သုံးသပ်ချက်- ဂျပန်ဗဟိုဘဏ် ဒုဥက္ကဋ္ဌ၏ ခေတ္တတာဝန်ယူမှုက ငွေကြေးဖောင်းပွမှုအပေါ် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ဖော်ပြနေ

တိုကျို၊ ဇွန် ၁၇ - ဂျပန်ဘဏ် (Bank of Japan - BOJ) ၏ ဒုတိယအကြီးအကဲသည် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း ကျင်းပသည့် သမိုင်းဝင်မူဝါဒရေးရာအစည်းအဝေးတွင် ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့် ၎င်း၏အထက်အရာရှိကိုယ်စား တက်ရောက်ခဲ့စဉ် အံ့အားသင့်ဖွယ်ကောင်းလောက်အောင် ပွင့်လင်းသည့် သတင်းစကားကို ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ ဂျပန်ဘဏ်သည် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်းကို ထိန်းကျောင်းရာတွင် နောက်ကျကျန်ရစ်မည့် အန္တရာယ်ရှိနေသည်ဟူ၍ဖြစ်သည်။

ဘဏ်၏ နောက်ထပ်အကြီးအကဲဖြစ်လာနိုင်သူဟု သတ်မှတ်ခံထားရသည့် လုပ်သက်ရင့်ဗဟိုဘဏ်အရာရှိ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ရှင်အိချိ အုချိဒ (Shinichi Uchida) သည် အင်္ဂါနေ့တွင် အတိုးနှုန်းကို ၃၁ နှစ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည့် ၁ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်ရန် ဂျပန်ဘဏ်၏ အရေးပါသော ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့်ပတ်သက်၍ မီဒီယာများကို ရှင်းလင်းပြောကြားသည့် တာဝန်ကို ရယူခဲ့သည်။

နောက်တစ်ကြိမ် အတိုးနှုန်းတိုးမြှင့်မည့်အချိန်နှင့်ပတ်သက်၍ ရှင်းလင်းသော အရိပ်အမြွက်များ မပေးခဲ့သော်လည်း အုချိဒ၏ ပြောဆိုပုံမှာ ယန်းငွေတန်ဖိုး ရုတ်တရက်ကျဆင်းသွားခြင်းမျိုး မဖြစ်စေရန် ထိန်းကျောင်းနိုင်လောက်သည့် အနေအထားရှိခဲ့ကြောင်း၊ ၎င်းသည် ဈေးကွက်နှင့် ဆက်ဆံရာတွင် ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်ကြောင်း လေ့လာသူများက သုံးသပ်ကြသည်။

ဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ကာဇူအို အူအဲဒ (Kazuo Ueda) က အစည်းအဝေးအပြီး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသည့် မရေမရာသော စကားလုံးအချို့ကို ရှောင်ရှားလျက်၊ ဂျပန်ဘဏ်၏ မူဝါဒများစွာကို ရေးဆွဲခဲ့သူ အဓိကပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည့် အုချိဒက ငွေကြေးဖောင်းပွမှု အန္တရာယ်များနှင့်ပတ်သက်၍ ဘဏ်၏ အတွေးအခေါ်များကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအား ရှားရှားပါးပါး ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့သည်။

"ကုန်ဈေးနှုန်း မြင့်တက်မှုတွေက ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာနေပြီး အခြေခံငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်းက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပစ်မှတ်ကနေ လွဲချော်သွားနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိနေပါတယ်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပြီး ၂ ရာခိုင်နှုန်း ပစ်မှတ်ပတ်လည်တွင် ကုန်ဈေးနှုန်း တည်ငြိမ်စေရန် လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးပြောဆိုခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ယန်းငွေတန်ဖိုး ကျဆင်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် သွင်းကုန်စရိတ် မြင့်တက်မှုကို ကုမ္ပဏီများက ပိုမိုတက်ကြွစွာဖြင့် စားသုံးသူများထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးနေရသည့်အတွက် ယန်းငွေလှုပ်ရှားမှုများကို ဂျပန်ဘဏ်က အထူးသတိထား စောင့်ကြည့်နေကြောင်း အုချိဒက ဆိုသည်။

