ဆိုမာလီသမ္မတ၏အုပ်ချုပ်မှုကို ဆန့်ကျင်သည့်ဆန္ဒပြပွဲများမတိုင်မီ မိုဂါဒစ်ရှူးတွင် သေနတ်ပစ်ခတ်မှုများဖြစ်ပွား

ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဟာဆန် အလီ ခိုင်ရီ (Hassan Ali Khaire) အား အစိုးရတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ၎င်းကိုယ်တိုင် ပြောကြားလိုက်ပြီးနောက် မိုဂါဒစ်ရှူးမြို့လယ်တွင် ပြင်းထန်သော ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

"သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်တဲ့ သမ္မတရဲ့ ကွပ်ကဲမှုအောက်မှာရှိတဲ့ တပ်ဖွဲ့တွေက ကျွန်တော်တို့အပေါ် တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်" ဟု ခိုင်ရီက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ၌ ရေးသားခဲ့ပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည့် "ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြပွဲ" အတွက် ပြင်ဆင်နေစဉ် ယခုကဲ့သို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

"ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပွဲကို ဒီနေ့ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် သမ္မတ ဟာဆန် ရှိတ် မိုဟာမက် (Hassan Sheikh Mohamud) က အပြည့်အဝ တာဝန်ယူရပါမယ်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးမည့် သမ္မတ မိုဟာမက်က ၎င်း၏ သက်တမ်းကို တစ်နှစ်တိုးမြှင့်လိုက်ကြောင်း ကြေညာပြီးနောက် ဆိုမာလီယာနိုင်ငံသည် နောက်ထပ် နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းတစ်ခုအတွင်းသို့ ကျရောက်သွားခဲ့သည်။

အတိုက်အခံများနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ခေါင်းဆောင်များက ယင်းလုပ်ရပ်ကို ပယ်ချခဲ့ပြီး ကြာသပတေးနေ့တွင် ဆန္ဒပြပွဲများ ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားခဲ့သည်။

ခိုင်ရီသည် ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပါဝင်ရန်အတွက် လေဆိပ်အနီးရှိ လုံခြုံရေးအလွန်တင်းကျပ်သည့် အစိမ်းရောင်ဇုန် (Green Zone) မှ မြို့တွင်းရှိ ၎င်း၏ နေအိမ်သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။

AFP သတင်းဌာနမှ သတင်းထောက်တစ်ဦးသည် ၎င်း၏နေအိမ်အနီးရှိ ဟိုဝယ်လ် ဝါဒက် (Howl Wadaag) ခရိုင်တွင် ထိတ်လန့်နေကြသော ဒေသခံများကို ရိုက်ကူးထားနိုင်ခဲ့ပြီး နောက်ခံတွင် ကျယ်လောင်သော သေနတ်သံများကို ကြားနေရသည်။ အတိုက်အခံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များနှင့် ဆိုမာလီရဲတပ်ဖွဲ့တို့ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံနေသည်ကို တွေ့မြင်ခဲ့ရကြောင်း မျက်မြင်သက်သေများက AFP သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

"ပစ်ခတ်မှုက ၁၅ မိနစ်လောက် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီးမှ ငြိမ်ကျသွားတယ်။ သူတို့က RPG (ဒုံးပျံပစ်လောင်ချာ) တွေကိုတောင် သုံးခဲ့ကြပြီး ပေါက်ကွဲသံတွေကို ပတ်ဝန်းကျင်ရပ်ကွက်တွေအထိ ကြားနေရတယ်" ဟု မျက်မြင်သက်သေ ဆာလီဘန် မာဟတ် (Saleban Mahad) က ပြောသည်။

သမ္မတသည် မျိုးနွယ်စု အကြီးအကဲများအပေါ် အခြေခံသည့် စနစ်ကို အစားထိုး၍ ဒီမိုကရေစီ ရွေးကောက်ပွဲများဆီသို့ ဆိုမာလီယာကို ပို့ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။

မတ်လတွင် ပါလီမန်က အတည်ပြုခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသစ်အရ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မူဘောင်များ ချမှတ်ပေးခဲ့ရာတွင် မိမိအား သမ္မတသက်တမ်း တစ်နှစ် တိုးမြှင့်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း မိုဟာမက်က အကြောင်းပြသည်။

သို့သော် နိုင်ငံသည် ပြိုင်ဘက် မျိုးနွယ်စုများအကြား ပြင်းထန်စွာ ကွဲပြားနေပြီး နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုမှာ အယ်လ်ကိုင်ဒါနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ အယ်လ်-ရှာဘတ် (al-Shabab) ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေသဖြင့် ဒေသအချို့မှလွဲ၍ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရေးတွင် တိုးတက်မှု အနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့သည်။

အတိုက်အခံများနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ခေါင်းဆောင်များက မိုဟာမက်၏ အစီအစဉ်ကို အာဏာကို ဗဟိုချုပ်ကိုင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုအဖြစ် ရှုမြင်ကာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။

အမေရိကန်နှင့် ဗြိတိန်တို့ ဦးဆောင်သော နိုင်ငံတကာ အင်အားကြီးနိုင်ငံများက အစိုးရနှင့် အတိုက်အခံများအကြား ဆွေးနွေးမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ပေ။

သမ္မတဟောင်း ရှာရစ်ဖ် ရှိတ် အာမက် (Sharif Sheikh Ahmed) သည်လည်း ကြာသပတေးနေ့ ဆန္ဒပြပွဲအတွက် မိုဂါဒစ်ရှူးမြို့လယ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့သည်။ ၎င်းက ခိုင်ရီအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုကို ဝေဖန်ခဲ့ပြီး "တရားဝင် အာဏာသက်တမ်း မရှိတော့ဘဲ သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်သော်လည်း သမ္မတက သွေးချောင်းစီးမှုများ ထပ်မံဖြစ်ပွားစေရန် ကြိုးပမ်းနေသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

"ဒီတိုက်ခိုက်မှုက မတရားမှု၊ အိုးအိမ်စွန့်ခွာရမှုနဲ့ အစိုးရအာဏာ အလွဲသုံးစားလုပ်မှုတွေကို ဆန့်ကျင်နေတဲ့ မြို့တော်နေ ပြည်သူတွေရဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေကို ရပ်တန့်သွားစေမှာ မဟုတ်ပါဘူး" ဟု ၎င်းက X လူမှုကွန်ရက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။

ယခင် သမ္မတများကလည်း ၎င်းတို့၏ သက်တမ်းကုန်ဆုံးပြီးနောက် ဆက်လက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။

သမ္မတဟောင်း မိုဟာမက် အဗ္ဗဒူလာဟီ ဖာမာဂျို (Mohamed Abdullahi Farmaajo) သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏ တရားဝင်သက်တမ်း ကုန်ဆုံးပြီးနောက် တစ်နှစ်ကျော်ကြာ ဆက်လက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရာ အကြမ်းဖက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်း၏ ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုများကို ခံခဲ့ရသည်။