ဂါဇာမိဘများ သွားကုသမှု အကျပ်အတည်း ရင်ဆိုင်ရ: ကုန်ကျစရိတ်များသော ကုသမှု သို့မဟုတ် စားဝတ်နေရေး?

နူဆီရတ်၊ ဂါဇာ – အသက် ၅၀ အရွယ် မူရတ် ဟာဂျီသည် ဂါဇာရှိ နူဆီရတ် ဒုက္ခသည်စခန်း၏ အပျက်အစီးများကြား သွားဆရာဝန် ကုလားထိုင်တွင် တိတ်ဆိတ်စွာ ထိုင်နေသည်။ လပေါင်းများစွာ ဒုက္ခပေးနေသော နာကျင်မှုမှ သက်သာရာရရန် သူ မျှော်လင့်နေသည်။

ပြင်းထန်သော ကိုက်ခဲမှုဒဏ်ကို ခံစားနေရသဖြင့် သူ မေးရိုးကို ကိုင်ထားသည်။ ကုသမှုအတွက် ရှယ်ကယ် ၄၀၀ ခန့် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၄၂) ကုန်ကျမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုပမာဏသည် စားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေခြင်းကြောင့် သူ၏ကလေးများကို လေးရက် သို့မဟုတ် ငါးရက်စာ ကျွေးမွေးနိုင်သည့် ပမာဏဖြစ်သည်။ သို့သော် ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုသည် သူ၏သွားမှ မေးရိုးသို့ ပျံ့နှံ့သွားသောအခါ ဟာဂျီသည် သက်သာရာရရန် သွားဆရာဝန် ဆေးခန်းသို့ ပြန်သွားခဲ့ရသည်။

"ဒီနာကျင်မှုကို ကျွန်တော် မခံနိုင်တော့ဘူး... ဒါပေမဲ့ ကုသစရိတ်က ကျွန်တော်တတ်နိုင်တာထက် ပိုများတယ်ဆိုတာ သိတယ်" ဟု သူပြောသည်။ "ရှယ်ကယ် ၄၀၀ ဆိုတာ များတယ်... ကျွန်တော့်ကလေးတွေက ပိုလိုအပ်တယ်"

သူ၏ သွားဆရာဝန် လီဇာ ဟာဆူနာက အစ္စရေးတို့၏ ဂါဇာပိတ်ဆို့မှုက သွားဘက်ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများ ပြတ်လပ်မှုကို မည်သို့ဖြစ်စေခဲ့ကြောင်း၊ ကုသစရိတ်ကို သိသိသာသာ မြင့်တက်စေခဲ့ကြောင်းနှင့် ခွဲစိတ်မှုများကို အလွန်အမင်း မြင့်တက်နေသော ဈေးနှုန်းများဖြင့်သာ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်ဟု ဆိုလိုကြောင်း ရှင်းပြသည်။

"လူနာအများစုက စောစောက ကုသဖို့ မတတ်နိုင်လို့ ရောဂါပိုးကူးစက်မှု သိသိသာသာ ဆိုးရွားလာမှ ကျွန်မတို့ဆီ ရောက်လာကြတယ်" ဟု ဟာဆူနာက ပြောသည်။ "အဲဒီအချိန်ကျတော့ ရိုးရှင်းတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုက ပိုပြီး ရှုပ်ထွေး၊ နာကျင်ပြီး စျေးကြီးသွားပြီ"

ဟာဂျီသည် ပါလက်စတိုင်းလူမျိုး အများအပြားထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ငွေကြေးအရင်းအမြစ် နည်းပါးခြင်းက ဂါဇာရှိ ခက်ခဲနေပြီးသား ဘဝကို အမြဲတမ်း သွားကိုက်ခြင်း၏ မသက်မသာမှုဒဏ်ကို ထပ်မံခံစားနေရစေသည်။

ကုသမှုကို ကြာရှည်ဆွဲထားခြင်းက ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့သွားသော ရောဂါပိုးကူးစက်မှုကို ဖြစ်စေတတ်ပြီး ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန် ခွဲစိတ်မှု လိုအပ်နိုင်သော်လည်း ငွေကြေးအခက်အခဲများကြောင့် ပါလက်စတိုင်းလူမျိုး အများအပြားတွင် ရွေးချယ်စရာ နည်းပါးသည်။

ဟာဂျီနှင့် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်မှာ ဤအတိုင်းပင်။ မူလက နှစ်ရက်အတွင်း ပြီးစီးနိုင်သော ရိုးရှင်းသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုသည် ပိုမိုကုန်ကျစရိတ်များပြီး ကျယ်ပြန့်သော ခွဲစိတ်မှု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သွားကိုက်ခြင်းသည် မျက်နှာရောင်ရမ်းခြင်း၊ သွားရောင်ရမ်းခြင်း၊ ပြည်တည်ခြင်းနှင့် ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုတို့ကို ဖြစ်စေသည့် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။