"အုချိဒက အမြဲတမ်းလိုပဲ ရှင်းလင်းပြီး တည်ငြိမ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေက အမှားအယွင်းဖြစ်စရာ မရှိသလောက်ပါပဲ၊ ဒါကြောင့် နိုင်ငံခြားငွေကြေးဈေးကွက်မှာ ခန့်မှန်းချက်အပေါ် အခြေခံတဲ့ အရောင်းအဝယ်တွေ လုပ်ဖို့ အခွင့်အရေး မပေးခဲ့ပါဘူး" ဟု Oxford Economics မှ ဂျပန်စီးပွားရေးဌာန အကြီးအကဲဖြစ်သူ၊ ဂျပန်ဘဏ်၏ အရာရှိဟောင်း ရှိဂဲတို နာဂအိ (Shigeto Nagai) က ပြောကြားခဲ့သည်။

ယင်းမှာ ယခင်က အူအဲဒ ပြောကြားခဲ့သည့် မှတ်ချက်များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေသည်။ အူအဲဒ၏ မှတ်ချက်များကို ဈေးကွက်က ယန်းငွေတန်ဖိုး ကျဆင်းမှုကို သည်းခံနေသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူခဲ့ကြပြီး ယင်းကြောင့် ယန်းငွေတန်ဖိုး ရုတ်တရက်ကျဆင်းကာ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက ယန်းငွေပြန်လည်ဝယ်ယူသည့် စွက်ဖက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။

'ရိုးရှင်းပြီး တိုတိုရှင်းရှင်း'

ပြီးခဲ့သည့်လကမှ သွေးကင်ဆာရောဂါအတွက် ကုသမှုခံယူပြီး ဆေးရုံမှ ဆင်းလာခဲ့သည့် အသက် ၆၃ နှစ်အရွယ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌသည် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှုန်း ပိုမိုမြင့်တက်သွားမည့် အန္တရာယ်ကို ကြိုတင်ကာကွယ်ရန် အတိုးနှုန်း ထပ်မံတိုးမြှင့်ရမည့် အကြောင်းရင်းများကို အစည်းအဝေးအစတွင် ပြင်ဆင်ထားသည့် စာမူအတိုင်း ဂရုတစိုက် ဖတ်ကြားခဲ့သည်။

အဓိက သတင်းစကားမှာ ပြောင်းလဲခြင်းမရှိပေ။ ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေများမှာ အဆင်ပြေချောမွေ့နေဆဲဖြစ်သဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကဲ့သို့သော အခက်အခဲများ၏ သက်ရောက်မှုများကို ဂရုတစိုက် စောင့်ကြည့်ရင်း ချေးငွေအတိုးနှုန်းများကို ဆက်လက်တိုးမြှင့်သွားမည်ဟု ဂျပန်ဘဏ်က ဆိုသည်။

သို့သော် ၎င်း၏ ပုံစံမှာ ပညာရှင်ဘဝမှ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသူ အူအဲဒနှင့် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ အူအဲဒသည် ၎င်း၏ အမြင်များကို မော်ဒယ်များနှင့် စီးပွားရေး ခန့်မှန်းချက်များမှတစ်ဆင့် အသေးစိတ် ရှင်းပြလေ့ရှိသည်။

အပြန်အလှန်အားဖြင့် အုချိဒသည် လက်တွေ့ကျကျ စဉ်းစားပြောဆိုတတ်သူဖြစ်ပြီး မသေချာမရေရာမှုများကြားတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချရသည့် လက်တွေ့ဘဝကို အာရုံစိုက်ကြောင်း ၎င်းနှင့်အတူ လုပ်ကိုင်ဖူးသူများက ဆိုသည်။

"အူအဲဒက သူ့ရဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေကို ခိုင်လုံစေဖို့ ရှင်းပြချက်တွေကို အလွှာလိုက် ထပ်ဖြည့်လေ့ရှိပေမဲ့ အုချိဒကတော့ သူ့ရဲ့ မှတ်ချက်တွေကို ရိုးရှင်းပြီး တိုတိုရှင်းရှင်းပဲ ပြောလေ့ရှိပါတယ်" ဟု နှစ်ဦးစလုံးနှင့် လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးသည့် ဂျပန်ဘဏ်၏ ထိပ်တန်း စီးပွားရေးပညာရှင်ဟောင်း ဆဲအိဆကု ကာမဲဒ (Seisaku Kameda) က ပြောသည်။

"ဂျပန်ဘဏ်က သိထားတဲ့အရာ ဒါမှမဟုတ် ပြောနိုင်တဲ့အရာတွေနဲ့ ပတ်သက်ရင် အုချိဒက ရှင်းလင်းပြီး အတိုချုပ် ပြောပါလိမ့်မယ်။ မသိသေးတဲ့အရာတွေနဲ့ ပတ်သက်ရင်တော့ သူက လုံးဝ တိတ်ဆိတ်နေတတ်ပါတယ်"

