ကျွန်ုပ်၏အမည်ဖြင့်မဟုတ် - အစ္စရေးအပေါ် သဘောထားတူညီချက်ကို တိုက်ဖျက်နေသည့် ဂျူးလူမျိုးစုများ

အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ တိုးတက်သော ဂျူးလူမျိုးစုများနှင့် အစ္စရေးအစိုးရတို့အကြား ကြာရှည်စွာ ဖြစ်ပွားနေသည့် တင်းမာမှုများသည် ယခုလအတွင်း ပိုမိုပေါ်လွင်လာခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဘီဇာလက် စမိုထရစ် (Bezalel Smotrich) နှင့် အခြားသော အစွန်းရောက် အစ္စရေးဥပဒေပြုအမတ်များသည် နယူးယောက်မြို့တွင် ကျင်းပသည့် နှစ်ပတ်လည် အစ္စရေးနေ့ ချီတက်ပွဲသို့ တက်ရောက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) က မိမိအား ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည်ဟု ပြောဆိုထားသည့် စမိုထရစ်သည် ပဉ္စမလမ်းမကြီး (Fifth Avenue) တစ်လျှောက် ချီတက်သည့် အစ္စရေးလိုလားသူများ၏ စီတန်းလှည့်လည်ပွဲတွင် ပါဝင်လာချိန်၌ ဆန္ဒပြသူများက “ရှက်စရာ” နှင့် “စစ်ရာဇဝတ်ကောင်များ” ဟု အော်ဟစ်ဆဲဆိုခဲ့ကြသည်။

“Israel Day on Fifth” ဟု လူသိများသည့် အဆိုပါပွဲကို အစ္စရေးနှင့် ဝေးကွာလိုသည့် ဂျူးလူမျိုးစုများစွာက ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။ ဂါဇာတွင် လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသည့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနှင့် ယင်းကို စီစဉ်သူအချို့ ချီတက်ပွဲတွင် ပါဝင်နေခြင်းကြောင့် ယခုနှစ် ဇွန်လပွဲသည် အထူးပင် အငြင်းပွားဖွယ် ဖြစ်ခဲ့သည်။

စမိုထရစ်သည် နယူးယောက်ရှိ တိုးတက်သော ဂျူးဆန္ဒပြသူများ၏ အော်ဟစ်မှုများကို ဂရုမစိုက်ဘဲ အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန် နိုင်ငံရေးသမားများ၏ ဘုံစကားဖြစ်သည့် ဂျူးအသိုင်းအဝိုင်း၏ ကံကြမ္မာသည် အစ္စရေးနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒါဟာ ကြီးမားတဲ့ အောင်ပွဲတစ်ခုပါ။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးက ဂျူးအသိုင်းအဝိုင်းကို စည်းလုံးစေပြီး အစ္စရေးနဲ့ အမေရိကန်က ဂျူးတွေကို ပေါင်းစည်းပေးတဲ့ နက်ရှိုင်းတဲ့ ဆက်သွယ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမျှဝေခံစားရတဲ့ ကံကြမ္မာဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ သုံးနှစ်အတွင်းမှာ သိသိသာသာ ပိုမိုခိုင်မာလာခဲ့ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ “အစ္စရေးနိုင်ငံဟာ ဂျူးလူမျိုးအားလုံးရဲ့ အိမ်ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက ဂျူးတွေရဲ့ လုံခြုံရေးဟာ အစ္စရေးနိုင်ငံရဲ့ ခိုင်မာမှုနဲ့ လုံခြုံရေးအပေါ်မှာ မူတည်နေပါတယ်။ အစ္စရေးမှာ နေရတာထက် ပိုကောင်းတဲ့နေရာ မရှိပါဘူး။”

နယူးယောက်မြို့တော်ဝန် ဇိုရန် မမ်ဒါနီ (Zoran Mamdani) သည် ၎င်း၏ ရွေးကောက်ပွဲကတိအတိုင်း ချီတက်ပွဲကို တက်ရောက်ခြင်းမပြုခဲ့ဘဲ အစ္စရေးနိုင်ငံရေးတွင် အစွန်းရောက်ဝါဒ လွှမ်းမိုးနေမှုကို ဝေဖန်သည့် အမေရိကန် ဂျူးအဖွဲ့အစည်းအချို့၏ ကြိုဆိုမှုကို ရရှိခဲ့သည်။