ဟာဂျီကဲ့သို့သော လူနာအများအပြားသည် သွားဘက်ဆိုင်ရာ ကုသမှု မပြုလုပ်မီ ရောဂါပိုးကို ထိန်းချုပ်ရန် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးနှင့် ပဋိဇီဝဆေးများ လိုအပ်ပြီး ထပ်မံ၍ ငွေကုန်ကြေးကျခံရသည်။

ဟာဂျီ၏ ဖြစ်ရပ်သည် တစ်ဦးတည်းသော ဖြစ်ရပ်မဟုတ်ပါ။ ဟာဆူနာသည် နေ့စဉ် လူနာများကို ဆေးကုသမှုနှင့် အခြေခံအိမ်သုံးလိုအပ်ချက်များ ဖြည့်ဆည်းခြင်းကြား ခက်ခဲသော ရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်နေကြသည်ကို တွေ့မြင်နေရသည်။ အချို့က အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများကို အားကိုးကြသည် သို့မဟုတ် မခံမရပ်နိုင်အောင် နာကျင်လာသည်အထိ နာကျင်မှုနှင့်အတူ နေထိုင်ကြသည်။

ဆရာဝန်က ငွေကြေးအခက်အခဲများအောက်တွင် လူနာများသည် သွားနုတ်ခြင်းကို ပိုမိုစျေးသက်သာသော ရွေးချယ်မှုအဖြစ် အကြံပြုတတ်သည်ဟု ပြောသည်။ သို့သော် ဤလုပ်ငန်းစဉ်၏ ကုန်ကျစရိတ်ပင် သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

အစ္စရေးတို့၏ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု စစ်ပွဲကြောင့် စီးပွားရေးသည် လုံးဝနီးပါး ပျက်စီးနေသော ဂါဇာတွင် ထိုလုပ်ငန်းစဉ်သည် လူအများစုအတွက် မတတ်နိုင်တော့ပါ၊ ရောဂါပိုး ပျံ့နှံ့နေပြီဆိုလျှင်လည်း မလုံလောက်နိုင်ပါ။

ဟာဆူနာက သူမ၏ အလုပ်သည် ကုသမှုသက်သက်သာ မဟုတ်တော့ကြောင်း၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များနှင့် အလွန်နည်းပါးသော ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများကြား မျှတအောင် ထိန်းညှိရန် အဆက်မပြတ် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုလည်း ပါဝင်သည်ဟု ပြောသည်။

ဂါဇာတွင် ဈေးနှုန်းများ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ အစ္စရေးတို့၏ ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများ တင်သွင်းမှုအပေါ် တင်းကျပ်သော ကန့်သတ်ချက်များကြောင့်ဖြစ်ပြီး မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော သွားဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများနှင့် ပစ္စည်းများကို "မလိုအပ်သော" သို့မဟုတ် "အလှအပဆိုင်ရာ" အဖြစ် မကြာခဏ သတ်မှတ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။

ထောက်ပံ့မှုနည်းပြီး ဝယ်လိုအားများသော ဤအခြေအနေတွင် ဒေသခံ ပေးသွင်းသူများသည် ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ရာတွင် အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ထားပြီး ဆေးခန်းများ၏ တသမတ်တည်းနှင့် တတ်နိုင်သော စောင့်ရှောက်မှု ပေးနိုင်စွမ်းကို တိုက်ရိုက် ထိခိုက်စေသည်။

ဆေးခန်းမန်နေဂျာ ဒေါက်တာ နီဒယ်လ် အယ်လ်-ဆင်ဒီသည်လည်း သူ၏ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် တာဝန်များနှင့် သူ၏ သွားခွဲစိတ်ခန်းအတွက် လုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် လက်တွေ့ကျသော စွမ်းရည်ကြား နေ့စဉ် ရုန်းကန်နေရသည်။ ငှားရမ်းခ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများနှင့် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ကိရိယာများ၏ ကုန်ကျစရိတ် မြင့်တက်လာခြင်းက ဆေးခန်းအပေါ် ငွေကြေးဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ပိုမိုတိုးစေခဲ့သည်။

ဥပမာအားဖြင့်၊ မေ့ဆေးတစ်ဘူးသည် ရှယ်ကယ် ၁၅၀ ခန့် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၃) မှ ရှယ်ကယ် ၅၀၀ ခန့် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၇၈) သို့ တိုးလာခဲ့သည်။ သွားပုံစံယူရန် အသုံးပြုသည့် "ဇီတာ ပလပ်စ်" (Zeta Plus) သည် ရှယ်ကယ် ၁၅၀ ခန့် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၃) မှ ရှယ်ကယ် ၅,၀၀၀ မှ ၆,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁,၇၇၈-၂,၁၃၃) ကြားသို့ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

