ပြင်သစ်-အီရန် ပါစီပိုလစ် စာရေးဆရာ မာဂျန် ဆက်ထရာပီ 'ဝမ်းနည်းမှု' ကြောင့် ကွယ်လွန်

ပြင်သစ်-အီရန် စာရေးဆရာမနှင့် ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာ မာဂျိန်း ဆက်ထရာပီသည် အသက် ၅၆ နှစ်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

သူမ၏ ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဂရပ်ဖစ်ဝတ္ထု "ပါစီပိုလစ်" (Persepolis) ဖြင့် လူသိများပြီး ထိုဝတ္ထုကို နောက်ပိုင်းတွင် ရုပ်ရှင်အဖြစ် သူမကိုယ်တိုင် ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ဆက်ထရာပီ ကွယ်လွန်ကြောင်းကို ကြာသပတေးနေ့တွင် ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်၏ ရုံးက ကြေညာခဲ့သည်။

သူမ၏မိသားစုက AFP သတင်းအေဂျင်စီသို့ ပေးပို့သော ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဆက်ထရာပီသည် သူမ၏ခင်ပွန်း မက်တီယပ်စ် ရီပါ ကွယ်လွန်ပြီး တစ်နှစ်ကျော်အကြာတွင် "ဝမ်းနည်းမှု" ကြောင့် ကွယ်လွန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

မက်ခရွန်က စာရေးဆရာမအား ဂုဏ်ပြုစကားပြောကြားခဲ့ပြီး "သူမ ကွယ်လွန်ခြင်းသည် ပြင်သစ်ယဉ်ကျေးမှု၏ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးနှင့် လွတ်လပ်မှုကို မြတ်နိုးသော အနုပညာရှင်တစ်ဦး ဆုံးရှုံးခြင်းကို ပြသနေသည်။ သူမ၏လက်ရာများသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတင်းစကားကို သယ်ဆောင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာတွင် ကြီးမားသော ကျော်ကြားမှုကို ရရှိခဲ့သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အတိုက်အခံ စာရေးဆရာမနှင့် သရုပ်ဖော်ပညာရှင်သည် ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် အီရန်မြောက်ပိုင်းရှိ ရာရှ်မြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် သူမ၏မိဘများက ၁၉၇၉ ခုနှစ် အီရန်တော်လှန်ရေးကြောင့် အာယတိုလာ ရူဟိုလာ ခိုမေနီ အာဏာရလာပြီးနောက် တိုးပွားလာသော အစွန်းရောက်ဝါဒကြောင့် သူမအား ပညာသင်ကြားရန် ဩစတြီးယားသို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။

သို့သော် သူမသည် အိမ်ပြန်ချင်စိတ်ကြောင့် နေရပ်သို့ ပြန်လာခဲ့ပြီး တီဟီရန်တက္ကသိုလ်တွင် တက်ရောက်ကာ ရုပ်မြင်သံကြား ဆက်သွယ်ရေးဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ထိုဘွဲ့သည် သူမ၏ အနုပညာလမ်းကြောင်းအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဆက်ထရာပီသည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်သို့ ထွက်ခွာသွားခဲ့ပြီး သူမ၏ဘဝ အများစုကို ထိုနေရာတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် သူမ၏လက်ရာများမှတစ်ဆင့် အီရန်ဇာတိမြစ်များနှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်စပ်နေခဲ့သည်။

၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပထမဆုံး ထွက်ရှိခဲ့သော သူမ၏ အဖြူအမည်း ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိဝတ္ထုသည် သူမ၏ဘဝအတွေ့အကြုံများ၊ အထူးသဖြင့် အီရန်၏ အစ္စလာမ်တော်လှန်ရေးနှင့် အီရတ်နှင့် စစ်ပွဲ၏ အကျိုးဆက်များမှ ပေါက်ဖွားလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အရွယ်ရောက်လာပုံအကြောင်း ဇာတ်လမ်းတွင် ယောက်ျားလေးများ၊ အရက်နှင့် ပန့်ခ်ရော့ခ်တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားပြီး ၎င်း၏ တစ်ရောင်တည်းသော သရုပ်ဖော်ပုံများသည် စာဖတ်သူများကို စာရေးဆရာမ၏ ကမ္ဘာထဲသို့ ဆွဲဆောင်ကာ ခိုင်မာသော ဇာတ်ကြောင်းက စာမျက်နှာတိုင်းကို အသက်ဝင်စေသည်။

