ဂါဇာမှ ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် ဆရာဝန် ဟူဆမ် အဘူ ဆာဖီယာတွင် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံထားရသည့် လက္ခဏာများ တွေ့ရှိရကြောင်း မိသားစုဝင်များ ပြောကြား

၂၀၂၄ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အစ္စရေးတို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခြင်းခံခဲ့ရပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခံထားရသည့် ထင်ရှားသော ပါလက်စတိုင်းဆရာဝန်တစ်ဦးသည် ဂျေရုဆလင်မြို့ရှိ အစ္စရေးတရားရုံးချုပ်၏ ကြားနာမှုတစ်ခုတွင် ဗီဒီယိုလင့်ခ်မှတစ်ဆင့် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏မိသားစုဝင်များကမူ ၎င်း၏ခန္ဓာကိုယ်တွင် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံထားရသည့် လက္ခဏာများ ထင်ရှားစွာတွေ့မြင်နေရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသမြောက်ပိုင်းရှိ Kamal Adwan ဆေးရုံ၏ ဒါရိုက်တာဖြစ်သူ ဒေါက်တာ Hussam Abu Safia သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က တရားရုံးသို့ ဗီဒီယိုမှတစ်ဆင့် ပါဝင်ခဲ့စဉ် လပေါင်းများစွာ ထိန်းသိမ်းခံထားရပြီးနောက် ချက်ချင်းလွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ရုပ်သံမှတ်တမ်းများအရ ၎င်း၏မျက်နှာနှင့် ဝမ်းဗိုက်တစ်ဝိုက်တွင် သိသာစွာ ပိန်ချုံးသွားသည်ကို တွေ့မြင်ရသည်။

"ကျွန်တော့်ကို ဖမ်းဆီးထားတာဟာ မတရားသလို၊ ဥပဒေမဲ့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော့်ကို ချက်ချင်းလွှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုပါတယ်" ဟု Abu Safia က ၎င်း၏ရှေ့နေ Nasser Abu Odeh မှတစ်ဆင့် တရားရုံးသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကျွန်တော်ဟာ ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသက လူနာတွေ၊ ဒဏ်ရာရသူတွေနဲ့ အားနည်းသူတွေကို ဆေးကုသမှုနဲ့ စောင့်ရှောက်မှုပေးနေတဲ့ ကလေးအထူးကုဆရာဝန်တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။"

အစ္စရေးလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် Physicians for Human Rights Israel (PHRI) ၏ အဆိုအရ Abu Safia ကို စွဲချက်တင်ခြင်းမရှိဘဲ ရက်ပေါင်း ၅၀၀ ကျော်ကြာ ထိန်းသိမ်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

"ဒေါက်တာ Hussam ဟာ Nafha အကျဉ်းထောင်မှာ တစ်ဦးတည်း အကျဉ်းချခံထားရဆဲပါ။ သူ တရားရုံးကို ဗီဒီယိုကနေ ပါဝင်ခဲ့ချိန်မှာ လက်ထိတ်ခတ်၊ ခြေချင်းခတ်ထားတာကို တွေ့ရပြီး တရားရုံးကလည်း အဲဒီခြေချင်းတွေကို ဖြုတ်ပေးဖို့ ငြင်းဆန်ခဲ့ပါတယ်" ဟု ၎င်း၏ရှေ့နေ Abu Odeh က Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

"သူဟာ ဆေးကုသမှု မရရှိသလို သူ့ရဲ့ နာတာရှည်ရောဂါအတွက် လိုအပ်တဲ့ ဆေးဝါးတွေကိုလည်း မရရှိပါဘူး။ သူဟာ ရိုက်နှက်ခံရပြီးနောက်ပိုင်း ပြင်းထန်တဲ့ ကျောနဲ့ လည်ပင်းနာကျင်မှုကို ခံစားနေရဆဲဖြစ်ပြီး သူ့ရဲ့မျက်မှန်ကို သိမ်းဆည်းသွားပြီး ပြန်မပေးတဲ့အတွက် အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေကိုလည်း ကြုံတွေ့နေရပါတယ်။"

တရားရုံးကြားနာမှုအပြီး Al Jazeera နှင့် ပြောဆိုရာတွင် Abu Safia ၏သားဖြစ်သူ Ilyas Abu Safia က "သူ့ရဲ့ နောက်ဆုံးပုံရိပ်ကို မြင်လိုက်ရတဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့ တုန်လှုပ်သွားပြီး မျက်ရည်ကျခဲ့ရပါတယ်။"