အုချိဒက အနာဂတ်မူဝါဒ ချမှတ်ရာတွင် ဂျပန်ဘဏ်၏ ကြားနေအတိုးနှုန်း ခန့်မှန်းချက် (neutral rate estimate) ၏ ထိရောက်မှုကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း လျှော့ချပြောဆိုလိုက်သည့်အခါ ထိုကွဲပြားခြားနားသော ပုံစံကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။

အူအဲဒကလည်း စီးပွားရေးကို အေးခဲစေခြင်း သို့မဟုတ် အပူလွန်ကဲစေခြင်း မရှိသည့် ကြားနေအတိုးနှုန်းကို မူဝါဒတိုင်းတာမှုတစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုခြင်း၏ ကန့်သတ်ချက်များကို ရှင်းပြခဲ့သော်လည်း၊ ထိုခန့်မှန်းချက်များကို မြှင့်တင်ရန် ပြည်တွင်း၌ ကြိုးပမ်းမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း အရိပ်အမြွက် ပြောကြားခဲ့ဖူးသည်။

နောက်ကျကျန်ရစ်မည့် အန္တရာယ်

၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ မဖြစ်လာမီ အုချိဒသည် ၎င်း၏ လုပ်သက်အများစုကို ဂျပန်ဘဏ်၏ ထိပ်တန်း ငွေကြေးရေးရာဌာနတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ယင်းဌာနသည် မူဝါဒဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များနှင့် အမှုဆောင်အရာရှိများ၏ မိန့်ခွန်းများကို ရေးဆွဲပေးရသည့် ဌာနဖြစ်သည်။

သူသည် စီးပွားရေးကို ပြန်လည်ဦးမော့လာစေရန် ရည်ရွယ်သည့် ပုံမှန်မဟုတ်သော မူဝါဒကိရိယာများဖြစ်သည့် အနုတ်အတိုးနှုန်းနှင့် အထွက်နှုန်းမျဉ်းကွေး ထိန်းချုပ်မှု (yield curve control) တို့ကို စတင်အသုံးပြုခြင်းနှင့် ဖျက်သိမ်းခြင်း နှစ်ခုစလုံးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။

ငွေကြေးမူဝါဒဆိုင်ရာ ၎င်း၏ နက်ရှိုင်းသော ကျွမ်းကျင်မှုကြောင့် ဈေးကွက်အတွင်းရှိ အချို့သူများက အုချိဒကို ၂၀၂၈ ခုနှစ်တွင် အူအဲဒ၏ သက်တမ်းကုန်ဆုံးချိန်၌ နေရာဆက်ခံရန် ခိုင်မာသော ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးအဖြစ် မြင်ကြသည်။

"အုချိဒရဲ့ မှတ်ချက်တွေက ဗဟိုဘဏ်အရာရှိတစ်ယောက်အနေနဲ့ သူ့ရဲ့ ရှည်လျားတဲ့ အတွေ့အကြုံအပေါ် အခြေခံပြီး ခိုင်မာနေပါတယ်" ဟု Nomura Securities မှ အမှုဆောင် အတိုးနှုန်းဗျူဟာပညာရှင် မာရိ အိဝရှိတ (Mari Iwashita) က ပြောသည်။

"မသေချာမရေရာမှု အမျိုးမျိုးကို အသေးစိတ် ရှင်းပြနေမယ့်အစား ငွေကြေးဖောင်းပွမှု အန္တရာယ်အပေါ် ဂျပန်ဘဏ်ရဲ့ အာရုံစိုက်မှုကို သူက အလွန်ရှင်းလင်းစွာ ချပြခဲ့ပါတယ်"

ဂျပန်နိုင်ငံသည် ယခုအခါ အလယ်အလတ်ရှိသော လုပ်ခလစာနှင့် ကုန်ဈေးနှုန်း မြင့်တက်မှုစက်ဝန်းကို ရေရှည်ခံစားနေရပြီဟု ၎င်း၏ ယုံကြည်ချက်ကို အလေးပေးပြောဆိုခြင်းဖြင့် အုချိဒသည် အတိုးနှုန်းတိုးမြှင့်ခြင်းကို ယခင်က ငြင်းဆန်ခဲ့မှုကြောင့် ဈေးကွက်အတွင်းရှိ အချို့က သူ့ကို မူဝါဒရေးရာတွင် နူးညံ့သူ (dove) ဟု သတ်မှတ်ထားသည့် အမြင်ကို ချေဖျက်လိုက်သည်။

