AI Summary
အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လက်ဘနွန်ရှိ သမိုင်းဝင် ဘော့ဖော့တ်ခံတပ်ကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး အစ္စရေးအလံကို လွှင့်ထူခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အထိ အစ္စရေးတို့ သိမ်းပိုက်ခဲ့ဖူးသော မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါသည့် နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အစ္စရေး ကတ်ဇ်က ဂါလိလဲမြို့များကို အပေါ်စီးမှ မြင်ရသော တောင်ထိပ်များပေါ်တွင် အစ္စရေးအလံ ပြန်လည်လွှင့်ထူနိုင်ခဲ့ပြီဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး ခံတပ်ကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ဟစ်ဇ်ဘိုလာနှင့် အခြားစစ်ရေးအခြေခံအဆောက်အအုံများက အသုံးပြုခဲ့သည်ဟုဆိုသော တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်ရှိ နေအိမ်ထောင်ပေါင်းများစွာကို ဖျက်ဆီးနေချိန်တွင် ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ရပ်သည် အစ္စရေး၏ လုံခြုံရေးအတွက် အရေးပါသည်ဟု ယူဆပြီး လက်ဘနွန်နှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာတို့အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသည်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြန်လည်ပြုပြင်ခဲ့သော ဤခံတပ်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုမှ ကာကွယ်မှုပေးခဲ့သည့် ယဉ်ကျေးမှုနေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
သမိုင်းဝင်နှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ခံတပ်
အစ္စရေးစစ်တပ်၏ အာရဗီဘာသာစကားပြော ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အာဗီချိုင်း အဒရာအီက အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ရဲတိုက်အပြင်ဘက်တွင် လမ်းလျှောက်နေသည့် ဓာတ်ပုံများကို X တွင် တင်ခဲ့ပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အစ္စရေး ကတ်ဇ်ကလည်း ရဲတိုက်ပေါ်တွင် အစ္စရေးအလံကို လွှင့်ထူခဲ့ကြောင်း X တွင် ရေးသားခဲ့သည်။
အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ယခင်က ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် အဆိုပါရဲတိုက်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် လက်ဘနွန်မှ ဆုတ်ခွာသည်အထိ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။
"လက်ဘနွန်ရှိ လုံခြုံရေးဇုန်မှ ဆုတ်ခွာပြီး ၂၆ နှစ်အကြာတွင် ဂါလိလဲမြို့များကို အပေါ်စီးမှ မြင်ရသော တောင်ထိပ်များပေါ်တွင် အစ္စရေးအလံ ပြန်လည်လွှင့်ထူနိုင်ခဲ့ပြီ" ဟု ကတ်ဇ်က တနင်္ဂနွေနေ့တွင် တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်ကို ယခင်က သိမ်းပိုက်စဉ် သေဆုံးခဲ့သော အစ္စရေးစစ်သားများအတွက် အောက်မေ့ဖွယ်အခမ်းအနား၌ ပြောကြားခဲ့သည်။
ကတ်ဇ်က အစ္စရေးသည် အဆိုပါရဲတိုက်ကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ၎င်း၏တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဟစ်ဇ်ဘိုလာနှင့် အခြားစစ်ရေးအခြေခံအဆောက်အအုံများက အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ၎င်းကပြောသော တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်ရှိ နေအိမ်ထောင်ပေါင်းများစွာကို ဖျက်ဆီးရန် လုပ်ဆောင်နေချိန်တွင် ဖြစ်သည်။
လက်ဘနွန်၏ လှိုင်းတွန့်စိမ်းလန်းသော တောင်ကုန်းများပေါ်တွင် မြင့်မားစွာ တည်ရှိပြီး လီတာနီမြစ်ကို အပေါ်စီးမှ မြင်ရသော ဘော့ဖော့တ်ခံတပ်သည် ရာစုနှစ်များစွာကတည်းက မဟာဗျူဟာမြောက် စစ်ရေးပိုင်ဆိုင်မှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ယခင်ခံတပ်များပေါ်တွင် ၁၂ ရာစုဝန်းကျင်က ခရူးဆိတ်ရဲတိုက်အဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဆာလာဒင်၏ ဂျေရုဆလင်စစ်တပ်၊ မမ်လွတ်များ၊ အော်တိုမန်များ၊ ပြင်သစ်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ပါလက်စတိုင်းလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (PLO) တို့ကလည်း အသုံးပြုခဲ့သည်။ ခရူးဆိတ်စစ်သည်များက ၎င်းကို ဘော့ဖော့တ်ဟု အမည်ပေးခဲ့ရာ၊ ၎င်းသည် ရှေးပြင်သစ်ဘာသာစကားဖြင့် "လှပသောခံတပ်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် PLO ထံမှ ရဲတိုက်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းသည် ထိုစဉ်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သော အေရီယယ် ရှာရွန်က ဦးဆောင်ခဲ့သည့် အစ္စရေးစစ်တပ်အတွက် အဓိကအောင်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က အစ္စရေးစစ်တပ်သည် မြောက်ဘက်သို့ တောက်လျှောက်ထိုးဖောက်ကာ ဘေရွတ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်တွင် အဆိုပါရဲတိုက်ကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြန်လည်ပြုပြင်ပြီး လာရောက်လည်ပတ်သူများအတွက် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ယခင် အစ္စရေး-ဟစ်ဇ်ဘိုလာ စစ်ပွဲအတွင်း ယူနက်စကိုက လက်ဘနွန်ရှိ ယဉ်ကျေးမှုနေရာ ၃၄ ခုကို ပျက်စီးမှုများမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် အဆင့်မြှင့်တင်ကာ ကာကွယ်မှုပေးခဲ့ရာ ဘော့ဖော့တ်ရဲတိုက်လည်း ပါဝင်သည်။
အဆိုပါရဲတိုက်သည် အစ္စရေးနယ်စပ်၏ မြောက်ဘက် ကီလိုမီတာအနည်းငယ်အကွာတွင် တည်ရှိပြီး တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်နှင့် မြောက်ပိုင်းအစ္စရေး၏ ကျယ်ပြန့်သော ဒေသများကို အပေါ်စီးမှ မြင်ရသည်။ အာရဗီဘာသာစကားဖြင့် ၎င်းကို အယ်လ်-ရှာကစ်ဖ် ရဲတိုက်ဟု ခေါ်ဆိုကြရာ၊ ၎င်းသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ကျောက်ဆောင်ထူထပ်သည့် ဒေသကို ရည်ညွှန်းသည့် ရှေးဆီးရီးယက်စကားလုံးဖြစ်သည်။
ဘော့ဖော့တ်သည် အစ္စရေးအပါအဝင် ဒေသတစ်ဝန်းလုံးတွင် သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်ပြီး အစ္စရေးက ၁၈ နှစ်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားစဉ်အတွင်း အစ္စရေးထိန်းချုပ်ခဲ့သော အထင်ရှားဆုံးနေရာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ "ဘော့ဖော့တ်" အမည်ရှိ အစ္စရေးရုပ်ရှင်တစ်ကားက စစ်တပ်မဆုတ်ခွာမီ နောက်ဆုံးရက်များအတွင်း စစ်ပွဲနှင့်ပတ်သက်သည့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ မေးခွန်းများကို ဖော်ထုတ်ထားသည်။