"ကျွန်တော် ပိုးဟပ်တစ်ကောင်ပါ" ဟုဆိုသည့် မျိုးဆက် Z ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှု အိန္ဒိယမြို့တော်သို့ ရောက်ရှိ
politics||10 MIN READ

"ကျွန်တော် ပိုးဟပ်တစ်ကောင်ပါ" ဟုဆိုသည့် မျိုးဆက် Z ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှု အိန္ဒိယမြို့တော်သို့ ရောက်ရှိ

AI Summary

အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ကျောင်းစာမေးပွဲ မေးခွန်းများ ပေါက်ကြားမှုနှင့် ကွဲလွဲမှုများကြောင့် လူငယ်များအကြား ဒေါသများ မြင့်တက်လာခဲ့ရာမှ "ပိုးဟပ်ပြည်သူ့ပါတီ" (CJP) ဟူသော သရော်စာနိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ အိန္ဒိယတရားသူကြီးချုပ်က လူငယ်များကို ပိုးဟပ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုခဲ့ခြင်းက ဒေါသကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့ပြီး ဘော့စတွန်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရတစ်ဦးဖြစ်သူ အဘီဂျစ် ဒီပကေက CJP ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အွန်လိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သော ဤလှုပ်ရှားမှုသည် Instagram တွင် နောက်လိုက် ၂၂ သန်းကျော် ရရှိခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီ၏ပါတီထက် နှစ်ဆပိုများသော လူထုထောက်ခံမှုကို ပြသခဲ့သည်။ စနေနေ့တွင် နယူးဒေလီ၌ ဒီပကေနှင့် ရာပေါင်းများစွာသော လူငယ်များသည် ပညာရေးဝန်ကြီး ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ရန် တောင်းဆိုသည့် ဆန္ဒပြပွဲတစ်ရပ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ စာမေးပွဲကွဲလွဲမှုများကြောင့် အနာဂတ်အတွက် စိုးရိမ်နေကြသော ကျောင်းသားများနှင့် လူငယ်များသည် ဤလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး အစိုးရ၏ ပညာရေးဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုအပေါ် မကျေနပ်ချက်များကို ထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။ အစိုးရဘက်မှ ဆန္ဒပြပွဲများနှင့်ပတ်သက်၍ တစ်စုံတစ်ရာ မှတ်ချက်မပေးသေးသော်လည်း၊ ဒီပကေက ဝန်ကြီးနုတ်ထွက်သည်အထိ ဆန္ဒပြသွားမည်ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။

အိန္ဒိယ၊ နယူးဒေလီမြို့ – ဆော်ရဗ် ကူရှ်ဝါဟာ (၁၇ နှစ်) သည် အဝတ်အစားတစ်စုံသာ ထုပ်ပိုးပြီး သူ၏အစ်ကိုနှင့်အတူ ညအိပ်ရထားစီးကာ အိန္ဒိယအလယ်ပိုင်း မက်ဒရာပရာဒက်ရှ်ပြည်နယ်ရှိ ၎င်းတို့၏ရွာမှ စနေနေ့နံနက်အစောပိုင်းတွင် နယူးဒေလီသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးသည် လမ်းဘေးပလက်ဖောင်းပေါ်တွင် အနားယူနေကြပြီး အဘီဂျစ် ဒီပကေ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ရောက်ရှိလာမည့်အချိန်ကို စောင့်ဆိုင်းနေကြသည်။

အိန္ဒိယလူငယ်များ၏ ဒေါသသည် – နိုင်ငံလူဦးရေ ၁.၄ ဘီလီယံ၏ ထက်ဝက်ခန့်သည် ၂၅ နှစ်အောက်များဖြစ်ကြရာ – ယခုအချိန်အထိ အချိန်အတန်ကြာ ပွက်လောရိုက်နေခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၏အကြီးဆုံးကျောင်းဘုတ်အဖွဲ့များတွင် စာမေးပွဲမေးခွန်းများပေါက်ကြားမှုနှင့် ကွဲလွဲမှုများကြောင့် ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့သည်။

