အိန္ဒိယက အိုမန်ကမ်းလွန်တွင် အမေရိကန်သင်္ဘောတစ်စင်း ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခံရကြောင်း ပြောကြားပြီး နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတွင် လူ ၃ ဦး သေဆုံးကြောင်း အတည်ပြု

အိုမန်နိုင်ငံ၊ ရှီနက်စ် (Shinas) ဆိပ်ကမ်းအနီးတွင် သင်္ဘောတစ်စင်းနှင့် ပတ်သက်သည့် သီးခြားဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီးနောက် အိန္ဒိယသင်္ဘောသား သုံးဦး သေဆုံးကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ ယင်းသည် ယခုတစ်ပတ်အတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် တတိယမြောက် တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်သည်။

ဂီနီ-ဘီစော (Guinea-Bissau) အလံတင် MT Jalveer သင်္ဘောကို ပစ်မှတ်ထားသည့် နောက်ဆုံးဖြစ်စဉ်မှာ အမေရိကန်စစ်တပ်က ပလောင် (Palau) အလံတင် MT Settebello သင်္ဘောကို အိုမန်ကမ်းလွန်တွင် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

Settebello သင်္ဘောပေါ်တွင် အိန္ဒိယသင်္ဘောသား ၂၄ ဦး လိုက်ပါလာခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ပျောက်ဆုံးနေကြောင်း သတင်းရရှိထားသူ သုံးဦးမှာ ကြာသပတေးနေ့တွင် သေဆုံးသွားပြီဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။

အိန္ဒိယသင်္ဘောသားများ လိုက်ပါလာသည့် သင်္ဘောများကို အမေရိကန်က တိုက်ခိုက်မှုများမှာ အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် နာရန်ဒရာမိုဒီသည် လာမည့်သီတင်းပတ်တွင် ကျင်းပမည့် G7 ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၏ ဘေးထွက်ဆွေးနွေးပွဲ၌ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နှင့် နှစ်နိုင်ငံဆွေးနွေးရန် ရှိနေချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

"ပလောင်အလံတင် MT Settebello သင်္ဘောပေါ်မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဝမ်းနည်းဖွယ်ဖြစ်ရပ်ကို ကြားသိရတာဟာ အလွန်ပဲ စိတ်မကောင်းဖြစ်ရပါတယ်" ဟု အိန္ဒိယရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီး ဆာရာဘန်ဒါ ဆိုနိုဝါလ် (Sarbananda Sonowal) က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ဖြစ်စဉ်ကို ရည်ညွှန်း၍ ကြာသပတေးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခု၌ ပြောကြားခဲ့သည်။

"ကံမကောင်းစွာနဲ့ပဲ ပျောက်ဆုံးနေတယ်လို့ ကနဦးသတင်းရရှိထားတဲ့ အိန္ဒိယသင်္ဘောသား သုံးဦးဟာ ရုပ်အလောင်းတွေကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး အတည်ပြုချက်ရရှိပြီးနောက်မှာ သေဆုံးသွားပြီဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပါတယ်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

"ကယ်ဆယ်ထားတဲ့ သင်္ဘောသားတွေကို ချက်ချင်းပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ဖို့နဲ့ သေဆုံးသွားသူတွေရဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေကို နောက်ဆုံးဂုဏ်ပြုအခမ်းအနားတွေအတွက် အမြန်ဆုံးပြန်လည်သယ်ဆောင်လာဖို့ တာဝန်ရှိသူတွေကို ညွှန်ကြားထားပါတယ်" ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

အိန္ဒိယသတင်းဌာန The Hindu ၏ ဖော်ပြချက်အရ Forward Seamen’s Union of India (FSUI) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး မနိုဂျ်ယာဒက် (Manoj Yadav) ကို ကိုးကား၍ သေဆုံးသူများတွင် ဒက်ကက်ဒက် (deck cadet) အာဒိတျာ ရှာမာ (Aditya Sharma)၊ အင်ဂျင်ဖစ်တာ (engine fitter) ရှီဗာနန် ချော်ရာစီယာ (Shivanand Chaurasiya) နှင့် প্রধানအင်ဂျင်နီယာ ပတ်နာလာ ဆူရက်ရှ် (Patnala Suresh) တို့ ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က Settebello သင်္ဘော တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် နယူးဒေလီရှိ အမေရိကန်သံတမန်အကြီးအကဲတစ်ဦးကို ခေါ်ယူ၍ "ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ကြောင်း" ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်စစ်တပ်က အိန္ဒိယသင်္ဘောသားများ လိုက်ပါလာသည့် Marivex နှင့် Settebello ရေနံတင်သင်္ဘောနှစ်စင်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း အစောပိုင်းက ပြောကြားထားသည်။

ကြာသပတေးနေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ရန်ဒဟီ ဂျိုင်စ်ဝါလ် (Randhir Jaiswal) က သတင်းထောက်များအား ပြောကြားရာတွင် ဂီနီ-ဘီစော အလံတင် Jalveer သင်္ဘောကို အမေရိကန်ရေတပ်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ မကြာမီတွင်ပင် အမေရိကန်စစ်တပ်က အိုမန်ပင်လယ်ကွေ့အတွင်း တတိယမြောက် ရေနံတင်သင်္ဘောတစ်စင်းကို ညတွင်းချင်း ထိခိုက်ပျက်စီးစေခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။

