် သုံးနှစ်တာကာလအတွင်း UNIFIL ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍဟာ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းထက် စောင့်ကြည့်ခြင်း၊ လေ့လာခြင်း၊ ဆက်သွယ်ခြင်းနဲ့ သတင်းပို့ခြင်းတွေသာ အဓိကဖြစ်ခဲ့ပါတယ်” ဟု ဆာလာမီက ပြောကြားခဲ့သည်။ “‘လက်ဘနွန်ရှိ ကုလသမဂ္ဂ ကြားဖြတ်တပ်ဖွဲ့’ ဆိုတဲ့ နာမည်ကိုယ်တိုင်က ရန်လိုမှုတွေကို တားဆီးနိုင်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးအကောင်အထည်ဖော်ရေးမစ်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ချက်တွေ ဖန်တီးခဲ့ပါတယ်။ လက်တွေ့မှာတော့ နိုင်ငံရေးနဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်တွေ အများအပြားအောက်မှာ လည်ပတ်နေခဲ့တာပါ” ဟု ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။
အစ္စရေးက ‘သက်သေများ မလိုချင်’
UNIFIL ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်သည် နှစ်များတစ်လျှောက် ပြောင်းလဲတိုးတက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဟစ်ဘိုလာနှင့် လက်ဘနွန်တို့အကြား စစ်ပွဲအပြီးတွင် ၎င်း၏ တာဝန်ဝတ္တရားများသည် ကုလသမဂ္ဂဆုံးဖြတ်ချက် ၁၇၀၁ အရ တာဝန်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်ဖြစ်ကြောင်း UNIFIL ၏ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးအရာရှိ တီလက် ပိုခါရယ် (Tilak Pokharel) က အယ်လ်ဂျာဇီးယားသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် UNIFIL သည် ၎င်း၏ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်နေဆဲဖြစ်သော်လည်း ရန်လိုမှုများတွင် ပါဝင်နေသည့် နှစ်ဖက်စလုံးမှ အတားအဆီးများရှိနေကြောင်း ပိုခါရယ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ အစ္စရေးက လမ်းများကို ပျက်စီးစေခြင်း သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် လမ်းပိတ်ဆို့မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဟစ်ဘိုလာက အချို့သော လမ်းများပေါ်တွင် မြေမြှုပ်မိုင်းများ ထောင်ထားကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
“ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေဟာ အခြေအနေကြောင့် အကြီးအကျယ် ကန့်သတ်ခံထားရပါတယ်” ဟု ပိုခါရယ်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ပဋိပက္ခများ ပြန်လည်စတင်ကတည်းက UNIFIL ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းသူများသည်လည်း အကြိမ်ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသည်။ ဧပြီလတွင် ပြင်သစ်စစ်သားတစ်ဦး ကင်းလှည့်နေစဉ် သေဆုံးခဲ့ပြီး ပါရီအာဏာပိုင်များက ဟစ်ဘိုလာကို အပြစ်တင်ခဲ့သည်။ အခြား ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းသူ သုံးဦးလည်း ဧပြီလတွင် ဂန်ဒူရီယာ (Ghandouriyeh) ရွာ၌ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
အစ္စရေးသည် UNIFIL အခြေစိုက်စခန်းများကို အခါအားလျော်စွာ ဝိုင်းရံထားခဲ့ပြီး တစ်ချိန်က အဆောက်အအုံတစ်ခု၏ အပြင်ဘက်တွင် တပ်ဆင်ထားသော ကင်မရာများကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ “ရိုးရိုးသားသားပြောရရင်” ဟု သံတမန်သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက အယ်လ်ဂျာဇီးယားသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ “သူတို့က သက်သေတွေ မလိုချင်ခဲ့ဘူး။”
အင်္ဂါနေ့တွင် လက်ဘနွန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၌ တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးပွဲများကို ပြန်လည်စတင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။ နှစ်နိုင်ငံစစ်တပ်များသည် အင်္ဂါနေ့ ဆွေးနွေးပွဲများအတွက် ပြင်ဆင်မှုအဖြစ် သောကြာနေ့တွင် တွေ့ဆုံခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။
သို့သော် လာမည့်ဆွေးနွေးပွဲများသည် မြေပြင်အခြေအနေကို လျော့ပါးသက်သာစေခြင်းမရှိသေးပေ။ အစ္စရေးသည် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းကို ကျူးကျော်မှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပြီး နှစ် ၉၀၀ သက်တမ်းရှိ ဘီဖော့တ်ရဲတိုက် (Beaufort Castle) ကို တနင်္ဂနွေနေ့တွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
အစ္စရေးသည် မကြာသေးမီရက်များအတွင်း တောင်ပိုင်းမြို့ကြီးနှစ်မြို့အတွက် အတင်းအကျပ် ရွှေ့ပြောင်းခိုင်းစေမှုအမိန့်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး တနင်္လာနေ့တွင် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နက်တန်ယာဟု (Benjamin Netanyahu) က ဒါဟီယာ (Dahiyeh) ဟု လူသိများသော ဘေရွတ်၏ တောင်ပိုင်းဆင်ခြေဖုံးများအား တိုက်ခိုက်မှုများကို ခွင့်ပြုခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ပိုခါရယ်က တနင်္ဂနွေနေ့သည် တောင်ပိုင်းတွင် ပြင်းထန်သော တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာမှုကိုလည်း ပြသခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့် (Donald Trump) က အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး အသက်ဝင်တော့မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည့် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့ကတည်းက နယ်စပ်နှစ်ဖက်စလုံးမှ ချိုးဖောက်မှုများနှင့် ဖြတ်ကျော်မှုများ အများဆုံးအရေအတွက်ကို UNIFIL က မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
