ရွှေဈေးနှုန်း ဘာကြောင့် ကျဆင်းနေတာလဲ။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းများ ဖြစ်ပေါ်နေချိန်တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများက ရွှေကို ငွေကြေးဖောင်းပွမှုမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်သည့် လုံခြုံစိတ်ချရသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဖြစ် ရှုမြင်ကြသဖြင့် ရွှေဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လေ့ရှိသည်။

သို့သော် ယခုတစ်ကြိမ်တွင်မူ ထိုသို့ဖြစ်မလာခဲ့ပေ။

အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က ဖေဖော်ဝါရီလနှောင်းပိုင်းတွင် အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး လပေါင်းများစွာကြာမြင့်မည့် စစ်ပွဲကို စတင်ခဲ့ချိန်မှစ၍ ရွှေဈေးနှုန်းမှာ ဖိအားများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ရွှေဈေးနှုန်းသည် ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် တစ်ထရိုင်အောင်စ (၃၁.၁ ဂရမ်) လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅,၃၀၃ အထိ မြင့်တက်ခဲ့ရာမှ သောကြာနေ့တွင် ဒေါ်လာ ၄,၂၃၅ သို့ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။

အကြောင်းရင်းမှာ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ဗဟိုဘဏ်များအနေဖြင့် အတိုးနှုန်းကို လျှော့ချတော့မည်မဟုတ်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အနေဖြင့် ဈေးနှုန်းများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် အတိုးနှုန်းကိုပင် တိုးမြှင့်ကောင်း တိုးမြှင့်လာနိုင်သည်။

ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) နှင့် များစွာသက်ဆိုင်နေသည်။

အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ကို လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်သည် စစ်ပွဲစတင်ချိန်မှစ၍ အဆိုပါရေလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ထားခဲ့ရာ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ တင်ပို့မှုအတွက် အဓိကကျသော လမ်းကြောင်းကို ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် စွမ်းအင်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာပြီး တစ်ဆင့်ခံအနေဖြင့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။

အမေရိကန်တွင် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်းသည် ၄.၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိလာပြီး သုံးနှစ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နိုင်ငံ၏ အလုပ်အကိုင်ဈေးကွက်မှာ တည်ငြိမ်နေသဖြင့် အတိုးနှုန်းကို ချက်ချင်းလျှော့ချလိမ့်မည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်များ ပျက်ပြားသွားခဲ့သည်။

ရွှေသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို ကာကွယ်ပေးသည့်အရာအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးသော်လည်း အတိုးနှုန်း မြင့်တက်လာခြင်းက ရွှေဈေးအပေါ် ဖိအားသက်ရောက်စေလေ့ရှိသည်။

မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ရွှေသည် ၎င်း၏တန်ဖိုးမှလွဲ၍ အခြားဝင်ငွေမျိုး မထုတ်ပေးနိုင်သဖြင့် "အကျိုးအမြတ်မပေးသော" (non-yielding) ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ရွှေမှ အကျိုးအမြတ်ရရှိရန်မှာ ရွှေ၏တန်ဖိုး မြင့်တက်လာမှသာ ဖြစ်နိုင်သည်။

"ရွှေဆိုတာ ပိုင်ဆိုင်မှုတစ်ခုအနေနဲ့ ပြောရရင် တကယ့်ငွေကြေးနဲ့ အနီးစပ်ဆုံး တူညီတဲ့အရာပါ" ဟု OptionSpreaders.com ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဝဘ်ဆိုက်မှ ရွေးချယ်မှုဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူ အကြီးအကဲ Justin Cardwell က Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ "သူက အမြတ်ဝေစု မပေးသလို ဈေးနှုန်းမတက်မချင်း တန်ဖိုးလည်း မထုတ်ပေးပါဘူး။ လူတွေက ရွှေကို တန်ဖိုးတက်လာမယ်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ ဝယ်ကြတာပါ"

ယင်းအချက်က အတိုးနှုန်းနှင့် ရွှေကို တိုက်ရိုက်ယှဉ်ပြိုင်စေသည်။

"အတိုးနှုန်းတွေ မြင့်မားနေပြီး လူတွေက ဒေါ်လာကိုပဲ ပိုပြီးအားကိုးနေမယ်ဆိုရင် ရွှေဟာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတစ်ခုအနေနဲ့ သူ့ရဲ့ ဆွဲဆောင်မှုတွေကို ဆုံးရှုံးသွားပါလိမ့်မယ်" ဟု Cardwell က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်ပဋိပက္ခသည် ဒေါ်လာအတွက် အပြုသဘောဆောင်နေပြီး ရွှေဈေးနှုန်းကို ဒေါ်လာဖြင့် သတ်မှတ်ထားသဖြင့် ၎င်းနှစ်ခုသည် ပြောင်းပြန်အချိုးကျ ရွေ့လျားနေသည်။

