ပြည်တွင်းစီးပွားရေး ကျဆင်းနေချိန်တွင် USMCA ပြန်လည်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးပွဲများ၌ ကနေဒါ ဘေးဖယ်ခံရ
AI Summary
အမေရိကန် သမ္မတ ထရန့်ပ် အစိုးရအဖွဲ့သည် မြောက်အမေရိကတွင် တည်ဆောက်သည့် ယာဉ်များအတွက် USMCA သဘောတူစာချုပ်အရ အထူးအခွင့်အရေး ရရှိရန် ဒေသတွင်း ထုတ်လုပ်မှု ပမာဏကို ၈၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်လိုပြီး၊ ထိုတန်ဖိုး၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကို အမေရိကန်တွင် ထုတ်လုပ်ရမည်ဟု အဆိုပြုခဲ့သည်။ ဤအဆိုပြုချက်သည် လက်ရှိ USMCA စည်းမျဉ်းများမှ ကြီးမားစွာ ကွဲထွက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး မက္ကဆီကိုနှင့် မြောက်အမေရိက မော်တော်ယာဉ်ကဏ္ဍကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အမေရိကန်၏ အခွန်စည်းကြပ်မှုများကြောင့် ကနေဒါစီးပွားရေးသည် နှစ်သုံးလပတ်ဆက်တိုက် ကျုံ့ဝင်ခဲ့ပြီး၊ ဝါရှင်တန်နှင့် အော့တဝါအကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ယင်းအခြေအနေများကြောင့် ကနေဒါသည် အမေရိကန်အပေါ် မှီခိုမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် စီးပွားရေးကို ကွဲပြားအောင် လုပ်ဆောင်ရန် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ဆက်ဆံမှုများကို ခိုင်မာအောင် လုပ်ဆောင်နေသည်။ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး၏ ကနေဒါခရီးစဉ်အတွင်း ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် တရုတ်သို့ ပို့ကုန် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးမြှင့်ရန် ပန်းတိုင်ကို ကျော်လွန်နိုင်ကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ကနေဒါသည် တင်းမာမှုများကြားမှပင် အမေရိကန်နှင့် ခိုင်မာသော မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက်တွန်းအားပေးနေပြီး၊ မိမိတို့၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို တိုးမြှင့်ရန် ရည်ရွယ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်ပ် အစိုးရအဖွဲ့သည် ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အမေရိကန်-မက္ကဆီကို-ကနေဒါ သဘောတူစာချုပ် (USMCA) အရ အထူးအခွင့်အရေး ရရှိရန်အတွက် မြောက်အမေရိကတွင် တည်ဆောက်သည့် ယာဉ်များ၌ ဒေသတွင်း ထုတ်လုပ်သည့် ပမာဏ ရာခိုင်နှုန်းကို ၈၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်လိုပြီး၊ ထိုတန်ဖိုး၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ထုတ်လုပ်ရမည်ဟု သတ်မှတ်လိုသည်။
အဆိုပါ အဆိုပြုချက်အသစ်ကို ရိုက်တာသတင်းဌာနက ပထမဆုံးအကြိမ် ဖော်ပြခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အဆိုပါကိစ္စနှင့် ရင်းနှီးသူ အမည်မဖော်လိုသည့် သတင်းရင်းမြစ်လေးခုကို ကိုးကား၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။ ယင်းအဆိုပြုချက်သည် မက္ကဆီကိုစီးတီးတွင် USMCA ကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန် ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ကနေဒါနိုင်ငံ ပါဝင်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။
အကယ်၍ လက်ခံခဲ့ပါက၊ ယခုပြောင်းလဲမှုသည် လက်ရှိ USMCA မှ ကြီးမားသော ကွဲထွက်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ USMCA အရ မြောက်အမေရိက ခရီးသည်တင်ယာဉ်များ၏ "အဓိက အစိတ်အပိုင်းများ" တန်ဖိုး၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို လုပ်ခလစာ မြင့်မားသော ဒေသများဖြစ်သည့် အမေရိကန် သို့မဟုတ် ကနေဒါတွင် ထုတ်လုပ်ရန် လိုအပ်သည်။
ပစ်ကပ်ထရပ်ကားများအတွက် ထိုသတ်မှတ်ချက်သည် ယခုအခါ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့်၊ မြောက်အမေရိကတွင် တည်ဆောက်သည့် ယာဉ်များသည် USMCA အရ အထူးအခွင့်အရေး ရရှိရန်အတွက် ဒေသတွင်း ထုတ်လုပ်မှု ပမာဏ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိရမည်ဖြစ်သည်။