ထိုဒေါသသည် မမျှော်လင့်ဘဲ ထွက်ပေါက်တစ်ခုကို တွေ့ရှိခဲ့ပုံရပြီး လှောင်ပြောင်မှုများနှင့် နောက်ပြောင်မှုများမှ ပေါက်ဖွားလာသော သရော်စာနိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုဖြစ်သည့် ကြွက်စီဂျေပီ (Cockroach Janata Party) (ပိုးဟပ်ပြည်သူ့ပါတီ) တွင် ဖြစ်သည်။

ပြီးခဲ့သည့်လက အိန္ဒိယတရားသူကြီးချုပ်၏ လူငယ်များကို ပိုးဟပ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုမှုသည် ကျယ်ပြန့်သော ဒေါသကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဘော့စတွန်တက္ကသိုလ်မှ မကြာသေးမီက ဘွဲ့ရခဲ့သူ ဒီပကေက ထိုအချိန်က X (ယခင် Twitter) တွင် “ပိုးဟပ်အားလုံး စုစည်းမိရင် ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ” ဟု စဉ်းစားခဲ့သည်။

၎င်းသည် အိန္ဒိယအင်တာနက်ပေါ်တွင် ရေပန်းစားခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးချုပ် နာရင်ဒရာ မိုဒီ၏ ဘာရာတီယာ ဂျာနာတာ ပါတီ (ဘီဂျေပီ) ကို အတုယူထားသည့် စီဂျေပီ (CJP) ကို စတင်ဖွဲ့စည်းရန် လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ ဒီပကေ၏ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး နောက်ပြောင်မှုသည် Instagram တွင် နောက်လိုက် ၂၂ သန်းကျော်ကို ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်ကတည်းက အာဏာရလာခဲ့သော မိုဒီ၏ပါတီထက် နှစ်ဆပိုများသည်။

သို့သော် စနေနေ့က နယူးဒေလီသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသော ဒီပကေနှင့် အခြားရာပေါင်းများစွာသောသူများသည် မိုဒီ၏ ပညာရေးဝန်ကြီး ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ရန် တောင်းဆိုရင်း နောက်ပြောင်နေကြခြင်း မဟုတ်တော့ပေ။

“မိုဒီအစိုးရကို သတိပေးချက်က ရိုးရှင်းပါတယ်- ပညာရေးဝန်ကြီးကို ရာထူးက နုတ်ထွက်ခိုင်းပါ” ဟု ဒီပကေက စုဝေးနေသော လူအုပ်ကြီးကို မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။ “မဟုတ်ရင် ကျွန်တော်တို့ ဒီကနေ ထွက်သွားမှာ မဟုတ်ဘူး။”

ဤလှုပ်ရှားမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမှာ မက်ဒရာပရာဒက်ရှ်ပြည်နယ်မှ ကျောင်းသား ကူရှ်ဝါဟာ ဖြစ်ပြီး သူသည် အိန္ဒိယဗဟိုအလယ်တန်းပညာရေးဘုတ်အဖွဲ့မှ ၁၂ တန်းကျောင်းထွက်စာမေးပွဲကို အောင်မြင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ အဆိုပါလုပ်ငန်းစဉ်သည် အဖြေလွှာများပေါ်တွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်အမှတ်ပေးခြင်းအပါအဝင် ကွဲလွဲမှုများစွာကြောင့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

သူသည် အဆင့်မြင့်ပညာ ဆက်လက်သင်ကြားနိုင်မလားဆိုသည်ကို မသေချာပေ၊ သို့သော် ကူရှ်ဝါဟာသည် “သူတို့ကို အာဏာရစေရန် မဲပေးခဲ့သော ပြည်သူများကို လျစ်လျူရှုထားသည့်” အစိုးရအပေါ် ပိုမိုဒေါသထွက်နေသည်။