“ပါလက်စတိုင်းတွေကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ဖို့ အားပေးရုံသာမက အဲဒီလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို ကျူးလွန်နေတဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ဝင် အစ္စရေးနိုင်ငံရေးသမားတွေ ပါဝင်တဲ့ အစ္စရေးနေ့ ချီတက်ပွဲဟာ ဂျူးတို့ရဲ့ အမှတ်လက္ခဏာ ဒါမှမဟုတ် ဂုဏ်ယူစရာပွဲ မဟုတ်ပါဘူး။ @NYCMayor က ဒါကို သိပါတယ်။ သူ မတက်ရောက်တဲ့အတွက် ကျွန်တော်တို့ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်” ဟု Israelis for Peace နှင့် Jews for Racial & Economic Justice (JFREJ) တို့က ပြောကြားခဲ့သည်။

ဥရောပနှင့် အမေရိကန်ရှိ ဂျူးလူမျိုးစုများမှ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက စမိုထရစ်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံရေးသမားများသည် ဂါဇာတွင် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနှင့် အနောက်ဘဏ်ကို သိမ်းပိုက်ထားမှုကို တရားမျှတကြောင်း ပြသရန်အတွက် မိမိတို့နှင့် မိမိတို့၏ ဘာသာရေးကို အသုံးချနေခြင်းအပေါ် စိတ်ပျက်မိကြောင်း ပြောဆိုကြသည်။

၎င်းတို့ထဲတွင် အမေရိကန်ရှိ Jewish Voice for Peace နှင့် ဗြိတိန်ရှိ Na’amod အဖွဲ့တို့ ပါဝင်သည်။ ပါလက်စတိုင်းများကို ဖိနှိပ်ခြင်းသည် အစ္စရေးက လိုက်နာကျင့်သုံးသည်ဟု ဆိုသည့် ခေတ်မီဒီမိုကရေစီ တန်ဖိုးများနှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ၎င်းတို့က ပြောဆိုပြီး အစ္စရေးနိုင်ငံသည် တည်ရှိသင့်သည့် အချက်တစ်ခုဖြစ်သည်ဟူသော အမြင်ကို ငြင်းဆိုကြသည်။

Na’amod ၏ ပူးတွဲတည်ထောင်သူ အမ်မလီ ဟီလ်တန် (Emily Hilton) က အစ္စရေးအပေါ် ၎င်း၏ ဝေဖန်ပိုင်းခြားသည့် အမြင်သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဂါဇာကို တိုက်ခိုက်မှု၊ အထူးသဖြင့် ကမ်းခြေတွင် ဘောလုံးကစားနေသည့် ပါလက်စတိုင်း ကလေးငယ်လေးဦးကို စစ်တပ်က သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်နောက်ပိုင်းတွင် ပုံဖော်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။

“တက္ကသိုလ်တက်တဲ့အချိန်ကစပြီး ဇီယွန်ဝါဒ (Zionist) အတွေးအခေါ်ကို လက်ခံခြင်းအပေါ် ကျွန်မ စတင်မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ပါတယ်” ဟု ဟီလ်တန်က Al Jazeera သို့ ပြောသည်။ “အစ္စရေးရဲ့ နိုင်ငံရေးကို မေးခွန်းထုတ်နိုင်တဲ့ လစ်ဘရယ် ဇီယွန်ဝါဒီတွေနဲ့ ကျွန်မ တွေ့ဆုံဖူးပေမဲ့ University College London ကို ရောက်မှသာ အစ္စရေးကို ဝေဖန်တဲ့ ဂျူးတွေနဲ့ ပါလက်စတိုင်းတွေကို စတင်တွေ့ဆုံခဲ့တာပါ။”

ဟီလ်တန်သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဂါဇာနယ်စပ်တွင် Great March of Return ကာလအတွင်း အစ္စရေး၏ သတ်ဖြတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည့် ပါလက်စတိုင်းများအတွက် ရိုးရာဂျူးဈာပန ဝတ်ပြုဆုတောင်းပွဲများ ပြုလုပ်သည့် ဗြိတိန်ရှိ ဂျူးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူအဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အောက်တိုဘာ ၇ ရက် ဟားမားစ်တို့၏ တိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင်လည်း သူမသည် ဆုတောင်းပွဲတစ်ခုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

