သြစတြေးလျနိုင်ငံတွင် ကူးစက်တတ်သော H5 ငှက်ဖျားရောဂါပိုးတွေ့ရှိမှု ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်

ဆစ်ဒနီ - သြစတြေးလျနိုင်ငံတွင် H5 ငှက်ဖျားရောဂါပိုးကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးက စနေနေ့ (ဇွန်လ ၂၀ ရက်) တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ယင်းမှာ အလွန်ကူးစက်မြန်သော အဆိုပါမျိုးကွဲသည် ယခုအခါ ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီးအားလုံးသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ဆိုလိုသည်။

ဂျူလီ ကောလင်းစ် (Julie Collins) က သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားရာ၌ အဆိုပါရောဂါကို သြစတြေးလျနိုင်ငံ အနောက်ပိုင်း ဝေးလံခေါင်သီသောဒေသရှိ ရွှေ့ပြောင်းပင်လယ်ငှက်တစ်မျိုးဖြစ်သည့် Brown Skua ငှက်တွင် တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အမျိုးသားသိပ္ပံအေဂျင်စီက အဆိုပါရလဒ်ကို အတည်ပြုပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ထိုဒေသ၌ပင် တွေ့ရှိရသည့် ဖျားနာနေသော Giant Petrel ငှက်တစ်ကောင်မှ ရယူထားသည့် နမူနာများတွင်လည်း ရောဂါပိုးရှိနိုင်ကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ရသည်ဟု သူမက ဆိုသည်။

ကြက်ငှက်များနှင့် တောရိုင်းငှက်အုပ်စုများကို ဆိုးရွားစွာ ပျက်စီးစေနိုင်သည့် H5 မျိုးကွဲကို မတွေ့ရှိရသေးသည့် တစ်ခုတည်းသောတိုက်ကြီးမှာ သြစတြေးလျတိုက် ဖြစ်ခဲ့သည်။

"စိတ်ပျက်စရာကောင်းပေမဲ့ H5 ငှက်ဖျားရောဂါ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ပျံ့နှံ့နေတာကို ကြည့်ရင် ဒါဟာ မမျှော်လင့်ထားတဲ့အရာတော့ မဟုတ်ပါဘူး" ဟု ကောလင်းစ်က ကန်ဘာရာမြို့ရှိ သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။

"လက်ရှိအချိန်အထိ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးမှုမျိုး ဖြစ်ပွားကြောင်း အထောက်အထားမရှိသလို၊ ကြက်ငှက်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ကူးစက်မှုဖြစ်ပွားကြောင်း အထောက်အထားလည်း မရှိသေးဘူးဆိုတာကို ကျွန်မ အတည်ပြုပြောကြားလိုပါတယ်" ဟု သူမက ဆိုသည်။

နိုင်ငံအဆင့် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများကို ဆွေးနွေးရန် တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများ၏ အရေးပေါ်အစည်းအဝေးကို ကျင်းပခဲ့သည်။

"ငှက်ဖျားရောဂါကင်းစင်တဲ့နိုင်ငံအဖြစ် ထာဝရရှိနေနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ကျွန်မတို့အားလုံး သိထားပြီးသားပါ" ဟု ကောလင်းစ်က ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

H5 မျိုးကွဲသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ကြက်ငှက်များ၊ တောရိုင်းငှက်များနှင့် ထိခိုက်ခံရသော နို့တိုက်သတ္တဝါများတွင် ပြင်းထန်သောရောဂါနှင့် သေဆုံးမှုနှုန်း မြင့်မားခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။

ဝန်ကြီးချုပ် အန်သိုနီ အယ်လ်ဘာနီစီ (Anthony Albanese) က စနေနေ့တွင် ပြောကြားရာ၌ အဆိုပါရောဂါပိုး တွေ့ရှိမှုမှာ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာဖြစ်ပြီး ရောဂါပျံ့နှံ့မှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် မိမိတို့အစိုးရအနေဖြင့် အစီအမံများ ချမှတ်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"ဒါဟာ ရွှေ့ပြောင်းငှက်တွေကတစ်ဆင့် ဖြစ်ပွားလာတာဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာလည်း ဒီအတိုင်းပဲ ဖြစ်ပျက်နေတာပါ။ ဒါကြောင့်လည်း ကျွန်တော်တို့က ဒီအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်နေတာဖြစ်ပါတယ်" ဟု သူက ဆိုသည်။