ကျောင်းဘုတ်အဖွဲ့၏ ကမောက်ကမဖြစ်မှုသည် ဘွဲ့ရများအတွက် ထိပ်တန်းဆေးဘက်ဆိုင်ရာစာမေးပွဲသည် မေးခွန်းစာရွက်ပေါက်ကြားပြီးနောက် ဖျက်သိမ်းခံခဲ့ရပြီး တစ်ပတ်အကြာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုသို့သော ဖြစ်ရပ်များသည် နှစ်စဉ်ဖြစ်ပွားနေကျဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးအရ တာဝန်ယူမှုမရှိကြောင်း စိတ်ပျက်အားငယ်နေသော ကျောင်းသားများက ပြောသည်။

အွန်လိုင်းတွင် လူသိများလာပြီးနောက် ဒီပကေ၏ စီဂျေပီသည် လှုပ်ရှားမှုအတွက် ထောက်ခံမှုရရှိရန် လူငယ်များ၏ ဒေါသကို ဦးစွာအသုံးချခဲ့သည်။

ပါတီက ပညာရေးဝန်ကြီး ဒါမန်ဒရာ ပရာဒန် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ရန် တောင်းဆိုရန် မြို့တော်ရှိ သတ်မှတ်ထားသော ဆန္ဒပြနေရာဖြစ်သည့် နယူးဒေလီရှိ ဂျန်တာ မန်တာတွင် “ပိုးဟပ်အားလုံး စုဝေးကြရန်” တောင်းဆိုခဲ့သည်။

“ကျွန်တော် သူတို့ကို Instagram မှာ ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်နဲ့ လိုက်လုပ်ခဲ့တာပါ” ဟု ကူရှ်ဝါဟာက လူအုပ်ကြားမှ ပြောသည်။ “ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ ဝန်ကြီးကို တကယ်နုတ်ထွက်အောင် လုပ်နိုင်မယ့် အခွင့်အရေးရှိတယ်။”

ထိုသို့ဖြစ်ခဲ့ပါက မိုဒီ၏ ၁၂ နှစ်တာ အာဏာသက်တမ်းအတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်လိမ့်မည်၊ ဖြစ်လာခဲ့လျှင်ပေါ့။

ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသော အိန္ဒိယ၏ Gen Z လူဦးရေသည် မိုဒီ၏ ဟိန္ဒူအမျိုးသားရေးဝါဒီ ဘီဂျေပီ၏ အုပ်ချုပ်မှုကိုသာ မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ ဝေဖန်သူများက အစိုးရသည် ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုများကို ရာဇဝတ်မှုမြောက်အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မိုဒီအာဏာရလာပြီးနောက် အိန္ဒိယသည် ဒီမိုကရေစီအညွှန်းကိန်းများစွာတွင် ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ချန်ထားခဲ့သော အေးမြမှုကို ဝတ်ဆင်ထားဆဲဖြစ်သည့် ဒီပကေသည် မျက်နှာပေါ်တွင် ဦးထုပ်ကို နိမ့်နိမ့်ဆောင်းထားပြီး အနက်ရောင် ဇစ်ပါ ဟူဒီအင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ကာ နယူးဒေလီ၏ ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော အပူဒဏ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။

ဓာတ်ပုံရိုက်ရန် အလုအယက်တိုးဝှေ့နေသော ကင်မရာသမားများကြားမှ တိုးဝှေ့ကာ ဒီပကေသည် မိုက်ခရိုဖုန်းကို ဆွဲယူပြီး လူအုပ်ကြီးကို ကြွေးကြော်သံများ ဟစ်ကြွေးရန် လက်ဟန်ပြခဲ့သည်။ ချွေးများရွှဲနစ်နေသော သူသည် ဟူဒီအင်္ကျီကို ချွတ်ချလိုက်သည်။