မော်တော်ယာဉ်ကဏ္ဍမှ တာဝန်ရှိသူများက အမေရိကန် ကုန်သွယ်ရေး ကိုယ်စားလှယ် ဂျေမီဆန် ဂရီယာ (Jamieson Greer) သည် မက္ကဆီကိုနှင့် ဆွေးနွေးမည်ဖြစ်ပြီး ကနေဒါကို လက်ခံသည်ဖြစ်စေ၊ ပယ်ချသည်ဖြစ်စေ ရွေးချယ်စရာမရှိသော အဆိုပြုချက်ကို တင်ပြမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဇူလိုင်လတွင် ပြန်လည်သုံးသပ်ရန်ရှိသည့် USMCA ဆွေးနွေးပွဲများမှ ကနေဒါကို ချန်လှပ်ထားခြင်းသည် ဝါရှင်တန်ဒီစီနှင့် အော့တဝါတို့အကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာနေချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာမြင့်ခဲ့သော မြောက်အမေရိက လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူစာချုပ် (NAFTA) ကို အစားထိုးရန် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည့် USMCA သည် နှစ်စဉ် သုံးနိုင်ငံ ကုန်သွယ်မှု ဒေါ်လာ ၁.၆ ထရီလီယံနီးပါးကို အထောက်အပံ့ပေးသည့် အခွန်လွတ် ကုန်သွယ်ရေးဇုန်ကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ သို့သော် ထရန့်ပ်သည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ကနေဒါနှင့် မက္ကဆီကို ယာဉ်များနှင့် အစိတ်အပိုင်းများအပေါ် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း အခွန်စည်းကြပ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုနိုင်ငံများမှ သံမဏိ၊ အလူမီနီယမ်နှင့် ကြေးနီတို့အပေါ် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း အခွန်စည်းကြပ်ခဲ့သည်။
ဂရီယာက ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသော ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူစာချုပ်တွင် မက္ကဆီကိုနှင့် ကနေဒါတို့မှ အဓိက ကုန်ပစ္စည်းအချို့အပေါ် အခွန်အချို့ကို ဆက်လက်ထားရှိရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် မိတ်ဖက်နှစ်နိုင်ငံသည် အထူးအခွင့်အရေး အခွန်နှုန်းထားအချို့ကို ရရှိနိုင်ပါသည်။ လက်ရှိတွင် ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတို့မှ ယာဉ်များကို ကနေဒါ သို့မဟုတ် မက္ကဆီကိုတို့ထက် နိမ့်သောနှုန်းထားများဖြင့် တင်သွင်းနိုင်သည်။
ကနေဒါစီးပွားရေးသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပထမသုံးလပတ်တွင် ကျုံ့သွားခဲ့ပြီး၊ အခွန်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော မရေရာမှုများကြားတွင် နှစ်သုံးလပတ်ဆက်တိုက် ကျဆင်းမှုကို ပြသခဲ့သည်။
ကနေဒါ၏ ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှု (GDP) သည် ပထမသုံးလပတ်တွင် နှစ်စဉ်နှုန်းထား ၀.၁ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် မမျှော်လင့်ဘဲ ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း ကနေဒါ စာရင်းအင်းဌာနက သောကြာနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ် စတုတ္ထသုံးလပတ်တွင် ၁ ရာခိုင်နှုန်း ကျုံ့ဝင်ခဲ့သည်ဟု အောက်ဘက်သို့ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသော ကိန်းဂဏန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် သုံးလပတ်အလိုက်ကြည့်လျှင် ပထမသုံးလပတ် GDP သည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ် စတုတ္ထသုံးလပတ် ကျဆင်းမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မပြောင်းလဲဘဲ ရှိနေခဲ့သည်။
"ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ၂၀၂၇ ခုနှစ်အထိ ဒုတိယနှစ်ဝက်မှာ တိုးတက်မှု မြင့်တက်လာမယ်ဆိုတဲ့ ခန့်မှန်းချက်ဟာ အဆင်ပြေတဲ့ USMCA ပြန်လည်ညှိနှိုင်းမှု၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲ စောစီးစွာ ပြီးဆုံးခြင်းနဲ့ ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားမှ ပုံမှန် ကုန်သွယ်မှုများ ပြန်လည်စတင်ခြင်းတို့အပေါ် မူတည်ပါတယ်" ဟု အောက်စဖို့ဒ် စီးပွားရေးပညာဌာနမှ ကနေဒါ စီးပွားရေးပညာရှင် ဒါရိုက်တာ တိုနီ စတီလို (Tony Stillo) က မှတ်ချက်တစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့ပြီး "စီးပွားရေးက ရှေ့မှာ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နိုင်ခြေရှိပါတယ်" ဟု ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
ကနေဒါစီးပွားရေးသည် အခြားအရာများအပြင် ထရန့်ပ်၏ အခွန်များကြောင့် ရိုက်ခတ်ခံခဲ့ရသည်။ ထရန့်ပ်က ကနေဒါနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီး အမေရိကန်၏ ၅၁ ခုမြောက် ပြည်နယ်အဖြစ် ပြုလုပ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ဖူးသည်။ ဝန်ကြီးချုပ် မာ့ခ် ကာနီ (Mark Carney) သည် ကနေဒါစီးပွားရေးကို ခိုင်မာစေပြီး အမေရိကန်အပေါ် မှီခိုမှု လျှော့ချကာ ကွဲပြားအောင် လုပ်ဆောင်မည်ဟူသော မူဝါဒဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။