စစ်ပွဲမတိုင်မီက နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် တတ်နိုင်သော လုပ်ငန်းစဉ်များသည် ယခုအခါ လူအများစုအတွက် ဇိမ်ခံပစ္စည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရိုးရှင်းသော သွားနုတ်ခြင်းသည် ရှယ်ကယ် ၃၀ မှ ၁၅၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁-၅၃) ကြား ကုန်ကျလေ့ရှိပြီး ခွဲစိတ်၍ သွားနုတ်ခြင်းသည် ရှယ်ကယ် ၁၀၀ မှ ၃၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၆-၁၀၇) ကြား ရှိခဲ့သည်။

ယနေ့တွင် ဤကုန်ကျစရိတ်များ သိသိသာသာ တိုးလာခဲ့ပြီး တစ်ခါသုံး ကိရိယာများကို ပိုမိုအားကိုးလာရခြင်းက ဆေးခန်းအတွက် ထပ်ဆောင်းကုန်ကျစရိတ်များကို ဆိုလိုသည်။

အယ်လ်-ဆင်ဒီက ကုသမှု မတတ်နိုင်ဘဲ သူ၏ ခွဲစိတ်ခန်းမှ ထွက်ခွာသွားသော လူနာတိုင်းအတွက် ဝမ်းနည်းရသည်ဟု ပြောသည်။ သို့သော် သူ၏ ဆေးခန်း၏ ကိုယ်ပိုင် ငွေကြေးအခက်အခဲများကြောင့် သူလုပ်နိုင်သည်မှာ နည်းပါးသည်။

"အခက်ခဲဆုံးအပိုင်းကတော့ လူနာတွေ ကုသမှု မတတ်နိုင်လို့ နာကျင်နေဆဲ ဆေးခန်းကနေ ထွက်ခွာသွားတာကို ကြည့်နေရတာပဲ။ ကျွန်တော်တို့ ကိုယ်တိုင်ကလည်း ပြင်းထန်တဲ့ ပြတ်လပ်မှုတွေနဲ့ အလွန်မြင့်မားတဲ့ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု ကုန်ကျစရိတ်တွေနဲ့ ရုန်းကန်နေရတယ်" ဟု သူပြောသည်။

သွားဘက်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းကဏ္ဍ ရင်ဆိုင်နေရသော ပြဿနာများသည် ဂါဇာ၏ ကျန်းမာရေးကဏ္ဍကို လွှမ်းခြုံထားသော အလုံးစုံသော အကျပ်အတည်းကို ဖော်ပြနေသည်။

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အစ္စရေးတို့၏ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု စစ်ပွဲ စတင်ခဲ့ချိန်မှစ၍ ဂါဇာရှိ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အဆောက်အအုံများ၏ ၈၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ပျက်စီးခဲ့သည် သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။

အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုလှိုင်းများနှင့် ဆက်လက်ပိတ်ဆို့မှုများက ဂါဇာရှိ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အဆောက်အအုံ ၁,၈၀၀ ကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည် သို့မဟုတ် ပျက်စီးစေခဲ့သည်။

ကျန်းမာရေးစနစ်၏ အများစု ပျက်စီးသွားသောကြောင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးပေးသူ အများအပြားသည် တဲများရှိ ယာယီဆေးခန်းများသို့ ပြောင်းရွှေ့ရန် အတင်းအကျပ် ခိုင်းစေခံခဲ့ရသည် သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး စောင့်ရှောက်မှုအဆင့်များသာ ရှိသော နေရာများမှ လုပ်ငန်းလည်ပတ်နေရသည်။ ၎င်းတို့တွင် သင့်လျော်သော ပိုးသတ်ခြင်းနှင့် ကိရိယာများ မရှိပါ၊ သို့သော် ၎င်းတို့သည် ဂါဇာရှိ ပါလက်စတိုင်းလူမျိုး အများစုအတွက် တစ်ခုတည်းသော ရွေးချယ်စရာ ဖြစ်သည်။

မူရတ် ဟာဂျီ၏ ပြဿနာသည် ဂါဇာရှိ သွားဘက်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းကဏ္ဍ၏ အလုံးစုံသော အခြေအနေကို ဖော်ပြနေပြီး မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော လုပ်ငန်းစဉ်များကို နှောင့်နှေးစေခြင်း သို့မဟုတ် လျစ်လျူရှုခြင်းခံရသည်။

ဂါဇာ၏ အခြားနေရာများတွင် သွားဆေးခန်းများသည် လူနာများကို ဆက်လက်လက်ခံနေသည်။ ပါလက်စတိုင်းလူမျိုးများအတွက် ၎င်းတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် ရေရှည်အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ရှိနေသည့်တိုင်အောင် ရွေးချယ်စရာ နည်းပါးသော အခြေအနေတွင် လူနာတစ်ဦးစီတွင် နာကျင်မှု၊ နှောင့်နှေးမှုနှင့် ခက်ခဲသော တွက်ချက်မှုများ၏ ကိုယ်ပိုင်ဇာတ်လမ်းများ ပါရှိသည်။