သူ၏ အဖွင့်စကားတွင် ဒီပကေသည် စိုးရိမ်ပူပန်ဖွယ် ညအိပ်လေယာဉ်ခရီးစဉ်ကို ပြန်ပြောင်းပြောပြခဲ့ပြီး နယူးဒေလီသို့ ဆင်းသက်ပြီးနောက် သူဖမ်းဆီးခံရမည်ကို သူ၏မိသားစုက စိုးရိမ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒါပေမယ့် ဒါက ကျွန်တော့်အမေတစ်ယောက်တည်းရဲ့ ကြောက်ရွံ့မှု မဟုတ်ပါဘူး” ဟု သူက ပြောကြားခဲ့ရာ လူအုပ်ကြီးက “ရှက်စရာပဲ!” ဟု အော်ဟစ်ခဲ့ကြသည်။

“ဒီနိုင်ငံက မိခင်တိုင်းက နိုင်ငံရေးအကြောင်း ပြောရင်၊ ဒီအစိုးရကို ဆန့်ကျင်ပြောရင် ဖမ်းဆီးခံရမှာကို ကြောက်ရွံ့နေကြပါတယ်” ဟု သူက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

မိုဒီအစိုးရသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်အနည်းငယ်အတွင်း လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ကျောင်းသားလှုပ်ရှားသူများစွာကို ထောင်ချခဲ့ပြီး အတိုက်အခံများနှင့် အစိုးရကို ဝေဖန်သူများက အာဏာရှင်စနစ်ဆီသို့ ကျဆင်းသွားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဘီဂျေပီနှင့် မိုဒီအစိုးရက ဤစွပ်စွဲချက်များကို ပယ်ချခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် နိုင်ငံ၏ဥပဒေနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို လိုက်နာခဲ့ကြောင်း အခိုင်အမာပြောကြားခဲ့သည်။

နှစ်နှစ်အကြာက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ပညာ သင်ကြားရန် ထွက်ခွာသွားခဲ့သော ဒီပကေ (၃၀ နှစ်) အတွက် သူသည် မည်သည့်နေရာမှမဆို နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုကို ဦးဆောင်နေသည်ကို တွေ့ရှိရသောကြောင့် အဖြစ်အပျက်များ လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်လက Al Jazeera နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတွင် ဒီပကေသည် သူ၏ စတင်လုပ်ဆောင်မှုက ရရှိခဲ့သော အလွန်အမင်း တုံ့ပြန်မှုအတွက် တာဝန်ရှိသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အပူဒဏ်ကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်စွာ ရပ်နေရင်း ဒီပကေသည် မိုက်ခရိုဖုန်းကို လွှဲပြောင်းပေးပြီး ရေအေးသောက်ရန် နံရံကို မှီလိုက်ကာ သူ၏ကျန်ရှိနေသော ရေသန့်ဘူးကို လူအုပ်ဆီသို့ ပစ်ချလိုက်သည်။ “အဘီဂျစ်၊ မင်းကို ချစ်တယ်” ဟု လူငယ်ဆန္ဒပြသူတစ်ဦးက အော်ဟစ်ခဲ့သည်။ ပိုးဟပ်မျက်နှာဖုံးများ ဝတ်ဆင်ထားသော ဆန္ဒပြသူအများအပြားသည် ၎င်းတို့၏လက်ထဲတွင် နှင်းဆီပန်းများ သို့မဟုတ် ပန်းစည်းများဖြင့် ရောက်ရှိလာကြပြီး စာအုပ်များကို သယ်ဆောင်လာကြသည်၊ ဒီပကေ၏ပါတီက ၎င်းတို့ကို လူမှုမီဒီယာတွင် တောင်းဆိုထားသည့်အတိုင်းဖြစ်သည်။