"ဒေါ်လာ အားကောင်းလာတဲ့အခါ ရွှေက ဖိအားကို ခံစားရပြီး ဒေါ်လာ အားနည်းသွားတဲ့အခါ ရွှေဈေးက တက်လာလေ့ရှိပါတယ်။ အခုလောလောဆယ်မှာ ဒေါ်လာက အားကောင်းနေပြီး ရွှေက အဲဒီဖိအားကို ခံစားနေရတာပါ" ဟု Noble Gold Investments ၏ စီအီးအို Collin Plume က Al Jazeera သို့ အီးမေးလ်မှတစ်ဆင့် ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် Plume က နှစ်ခုစလုံး၏ တန်ဖိုးနှင့်ပတ်သက်၍ အနာဂတ်မှာ မရေရာသေးကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

"ဒီနှစ်ရဲ့ ကျန်တဲ့ကာလတွေနဲ့ နောက်ထပ်နှစ်အနည်းငယ်အတွက် ကျွန်တော်တို့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အကြီးမားဆုံးမေးခွန်းကတော့ နောက်ဘာဆက်ဖြစ်မလဲဆိုတာပါပဲ" ဟု သူက ဆိုသည်။

"လွန်ခဲ့တဲ့ လအနည်းငယ်ကတော့ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် အတိုးနှုန်းလျှော့ချဖို့ ရှိခဲ့တာကြောင့် ဈေးနှုန်းတွေ တက်လာပြီး ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံးရဲ့ တန်ဖိုးတွေ မြင့်တက်ခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ အဲဒါတွေ ပြောင်းလဲသွားပါပြီ။ အခု ကျွန်တော်တို့ဟာ အတိုးနှုန်း တိုးမြှင့်ဖို့ ဖြစ်နိုင်ခြေအပါအဝင် အခက်အခဲတွေကို ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ ပိုင်ဆိုင်မှုတိုင်းဟာ အဲဒီအပြောင်းအလဲကြောင့် ထိခိုက်မှုရှိပြီး ရွှေကတော့ အတိုးနှုန်းအပေါ် အထူးသဖြင့် ဈေးနှုန်းထိခိုက်လွယ်ပါတယ်"

အီရန်နှင့် စစ်ပွဲမဖြစ်ပွားမီက သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် အမေရိကန်ဗဟိုဘဏ်ဖြစ်သည့် ဖက်ဒရယ်အရန်ဘဏ် (Federal Reserve) အနေဖြင့် အတိုးနှုန်းကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

သို့သော် ဖက်ဒရယ်အရန်ဘဏ်က အတိုးနှုန်းကို မည်သို့ချိန်ညှိမည်ကို ခန့်မှန်းပေးသည့် CME FedWatch ကိရိယာ၏ လက်ရှိခန့်မှန်းချက်အရ ဒီဇင်ဘာလတွင် အတိုးနှုန်းတိုးမြှင့်ရန် ဖြစ်နိုင်ခြေမှာ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ရှိနေသည်။

ယင်းအချက်သည် ရွှေ၏တန်ဖိုးအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ကြောင်း Plume က ဆိုသည်။

"အတိုးနှုန်းနဲ့ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုဟာ လွှစင်တစ်ခုရဲ့ ဘက်နှစ်ဖက်လိုပါပဲ... ရွှေကတော့ အဲဒီကြားထဲမှာ ရှိနေတာပါ" ဟု Plume က ပြောသည်။ "၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ ကြုံတွေ့ရမယ့် အခက်အခဲကတော့ အဲဒီနှစ်ခုစလုံး တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ၊ လက်ရှိမှာတော့ အတိုးနှုန်းဘက်က အနိုင်ရနေပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ရွှေဈေးက အခက်အခဲတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတာပါ"

သောကြာနေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ကြား သဘောတူညီမှု ရရှိနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ရွှေဈေးမှာ ယခင်နေ့ကထက် အနည်းငယ် မြင့်တက်ကာ ဈေးပိတ်ခဲ့သည်။

"စစ်ပွဲပြီးဆုံးတော့မယ့် အရိပ်အယောင် သတင်းခေါင်းစဉ်တွေက ရွှေအတွက် အပြုသဘောဆောင်ပါတယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ကျဆင်းလာလိမ့်မယ်လို့ ယူဆကြလို့ပါ" ဟု Cardwell က ပြောသည်။

သို့သော် ထိုလုပ်ငန်းစဉ်မှာ လအနည်းငယ် ကြာမြင့်ဦးမည်ဖြစ်သည်။

"ရွှေဈေး လက်ရှိရှိနေတဲ့ ဒီအကွာအဝေးဟာ ထောက်ပံ့မှုပေးနိုင်တဲ့ နေရာတစ်ခု ဖြစ်ဖို့ များပါတယ်။ စစ်ပွဲပြီးသွားရင်တောင်မှ ရွှေဈေးနှုန်းကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားမယ့် တခြားအကြောင်းရင်းတွေ အများကြီး ရှိနေပါသေးတယ်" ဟု Cardwell က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။