"ကျွန်တော်တို့ဟာ လပေါင်းများစွာ လွမ်းဆွတ်နေရတဲ့ ဖခင်တစ်ယောက်ရဲ့ မျက်နှာကိုပဲ မြင်ခဲ့ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူ့မျက်နှာမှာ ထင်ရှားစွာ ပေါ်လွင်နေတဲ့ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု၊ နာကျင်မှုနဲ့ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု အမှတ်အသားတွေကိုလည်း မြင်ခဲ့ရပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ရှေ့နေ Abu Odeh က ထပ်လောင်းပြောကြားရာတွင် အဆိုပါဆရာဝန်၏ လက်များတွင် အရေပြားရောဂါလက္ခဏာများ ထင်ရှားစွာ ပေါ်ပေါက်နေကြောင်း၊ ၎င်းရောဂါမှာ ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကြားတွင် အဖြစ်များသည့် အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

"အစ္စရေးအာဏာပိုင်တွေဟာ အကျဉ်းထောင်တွေထဲမှာ ထိန်းသိမ်းခံထားရတဲ့ ပါလက်စတိုင်းအကျဉ်းသားတွေကို ပိုမိုဖိနှိပ်ဖို့အတွက် ဆေးကုသမှုကို တမင်တကာ ပိတ်ပင်ထားပုံရပါတယ်။"

အစ္စရေးစစ်တပ်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် Kamal Adwan ဆေးရုံကို ဝင်ရောက်စီးနင်းစဉ် Abu Safia ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အဆိုပါဆရာဝန်သည် ယခင်က ဆေးရုံမှထွက်ခွာရန် အစ္စရေးတို့၏ အတင်းအကျပ် နေရာရွှေ့ပြောင်းခိုင်းသည့် အမိန့်များကို ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး လူနာများကို ဆက်လက်ကုသပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများအပေါ် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ရပ်တန့်ပေးရန် ကမ္ဘာကို တောင်းဆိုသည့် ဗီဒီယိုထုတ်ပြန်ချက်များကြောင့် လူသိများလာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဆေးရုံတံခါးဝတွင် အစ္စရေးဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့် ၎င်း၏သား Ibrahim အတွက် ဈာပနအခမ်းအနားကို ဦးဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။

Abu Safia ကို ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် အစ္စရေး၏ "ဥပဒေမဲ့ တိုက်ခိုက်သူများဆိုင်ရာ ဥပဒေ" (Unlawful Combatant Law) အရ ထိန်းသိမ်းထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ယင်းဥပဒေသည် တရားဝင်စွဲချက်တင်ခြင်းမရှိဘဲ အကန့်အသတ်မရှိ ထိန်းသိမ်းခွင့်ပြုထားကာ ဂျီနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းများအရ အကျဉ်းသားများရရှိမည့် အကာအကွယ်များကိုလည်း ပယ်ဖျက်ထားသည်။ တရားရုံးသည် ၎င်း၏ထိန်းသိမ်းမှုကို ဆက်လက်ထားရှိမည်၊ မရှိမည်နှင့် ပတ်သက်၍ ဆုံးဖြတ်ချက်ချရန် ရွှေ့ဆိုင်းထားပြီး ရက်အနည်းငယ်အတွင်း အမိန့်ချမှတ်ဖွယ်ရှိသည်။

ကုလသမဂ္ဂ၊ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO)၊ နိုင်ငံတကာ ကြက်ခြေနီကော်မတီ (ICRC) နှင့် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ရှေ့နေများစွာတို့က Abu Safia ကို ချက်ချင်းလွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုထားကြသည်။

ယခင်ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် ၎င်းတို့က ထိန်းသိမ်းခံထားရသည့် ကလေးအထူးကုဆရာဝန်သည် အစ္စရေးတို့၏ ထိန်းသိမ်းမှုအောက်တွင် အလွဲသုံးစားပြုမှုနှင့် ဆိုးရွားစွာ ဆက်ဆံခံရမှုများရှိနေပြီး ကိုယ်အလေးချိန် သိသိသာသာ ကျဆင်းခြင်း၊ အရေပြားပိုးဝင်ခြင်းနှင့် ဆေးကုသမှု လျစ်လျူရှုခံရခြင်းတို့ကို ခံစားနေရကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

Abu Safia ၏ အမှုသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ရောက်ရှိခဲ့သည့် "အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး" သဘောတူညီချက်ဟု ဆိုသော်လည်း ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသတစ်လျှောက် အစ္စရေးစစ်တပ်၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ဆက်လက်ရှိနေချိန်တွင် ထပ်မံ၍ အာရုံစိုက်မှုများ ရရှိလာခဲ့သည်။

ကြာသပတေးနေ့က ပါလက်စတိုင်းအမျိုးသားတစ်ဦးသည် ဂါဇာအလယ်ပိုင်း Nuseirat ဒုက္ခသည်စခန်းအနီးရှိ တိုက်ခန်းတစ်ခုကို အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များက လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့သည်။ ပါလက်စတိုင်း Wafa သတင်းဌာန၏ အဆိုအရ ဂါဇာမြို့ အရှေ့တောင်ဘက် Zeitoun ရပ်ကွက်ကို အစ္စရေးဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာတွင် အခြားသူနှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ဂါဇာမြောက်ပိုင်း Beit Lahiya ဒေသတွင်လည်း အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဒရုန်းဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရမှုကြောင့် ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။