H5 မျိုးကွဲဒဏ်ကို အများဆုံးခံရသည့် တောရိုင်းငှက်များတွင် ရေငှက်များ၊ ကမ်းခြေနေငှက်များ၊ ပင်လယ်ငှက်များနှင့် သားကောင်ဖမ်းငှက်များ ပါဝင်သည်။

ရေနေနို့တိုက်သတ္တဝါများလည်း ထိခိုက်ခံရပြီး ကြောင်များ၊ ဆိတ်များ၊ အယ်လ်ပါကာ (Alpaca) များနှင့် ဝက်များကဲ့သို့သော အခြားတိရစ္ဆာန်များတွင်လည်း ရောဂါပိုးတွေ့ရှိမှု အချို့ရှိခဲ့သည်။

"လူဦးရေအဆင့် ထိခိုက်မှုများ"

သေစေနိုင်သော အဆိုပါရောဂါသည် သြစတြေးလျ၏ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ ရင်ဆိုင်နေရသည့် မျိုးသုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ကို ပိုမိုဆိုးရွားစေမည်ကို စိုးရိမ်မှုများ ရှိနေသည်။ သြစတြေးလျ၏ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များစွာမှာ ဤကျယ်ပြောလှသော တိုက်ကြီးတွင်သာ တွေ့ရှိရသည့် ထူးခြားသောမျိုးစိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။

သြစတြေးလျ၏ တောရိုင်းငှက်မျိုးစိတ် ထက်ဝက်နီးပါးနှင့် နို့တိုက်သတ္တဝါမျိုးစိတ် ၈၃ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အခြားမည်သည့်နေရာတွင်မျှ မတွေ့ရှိရပေ။

သြစတြေးလျ၏ မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ရှိသော မျိုးစိတ်များဆိုင်ရာ ကော်မရှင်နာ ဖီအိုနာ ဖရေဇာ (Fiona Fraser) က စနေနေ့တွင် ပြောကြားရာ၌ မျိုးစိတ် ၃၅ မျိုးကို ကာကွယ်ရန်အတွက် အကျဉ်းစခန်းများတွင် မွေးမြူခြင်းကို မြှင့်တင်ပေးမည့် အစီအစဉ်တစ်ခုရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းတို့အထဲတွင် တက်စ်မေးနီးယား တာ့စ်မေးနီးယားနတ်ဆိုး (Tasmanian devil)၊ ငှက်မည်း (black swan)၊ ပင်ဂွင်းငယ် (little penguin) နှင့် သြစတြေးလျ ပင်လယ်ခြင်္သေ့ (Australian sea lion) တို့မှာ ငှက်ဖျားရောဂါကြောင့် အထူးအန္တရာယ်ရှိနေကြောင်း သူမက ဆိုသည်။

"ကျွန်မတို့ရဲ့ မျိုးစိတ်တွေအတွက် လူဦးရေအဆင့် ထိခိုက်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်တာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်တွေ့နေရပါတယ်" ဟု ဖရေဇာက ပြောကြားခဲ့သည်။

အတည်ပြုထားသော ရောဂါပိုးကို အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ပါ့သ် (Perth) မြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ၆၃၀ ကီလိုမီတာအကွာရှိ တောရိုင်းဒေသတစ်ခုတွင် တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အဆိုပါရောဂါသည် အန္တာတိကတိုက် အောက်ပိုင်းမှ ရွှေ့ပြောင်းလာသော ငှက်များမှတစ်ဆင့် သြစတြေးလျသို့ ရောက်ရှိလာခြင်း ဟုတ်၊ မဟုတ်ကို တာဝန်ရှိသူများက စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိသည်။

ကြာသပတေးနေ့က သြစတြေးလျ သိပ္ပံပညာရှင်များ ပြောကြားချက်အရ H5 ငှက်ဖျားရောဂါပိုးသည် အန္တာတိကတိုက် အောက်ပိုင်းရှိ သြစတြေးလျ၏ ပြင်ပနယ်မြေတစ်ခုဖြစ်သော ဝေးလံခေါင်သီသည့် ဟတ်ဒ်နှင့် မက်ဒေါ်နယ် ကျွန်းစုများ (Heard and McDonald Islands) ရှိ မွေးမြူရေးအုပ်စုတစ်ခုကို ကူးစက်ပြီးနောက် ဆင်ဖျံပေါက် (elephant seal pups) ၁၃,၀၀၀ ကျော်ကို သေဆုံးစေခဲ့ကြောင်း သိရသည်။