ထိုကြိုးပမ်းမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် ကနေဒါသည် ၎င်း၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ကုန်သွယ်ဖက်ဖြစ်သည့် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် စီးပွားရေး ဆက်ဆံမှုများကို ခိုင်မာအောင် လုပ်ဆောင်နေသည်။ တရုတ်နှင့် ကနေဒါတို့၏ ဆက်ဆံရေးသည် မကြာသေးမီကမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ ရပ်တန့်နေခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယီ (Wang Yi) သည် သောကြာနေ့တွင် ကနေဒါနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အနီတာ အာနန် (Anita Anand) နှင့် တွေ့ဆုံစဉ် ကနေဒါသည် ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် တရုတ်သို့ ပို့ကုန် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးမြှင့်ရန် ပန်းတိုင်ကို ကျော်လွန်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဝမ်ယီသည် ကနေဒါသို့ သုံးရက်ကြာ ခရီးစဉ်ရောက်ရှိနေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတစ်ဦး၏ ပထမဆုံး နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းက နိုင်ငံနှစ်ခုအကြား အရှိန်အဟုန်ကို အခြေခံ၍ ကနေဒါ၏ တရုတ်သို့ ပို့ကုန်များ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်နိုင်သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။
ကနေဒါနှင့် တရုတ်တို့သည် ဇန်နဝါရီလတွင် လျှပ်စစ်ကားများအပေါ် အခွန်များ လျှော့ချရန် ကနဦး ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်ကို ရရှိခဲ့သည်။
"ကနေဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စီးပွားရေးကို တိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်ဖို့နဲ့ ကုန်သွယ်ရေး ဆက်ဆံမှုတွေကို ကွဲပြားအောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ အာရုံစိုက်နေပါတယ်" ဟု အာနန်က အစည်းအဝေးအတွင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ကနေဒါသည် တင်းမာမှုများကြားမှပင် အမေရိကန်နှင့် ခိုင်မာသော ဆက်ဆံရေးအတွက် ဆက်လက်တွန်းအားပေးခဲ့သည်။
ကြာသပတေးနေ့တွင် နယူးယောက် စီးပွားရေး ကလပ်၌ ပြောကြားခဲ့သော မိန့်ခွန်းတွင် ကာနီက နိုင်ငံနှစ်ခု သဘောတူညီချက်ကို သက်တမ်းတိုးရန် ဆုံးဖြတ်နေချိန်တွင် အမေရိကန်နှင့် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးအသစ်တစ်ခု လိုအပ်ကြောင်း တောင်းဆိုခဲ့သည်။
ကာနီက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပြိုင်ဆိုင်မှုကြောင့် ပြင်းထန်စွာ စိန်ခေါ်ခံနေရသော သီးခြားကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ပြန်လည်ပုံဖော်သည့် "စစ်မှန်သော မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး" ရှိသင့်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက "ကျွန်တော်တို့ဟာ ပေါင်းစည်းမှုကို လက်နက်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာကြီးမှာ နေထိုင်နေရပါတယ်" ဟု သတိပေးခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ကနေဒါသည် အမေရိကန်အပေါ် မှီခိုမှု လျှော့ချကာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ နိုင်ငံများနှင့် ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်များ လက်မှတ်ရေးထိုးနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
"ဒီမိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးတွေရဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို တိုးမြှင့်ဖို့ပါပဲ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့ဟာ ပေါင်းစည်းမှုကို လက်နက်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာကြီးမှာ နေထိုင်နေရလို့ပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ မိမိကိုယ်ကို ကျွေးမွေးနိုင်ခြင်း၊ လောင်စာဆီ ထောက်ပံ့နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ကာကွယ်နိုင်ခြင်း မရှိတဲ့ နိုင်ငံဟာ စစ်မှန်တဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် မဟုတ်လို့ပါပဲ" ဟု ကာနီက ပြောကြားခဲ့သည်။