ထိုရုပ်ရှင်သည် ဉာဏ်ပညာရှိသော မိဘများမှ မွေးဖွားလာသည့် စိတ်ဓာတ်ပြင်းပြသော မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦးအဖြစ် သူမ၏ဘဝကြီးပြင်းလာပုံကို ဖော်ပြထားသည်။

"ကျွန်မက အမျိုးသမီးတစ်ဦးရဲ့ တန်ဖိုးက အမျိုးသားတစ်ဦးရဲ့ တန်ဖိုးထက် တစ်ဝက်ပဲရှိတဲ့ နိုင်ငံက လာတာပါ" ဟု သူမက ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ဖျော်ဖြေရေးမီဒီယာ Variety သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကျွန်မ အမျိုးသမီးဖြစ်နေလို့ ခြေတစ်ချောင်း လျော့နေတယ်လို့ ဘယ်တုန်းကမှ မတွေးခဲ့ဖူးပါဘူး။"

"ပါစီပိုလစ်" ကို နောက်ပိုင်းတွင် ရုပ်ရှင်အဖြစ် ပြောင်းလဲရိုက်ကူးခဲ့ရာ ကျယ်ပြန့်သော ချီးကျူးမှုများ ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲတွင် အကောင်းဆုံး ကာတွန်းရုပ်ရှင်ဆုအတွက် ဆန်ခါတင်စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ကိန်းစ် ဂျူရီဆု (Cannes Jury Prize) နှင့် အကောင်းဆုံး ပထမဆုံးရုပ်ရှင်အတွက် ဆီဇာဆု (Cesar award) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။

"ကျွန်မတို့ ပြောချင်တာက ဒီလူတွေက သင့်ကို ကြောက်ရွံ့စေတယ်ဆိုရင် ပိုနီးနီးကပ်ကပ် ကြည့်ပါ။ သူတို့မှာ မိဘတွေရှိတယ်၊ ချစ်သူတွေရှိတယ်၊ မျှော်လင့်ချက်တွေရှိတယ်၊ ဇာတ်လမ်းတွေရှိတယ်" ဟု သူမက ၂၀၀၇ ခုနှစ် ကိန်းစ်ပွဲတော်တွင် AFP နှင့် အင်တာဗျူးတစ်ခု၌ ပြောကြားခဲ့သည်။

သူမသည် "ချစ်ကင်း ဝစ် ပလမ်စ်" (Chicken with Plums)၊ သရုပ်ဆောင် ရိုင်ယန် ရေးနိုးလ်ဒ် ပါဝင်သော "သည် ဗွိုက်စ်" (The Voices) နှင့် သိပ္ပံပညာရှင် မာရီ ကျူရီအဖြစ် ရိုဆာမန် ပိုက် ပါဝင်သော "ရေဒီယိုအက်တစ်ဗ်" (Radioactive) အပါအဝင် ရုပ်ရှင်များစွာကို ဆက်လက်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် သူမအား ပြင်သစ်၏ အမြင့်ဆုံးဆုဖြစ်သော "လီဂျီယွန် အော့ဖ် အိုနာ" (Legion of Honour) ကို ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ သို့သော် ဒီမိုကရေစီအတွက် တိုက်ပွဲဝင်နေသော အီရန်ပြည်သူများကို ပြင်သစ်က လုံလောက်စွာ မထောက်ခံခဲ့ဟု သူမခံစားရသောကြောင့် လက်ခံရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။

"အီရန်ရှိ အမျိုးသမီးတော်လှန်ရေးကို ထောက်ခံခြင်းသည် ဓာတ်ပုံများ သို့မဟုတ် မိန့်ခွန်းများအဖြစ်သို့ လျှော့ချ၍ မရနိုင်ပါ" ဟု သူမက ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ပြင်သစ်အာဏာပိုင်များထံ ပေးပို့သော စာတစ်စောင်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ "လူတွေက ဒီမိုကရေစီအတွက် တိုက်ပွဲဝင်နေချိန်မှာ ကျွန်မတို့က သူတို့ကို ထောက်ခံသင့်ပါတယ်" ဟု ရေးသားခဲ့သည်။