“အိန္ဒိယလူငယ်တွေဟာ လူမှုမီဒီယာမှာပဲ ပို့စ်တင်တတ်တယ်လို့ ယုံကြည်သူတိုင်း ဒီကိုလာပြီး ကြည့်ပါ” ဟု ဒီပကေက နောက်ပိုင်းတွင် အိန္ဒိယခရစ်ကတ်အသင်း၏ အပြာရောင်ဂျာစီကို ဝတ်ဆင်ရင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “ပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ အော်ဟစ်ပြီးရင် ထွက်သွားလိမ့်မယ်လို့ ထင်တဲ့သူတွေကို ပြောချင်တာက- ကျွန်တော်တို့ဟာ ပိုးဟပ်တွေဖြစ်ပြီး ဝန်ကြီးနုတ်ထွက်တဲ့အထိ ဒီမှာပဲ နေမယ်”

ဒေလီ၏ ဂြိုဟ်တုမြို့များထဲမှ တစ်ခုမှ အသက် ၂၈ နှစ်အရွယ် အလုပ်သမား မိုဟာမက် အာဖ်တပ်သည် ဒီပကေကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်ရရန် သစ်ပင်ပေါ်သို့ တက်ခဲ့သည်။

သူသည် စီးပွားရေးအခက်အခဲများကြောင့် အထက်တန်းကျောင်းကို အပြီးသတ်နိုင်ခဲ့ခြင်းမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ထို့အစား လူမှုဖူလုံရေးကွန်ရက်မရှိဘဲ ကုန်စုံပစ္စည်းများ ပို့ဆောင်ကာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုနေရသည်။

တစ်ရက်တာ အလုပ်နားလိုက်လျှင် ညစာမစားရနိုင်ကြောင်း ပိုးဟပ်မျက်နှာဖုံး ဝတ်ဆင်ထားသော အာဖ်တပ်က ပြောသည်။ “ဒါပေမယ့် ကျွန်တော် ဒီကိုလာချင်ခဲ့တယ်” ဟု သူက Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

“ကျွန်တော် ကျောင်းမတက်နိုင်ခဲ့ပေမယ့် သူတို့ဘဝအတွက် စာမေးပွဲတွေအတွက် ညဘက်အိပ်မပျော်ခဲ့တဲ့ ကျောင်းသားသန်းပေါင်းများစွာ ရှိပါတယ်” ဟု သူက ပြောသည်။ “သူတို့နဲ့အတူ ရပ်တည်ပြီး ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်တဲ့ဝန်ကြီး ရာထူးက နုတ်ထွက်ဖို့ တောင်းဆိုတာက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တာဝန်ပါပဲ။”

အစိုးရက ဆန္ဒပြပွဲများနှင့်ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်တစ်စုံတစ်ရာ မပေးသေးပေ။

လူအုပ်နှင့်ဝေးရာတွင် ရပ်နေသော ရဲအရာရှိ ရှီဗာနီသည် အစိုးရထံမှ အကျိုးဆက်များကို ကြောက်ရွံ့သောကြောင့် သူမ၏ပထမအမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြရန် တောင်းဆိုခဲ့သူဖြစ်ပြီး ဆန္ဒပြပွဲကို ကြည့်ရှုနေခဲ့သည်။

သူမ၏ အကြီးဆုံးသမီးသည် ဆန္ဒပြသူများထဲတွင် ပါဝင်နေပြီး သူမက ဂရုမစိုက်ကြောင်း ပြောသည်။ “ဒီကလေးတွေက သူတို့ရဲ့အနာဂတ်အတွက် စိုးရိမ်နေကြတာပါ၊ မိဘတစ်ယောက်အနေနဲ့ ကျွန်မလည်း စိုးရိမ်ပါတယ်” ဟု သူမက ပြောသည်။ “လမ်းပေါ်ထွက်ဖို့ လိုအပ်တဲ့အချိန်ဆိုတာ ရှိလာတတ်တယ် မဟုတ်လား။”

ဆက်စပ်သတင်းများ

AI Curated
"ကျွန်တော် ပိုးဟပ်တစ်ကောင်ပါ" ဟုဆိုသည့် မျိုးဆက် Z ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှု အိန္ဒိယမြို့တော်သို့ ရောက်ရှိ | YGN Daily