လက်ရှိစစ်ပွဲများရှိနေသော်လည်း UNIFIL သည် ယခုနှစ်ကုန်တွင် ၎င်း၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို လျှော့ချပြီး အဆုံးသတ်ပြီးနောက် နိုင်ငံအတွင်း စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်မျိုးမျိုးကို ဆက်လက်ထားရှိရန် ဥရောပနှင့် လက်ဘနွန်တို့တွင် ခိုင်မာသော ထောက်ခံမှုရှိကြောင်း ဥရောပသံတမန်များက ပြောကြားခဲ့သည်။
အထွတ်အထိပ်ကာလတွင် UNIFIL ၌ တောင်ပိုင်းတွင် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၅,၀၀၀ ခန့်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ဘဏ္ဍာရေးဖြတ်တောက်မှုများကြောင့် လက်ရှိတွင် ၇,၀၀၀ ကျော်သာ ရှိတော့သည်။ လွန်ခဲ့သည့် ခြောက်လခန့်အတွင်း တပ်ဖွဲ့ဝင် ၃,၀၀၀ ခန့်သည် အစားထိုးခြင်းမရှိဘဲ ထွက်ခွာသွားခဲ့ကြောင်း ပိုခါရယ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ လက်ဘနွန်အစိုးရနှင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းမှ အဖွဲ့ဝင်များစွာက UNIFIL ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို သက်တမ်းတိုးလိုခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ဆန့်ကျင်မဲပေးခဲ့သည်။
“အမေရိကန်က အစ္စရေးတို့ ချမှတ်ထားတဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို ယူခဲ့တာပါ” ဟု ဥရောပသံတမန်တစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်တို့ဟာ လစ်ဟာမှုတစ်ခုကို စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။”
အခြားရွေးချယ်စရာအဖြစ် ရွေးချယ်စရာအမျိုးမျိုးကို အဆိုပြုထားသည်။ ၎င်းတို့အနက် ၁၉၄၇ ခုနှစ်ကတည်းက နိုင်ငံအတွင်း တည်ရှိခဲ့သော ကုလသမဂ္ဂ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့ (UNTSO) အောက်ရှိ လျှော့ချထားသော ကုလသမဂ္ဂတပ်ဖွဲ့လည်း ပါဝင်သည်။ သို့သော် ဤအဖွဲ့အစည်းတွင် ဝန်ထမ်း ၅၀ ခန့်သာ ရှိကြောင်း သတင်းရရှိသည်။
၂၀၂၇ ခုနှစ်နှင့် ထို့နောက်ပိုင်းတွင် UNIFIL နေရာကို ဆက်ခံမည့် မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းအတွက်မဆို လူအင်အား ပံ့ပိုးရန် ဥရောပ၊ အာဖရိကနှင့် အာရှနိုင်ငံအများအပြားက စေတနာ့ဝန်ထမ်းခဲ့ကြောင်း သံတမန်များက ပြောကြားခဲ့သည်။
သို့သော် UNIFIL သို့မဟုတ် ၎င်း၏ အစားထိုးအဖွဲ့အစည်းသည် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းသို့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို တစ်ဦးတည်း ထိရောက်စွာ ယူဆောင်လာနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း လေ့လာသူများက ပြောကြားသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရန် လက်ဘနွန်နှင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဒေသတွင်း နိုင်ငံရေးသဘောတူညီမှု လိုအပ်သည်။
လေ့လာသူအများအပြားက လက်ဘနွန်၏ ကံကြမ္မာသည် ဟစ်ဘိုလာ၏ အဓိကထောက်ပံ့သူဖြစ်သော အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ နှစ်ဖက်အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အကြိမ်များစွာ စမ်းသပ်ခဲ့ရသော်လည်း သဘောတူညီချက်တစ်ခု နီးစပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ထရန့်က ထပ်ခါတလဲလဲ ပြောကြားခဲ့သည်။ တနင်္လာနေ့တွင် အမေရိကန်၏ မဟာမိတ်ဖြစ်သော ကူဝိတ်က အီရန်က ၎င်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည့် အချိန်ကလည်း ထိုသို့ စမ်းသပ်ခံခဲ့ရသည်။
“လက်ဘနွန်အတွင်းရော ဒေသတစ်ဝန်းလုံးမှာပါ ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ နိုင်ငံရေးသဘောတူညီမှု မရှိဘဲ ဘယ်နိုင်ငံတကာတပ်ဖွဲ့မှ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရေးကို ချမှတ်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရေရှည်တည်ငြိမ်မှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး” ဟု ဆာလာမီက ပြောကြားခဲ့သည်။
“နောက်ဆုံးတွင် ရေရှည်တည်တံ့သော တည်ငြိမ်မှုသည် နိုင်ငံတကာတပ်ဖွဲ့၏ ဒီဇိုင်းအပေါ်တွင် နည်းပါးစွာ မှီခိုပြီး ဒေသတွင်းမူဘောင်တစ်ခုအပေါ် ပိုမိုမှီခိုသည်။ ထိုမူဘောင်တွင် အစ္စရေးက အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို အပြန်အလှန်အသိအမှတ်ပြုခြင်းအပေါ် အခြေခံသည့် စစ်မှန်သော ငြိမ်းချမ်းရေးကို လက်ခံရမည်ဖြစ်ပြီး ပါလက်စတိုင်းပြဿနာကို တရားမျှတစွာ ဖြေရှင်းပေးခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် လက်ဘနွန်က နိုင်ငံတော်အာဏာနှင့် လက်နက်များကို တစ်ဦးတည်းပိုင်ဆိုင်မှုအပေါ် ပြည်တွင်းသဘောတူညီမှုကို ရရှိရမည်ဖြစ်သည်။”