အစ္စရေး၏ နောက်ဆက်တွဲ ဂါဇာစစ်ပွဲသည် ပါလက်စတိုင်း ၇၅,၀၀၀ ကျော်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ဂျူးအသိုင်းအဝိုင်းအချို့၏ အစ္စရေးနိုင်ငံနှင့် ဆက်နွှယ်မှုအပေါ် အမြင်များကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။

“ကျွန်မတို့ ပြောတာ မှန်တယ်ဆိုတာကို လူတွေ ပိုသဘောပေါက်လာကြပါပြီ။ အစ္စရေးဟာ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ငြင်းခုံမှုမှာ ရှုံးနိမ့်သွားပါပြီ” ဟု ဟီလ်တန်က ပြောသည်။ “သူတို့မှာ တစ်ချိန်က ရှိခဲ့တဲ့ အခွင့်အရေးတွေ အကုန်ပျောက်ဆုံးသွားပါပြီ။ အခု သူတို့မှာ ကျန်ရှိနေတဲ့ တစ်ခုတည်းသော အခွင့်အရေးကတော့ ဂျူးအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ ကိုယ်စား လုပ်ဆောင်နေတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒါကလည်း မသေချာတော့ပါဘူး။”

အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု၏ အစိုးရအတွက် အဓိက နိုင်ငံရေးခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်သည့် လက်ယာယိမ်း ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း နက်ဖ်တာလီ ဘန်နက် (Naftali Bennett) နှင့် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ယိုင်ယာ လာပစ် (Yair Lapid) တို့သည်လည်း လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို မည်မျှအထိ ကျူးလွန်သင့်သလဲဆိုသည့် အချက်ကိုသာ အငြင်းပွားနေကြပြီး ပါလက်စတိုင်းများအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အနာဂတ်ကို မပေးနိုင်ကြောင်း ဟီလ်တန်က ဆိုသည်။

“သူတို့က ကျွန်မနာမည်နဲ့ လုပ်ဆောင်နေတယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်တွေဟာ တကယ်ကို ရွံရှာစရာကောင်းပါတယ်။ လာပစ်နဲ့ ဘန်နက်တို့ ထောက်ခံတဲ့ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တဲ့ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုပဲဖြစ်ဖြစ်၊ လက်ရှိအစိုးရ ထောက်ခံတဲ့ အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ ဖျက်ဆီးမှုပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ပြဿနာက စနစ်တစ်ခုလုံးမှာ ရှိနေတာပါ” ဟု ဟီလ်တန်က ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။

“ကျွန်မတို့ဟာ ဇီယွန်ဝါဒထက် ကျော်လွန်တဲ့ ဘဝတစ်ခုကို စိတ်ကူးယဉ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ တရားမျှတမှုနဲ့ တန်းတူညီမျှမှုအပေါ် အခြေခံတဲ့ ဘဝမျိုးပါ။ အစ္စရေးနိုင်ငံဟာ ကျွန်မတို့ကို သူတို့ရဲ့ စစ်သားတွေအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ဂျူးလူမျိုးတွေကို အန္တရာယ်ထဲ ဆွဲထည့်နေတာပါ။ ကျွန်မတို့က သူတို့ရဲ့ စစ်သားတွေ မဟုတ်ပါဘူး။”

အမေရိကန်နှင့် ဥရောပတစ်ဝန်းမှ စစ်တမ်းများအရ အစ္စရေးအပေါ် ဂျူးလူမျိုးစုများ၏ အမြင်များ ကွဲပြားနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ အမေရိကန်နှင့် ဗြိတိန်ရှိ အချို့သူများသည် ဂါဇာစစ်ပွဲအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဝေဖန်မှုများ မြင့်တက်လာပြီးနောက် အစ္စရေးနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆက်နွှယ်မှု ခိုင်မာနေဆဲဟု ဆိုသော်လည်း၊ အများစုမှာမူ မိမိတို့၏ နာမည်ဖြင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်နေသည်ဟု ယူဆသည့် နိုင်ငံတစ်ခုမှ ဝေးကွာသွားနေကြသည်။