"အမေရိကန်ဗဟိုကွပ်ကဲမှုဌာန (CENTCOM) သည် အီရန်နိုင်ငံမှ ရေနံများကို အိုမန်ပင်လယ်ကွေ့မှတစ်ဆင့် သယ်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် ဂီနီ-ဘီစော အလံတင် M/T Jalveer သင်္ဘောကို အရေးယူဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ၏ ညွှန်ကြားချက်များကို သင်္ဘောသားများက အကြိမ်ကြိမ် လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ပြီးနောက် အမေရိကန်လေယာဉ်တစ်စင်းက သင်္ဘော၏ အင်ဂျင်ခန်းအတွင်းသို့ Hellfire ဒုံးကျည်နှစ်စင်း ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်" ဟု CENTCOM က ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

ဗြိတိန်ရေကြောင်းဆိုင်ရာ စွန့်စားမှုစီမံခန့်ခွဲရေးကုမ္ပဏီ Vanguard ၏ အဆိုအရ သင်္ဘော၏ အင်ဂျင်ခန်းနှင့် မီးခိုးခေါင်းတိုင်ပတ်လည်တွင် မီးလောင်ကျွမ်းမှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် သင်္ဘောသားများသည် အိုမန်နိုင်ငံ ရှီနက်စ်ဆိပ်ကမ်းအနီးတွင် အကူအညီတောင်းခံသည့် အချက်ပြမှု (distress call) ပေးပို့ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

သင်္ဘောပေါ်တွင် လိုက်ပါလာသည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၂၀ ဦးစလုံး ဘေးကင်းပြီး သင်္ဘောသားများကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးနေကြောင်း အိန္ဒိယရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန အရာရှိတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

FSUI မှ ဆိုရှယ်မီဒီယာတွင် တင်ထားသည့် ရုပ်ပုံများတွင် သင်္ဘော၏ တံတားနှင့် နေထိုင်ရာအခန်းများမှ အနက်ရောင်မီးခိုးလုံးများ ထွက်ပေါ်နေစဉ် သင်္ဘောသားများကို ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ကယ်ဆယ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။

အိုမန်နိုင်ငံရှိ အိန္ဒိယသံရုံးက ကြာသပတေးနေ့ဖြစ်စဉ်ကို သိရှိထားပြီး ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များနှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်အပေါ် အမေရိကန်-အစ္စရေးစစ်ပွဲတွင် ဖြစ်ပွားနေသော မတည်ငြိမ်သည့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် လွန်ခဲ့သည့်ရက်အနည်းငယ်အတွင်း "ပြင်းထန်မှုနည်းသော ပဋိပက္ခ" ကြောင့် ပိုမိုဖိအားများလာကြောင်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွန့်စားမှုဆိုင်ရာ ထောက်လှမ်းရေးကုမ္ပဏီ Verisk Maplecroft မှ လေ့လာသုံးသပ်သူ တော်ဘီယွန် ဆိုလ်ဗက် (Torbjorn Soltved) က ပြောကြားသည်။

"လက်ရှိအချိန်မှာ အဓိကပြဿနာကတော့ နှစ်ဖက်စလုံးက အားသာချက်ရှိတဲ့အနေအထားကနေ ညှိနှိုင်းဖို့ ကြိုးစားနေကြတာပါပဲ" ဟု ဆိုလ်ဗက်က Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်အနေဖြင့် စောင့်ဆိုင်းပါက အီရန်အပေါ် ဖိအားပေးနိုင်ပြီး ပိုမိုအားကောင်းသည့် အနေအထားမှ ညှိနှိုင်းနိုင်မည်ဟု ယူဆနေကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

အီရန်ဘက်ကမူ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် သင်္ဘောသွားလာမှုကို ဖိအားပေးလိုက်ပါက ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအပေါ် ဖိအားပိုမိုသက်ရောက်စေပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် သဘောတူညီချက်တစ်ခုအတွက် စောင့်ဆိုင်းနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်နေကြောင်း ဆိုလ်ဗက်က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

CENTCOM က ပလောင်အလံတင် Settebello နှင့် Marivex သင်္ဘောများသည် အီရန်အပေါ် အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့မှုများကို ချိုးဖောက်သဖြင့် ထိခိုက်ပျက်စီးစေခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်စစ်တပ်၏ အဆိုအရ Settebello သည် အီရန်မှ ရေနံသယ်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းနေချိန်တွင် Marivex သည် အီရန်ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုသို့ သွားရောက်ရန် ကြိုးပမ်းနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့က အမေရိကန်တို့က Marivex သင်္ဘောကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် အိုမန်အာဏာပိုင်များက အိန္ဒိယသင်္ဘောသား ၂၄ ဦးကို ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ကယ်ဆယ်ခဲ့သည်။