ယခင်ဥက္ကဋ္ဌ ဟာရုဟိကို ကုရိုဒ (Haruhiko Kuroda) လက်ထက်တွင် အုချိဒသည် လုပ်ခလစာ တိုးတက်မှုနှေးကွေးခြင်းက ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ကျဆင်းခြင်းကို ကြာရှည်စေကြောင်း ဝေဖန်သည့် မိန့်ခွန်းကို ရေးဆွဲခဲ့ပြီး၊ လုပ်အားရှားပါးမှုကြောင့် ကုမ္ပဏီများ လုပ်ခလစာ တိုးမြှင့်ပေးရသည့်အထိ စီးပွားရေးကို အပူလွန်ကဲစေရန် အလွန်လျော့ပေါ့သည့် မူဝါဒကို ထောက်ခံခဲ့သည်။

ယခုသီတင်းပတ်တွင် အုချိဒက ဂျပန်ဘဏ်၏ ယခင်လှုံ့ဆော်မှုများကြောင့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ကျဆင်းခြင်းမှာ အောင်မြင်စွာ ပြီးဆုံးသွားပြီဟု ကြေညာခဲ့ပြီး ကုန်ဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာမည့် အန္တရာယ်ကို စိုးရိမ်စရာအသစ်အဖြစ် သတိပေးခဲ့သည်။

ပိုမိုထင်ရှားလာသည့် ပုံရိပ်နှင့် မက်ဆေ့ချ်အသစ်

အူအဲဒသည် ဇူလိုင်လတွင် ကျင်းပမည့် နောက်ထပ်မူဝါဒရေးရာအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ပြီး ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန် ဆေးရုံမှ ပြန်လည်ဆင်းလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ဂျပန်ဘဏ်က ပြောကြားထားသည်။

သို့သော် အုချိဒ၏ မှတ်ချက်များသည် မူဝါဒချမှတ်ရာတွင် ၎င်း၏ ဩဇာကြီးမားမှုနှင့် မူဝါဒအပြောင်းအလဲများအတွက် ရှင်းလင်းသော အရိပ်အမြွက်များ ပေးလေ့ရှိသည့် မှတ်တမ်းများကြောင့် ဈေးကွက်၏ အာရုံစိုက်မှုကို ဆက်လက်ရရှိနေဦးမည်ဖြစ်သည်။ ကျန်းမာရေး ခွင့်ပြုပါက အခြားဘုတ်အဖွဲ့ဝင်များနည်းတူ တစ်နှစ်လျှင် နှစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် သုံးကြိမ် လူသိရှင်ကြား ထွက်ပေါ်လာဖွယ်ရှိသည်။

အူအဲဒသည်လည်း ဂျပန်ဘဏ်သည် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု အန္တရာယ်များကို တိုက်ဖျက်ရာတွင် နောက်ကျကျန်ရစ်နေသည်ဟူသော ၎င်း၏ ဒုတိယအကြီးအကဲ၏ စိုးရိမ်ချက်များကို ပိုမိုပွင့်လင်းစွာ ထောက်ခံပြောဆိုလာနိုင်ကြောင်း လေ့လာသူအချို့က မျှော်လင့်နေကြသည်။

"ဂျပန်ဘဏ်က အတိုးနှုန်းတိုးမြှင့်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေထဲမှာ နောက်ကျကျန်ရစ်မယ့် အန္တရာယ်ကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ကုန်ဈေးနှုန်း ဖိအားတွေ မြင့်တက်လာတဲ့အပေါ် စိုးရိမ်ကြောင်း ပြသတဲ့ ကြီးမားတဲ့ အပြောင်းအလဲတစ်ခုပါပဲ" ဟု လက်ရှိတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ Sompo Institute Plus ၌ စီးပွားရေးပညာရှင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် ကာမဲဒက ပြောကြားခဲ့သည်။

"ဒီလို ချက်ချင်းဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်တွေ ရှိနေတဲ့အတွက် မူဝါဒဆိုင်ရာ သတင်းစကားက မရေမရာဖြစ်မှု နည်းပါးပြီး အလွန်ရှင်းလင်းနေသင့်ပါတယ်"