“အမေရိကန် ဂျူးအဖွဲ့အစည်းတွေဟာ အစ္စရေးအစိုးရရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို အချိန်အတော်ကြာ ထောက်ခံခဲ့ပြီး ဂျူးလူမျိုးတွေအတွက် လုပ်ဆောင်တာဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ သူတို့ရဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေကိုပဲ ထပ်ခါတလဲလဲ ပြောဆိုခဲ့ကြပါတယ်” ဟု Jewish Voice for Peace ၏ ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး ဆိုညာ မေယာဆန်-နော့ခ် (Sonya Meyerson-Knox) က Al Jazeera သို့ ပြောသည်။

“ဒီလိုလုပ်ဆောင်ခြင်းအားဖြင့် သူတို့ဟာ အစ္စရေးရဲ့ သိမ်းပိုက်မှု၊ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုနဲ့ ပါလက်စတိုင်းတွေကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအတွက် ထောက်ခံမှုကို ဖန်တီးပေးရုံသာမက၊ ဒီလုပ်ရပ်တွေကို ဆန့်ကျင်တဲ့ ဂျူးတွေကိုလည်း တိတ်ဆိတ်သွားအောင် လုပ်ခဲ့ပြီး အစ္စရေးနိုင်ငံကို စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေအတွက် တာဝန်ခံခိုင်းဖို့ ကြိုးစားသူတွေကိုလည်း ဖယ်ထုတ်ခဲ့ပါတယ်။”

အမေရိကန် ဂျူးအသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုလုံးတွင် “ကြီးမားသော အပြောင်းအလဲ” ဖြစ်ပေါ်နေသော်လည်း အမေရိကန် ဂျူးအဖွဲ့အစည်းအများစုမှာ အစ္စရေးကို ဆက်လက်ထောက်ခံနေဆဲဖြစ်ကြောင်း မေယာဆန်-နော့ခ်က ဆိုသည်။

အစ္စရေးနိုင်ငံ တည်ရှိမှုကို ထောက်ခံခြင်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဂျူးလူမျိုးစုများအကြား ကြာရှည်စွာ သဘောတူညီချက်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း လေ့လာသူများက Al Jazeera သို့ ပြောသည်။ သို့သော် ဂါဇာ၊ သိမ်းပိုက်ထားသော အနောက်ဘဏ်၊ လက်ဘနွန်၊ ဆီးရီးယား၊ ယီမင်၊ အီရန်နှင့် အီရတ်တို့တွင် အစ္စရေး၏ သုံးနှစ်တာ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သား သောင်းနှင့်ချီ သေဆုံးခဲ့ရမှုက လူအများစွာကို ထိုအမြင်အပေါ် မေးခွန်းထုတ်စေခဲ့သည်။

“နှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် အစ္စရေးကိစ္စဟာ ဗြိတိန်နဲ့ အမေရိကန်က ဂျူးတွေကြားမှာ သဘောတူညီချက်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ အဲဒီအခြေအနေက လျော့နည်းလာပါပြီ” ဟု Institute for Jewish Policy Research မှ လူမှုဗေဒပညာရှင်နှင့် သုတေသီ ကိသ် ခန်း-ဟားရစ် (Keith Kahn-Harris) က Al Jazeera သို့ ပြောသည်။ “[ဒါဟာ] အစ္စရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆယ်စုနှစ်များစွာ သဘောတူညီထားတဲ့ အချက်တွေဟာ တကယ်တမ်းမှာ ဘာမှ အသုံးမဝင်တော့ဘူးဆိုတာကို ဖော်ပြနေပါတယ်။”

အစ္စရေးအပေါ် အလယ်အလတ်လမ်းစဉ် သဘောတူညီချက်များ ကျဆင်းလာပြီး လူငယ်များကြားတွင် ဇီယွန်ဝါဒ ဆန့်ကျင်ရေး အမြင်များ တိုးပွားလာသော်လည်း၊ အဓိက ဂျူးအသိုင်းအဝိုင်းများက အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ အနာဂတ်ကို မေးခွန်းထုတ်သည့် အဆင့်သို့ မရောက်သေးကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။ “သူတို့ အဲဒီနေရာကို ရောက်နေပေမဲ့ ရှေ့ဆက်ဖို့ အများကြီး လိုပါသေးတယ်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။