စီပီဒါနှင့် ဒီ လာ အက်စ်ပရီယဲလားတို့ ကိုလံဘီယာ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲတွင် နောက်တစ်ဆင့် တက်ရောက်

အစွန်းရောက်လက်ယာသမား နိုင်ငံရေးပြင်ပလူ အဘယ်လာဒို ဒီလာ အက်စ်ပရီလာသည် လာမည့်လတွင် ကျင်းပမည့် ကိုလံဘီယာသမ္မတရွေးကောက်ပွဲ၏ ဒုတိယအကျော့တွင် လက်ဝဲယိမ်းအထက်လွှတ်တော်အမတ် အိုင်ဗန် ဆီပီဒါနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။

တနင်္ဂနွေနေ့တွင် မဲရုံများပိတ်ပြီးနောက် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းနှစ်ဦးစလုံးသည် မဲအရေအတွက်တွင် လျင်မြန်စွာ ဦးဆောင်ခဲ့ကြပြီး ယခင်က ဦးဆောင်သူဖြစ်ခဲ့သည့် လက်ယာယိမ်းအထက်လွှတ်တော်အမတ် ပါလိုမာ ဗလန်စီယာ၏ မျှော်လင့်ချက်များကို ပျက်ပြားစေခဲ့သည်။

တနင်္ဂနွေနေ့ မွန်းလွဲပိုင်းအထိ မဲ ၉၉ ရာခိုင်နှုန်း ရေတွက်ပြီးစီးချိန်တွင် ဒီလာ အက်စ်ပရီလာသည် ၎င်းအား ထောက်ခံမဲ ၄၃ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။

ဆီပီဒါသည် မဲ ၆၀၀,၀၀၀ ကျော်ဖြင့် နောက်ကောက်ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ထောက်ခံမှု ရရှိခဲ့သည်။

ကိုယ်စားလှယ်လောင်းနှစ်ဦးစလုံးသည် ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် တစ်ဦးချင်းယှဉ်ပြိုင်ရခြင်းကို ရှောင်ရှားရန် လိုအပ်သည့် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ကန့်သတ်ချက်ကို ကျော်လွန်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ သို့သော် ရလဒ်များသည် နောက်ဆုံးအကျော့သို့ ဝင်ရောက်ချိန်တွင် ဒီလာ အက်စ်ပရီလာ၏ မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုကို အားကောင်းစေဖွယ်ရှိသည်။

ဆီပီဒါသည် မဲမပေးမီ နောက်ဆုံးရက်သတ္တပတ်များတွင် ပြည်သူ့ထင်မြင်ချက်စစ်တမ်းများတွင် အစဉ်တစိုက် ထိပ်ဆုံးမှ ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ မေလ ၂၄ ရက်နေ့က အမျိုးသားအတိုင်ပင်ခံဗဟိုဌာန (CNC) မှ စစ်တမ်းတစ်ခုအရ ၎င်းသည် ၃၃ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ထောက်ခံမှုရရှိခဲ့ပြီး ဒီလာ အက်စ်ပရီလာ၏ ၃၀.၉ ရာခိုင်နှုန်းထက် သာလွန်ခဲ့သည်။

တနင်္ဂနွေနေ့ ရွေးကောက်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ချိန်တွင် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ မေးခွန်းများသည် မဲဆန္ဒရှင်များ၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများတွင် ထိပ်ဆုံးမှရှိခဲ့သည်။

ရွေးကောက်ခံရာထူးကို တစ်ခါမျှ မထမ်းဆောင်ဖူးသူ လုပ်ငန်းရှင်နှင့် ရှေ့နေဖြစ်သူ ဒီလာ အက်စ်ပရီလာသည် အာဂျင်တီးနားသမ္မတ ဂျာဗီယာ မီလေး၏ မထင်မှတ်ထားသော ကြိုးပမ်းမှုနှင့် ဆင်တူသည့် နိုင်ငံရေးပြင်ပလူတစ်ဦးအဖြစ် မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုကို စတင်ခဲ့ရာတွင် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ကြောက်ရွံ့မှုများကို အလေးပေး ဖော်ပြခဲ့သည်။

ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ဆီပီဒါသည် ကိုလံဘီယာနိုင်ငံရေးတွင် လူသိများသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ဖခင်သည်လည်း ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် လုပ်ကြံခံခဲ့ရပြီး နိုင်ငံရေးအကြမ်းဖက်မှုတစ်ခုအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရခြင်းမတိုင်မီက အထက်လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဆီပီဒါကိုယ်တိုင်သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှစ၍ အထက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုမတိုင်မီက ၎င်းသည် မြို့တော် ဘိုဂိုတာကို ကိုယ်စားပြု၍ အောက်လွှတ်တော်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

၎င်း၏ နိုင်ငံရေးဘဝတစ်လျှောက်တွင် ၎င်းသည် ယခင်လက်ယာယိမ်းသမ္မတ အယ်လ်ဗာရို အူရီဘီနှင့် ကြာရှည်ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဥပဒေရေးရာ အငြင်းပွားမှုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့ပြီး အူရီဘီအား လက်ယာယိမ်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကြံစည်မှုဖြင့် စွပ်စွဲခဲ့သည်။

အူရီဘီသည် ဆီပီဒါအား အသရေဖျက်မှုဖြင့် ကနဦးတွင် တရားစွဲဆိုခဲ့သော်လည်း မထင်မှတ်သော အလှည့်အပြောင်းတစ်ခုအဖြစ် ကိုလံဘီယာတရားရုံးချုပ်က အဆိုပါစွဲချက်ကို ပယ်ချခဲ့ပြီး အူရီဘီအား သက်သေများကို ခြိမ်းခြောက်မှုဖြင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့သည်။

အူရီဘီသည် ကနဦးတွင် ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခံရပြီး နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ၁၂ နှစ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသော်လည်း အယူခံတရားရုံးက လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဆိုင်ရာ အမှားအယွင်းများ၊ လုံလောက်သော သက်သေအထောက်အထားမရှိခြင်းတို့ကြောင့်ဟု ဖော်ပြကာ နောက်ဆုံးတွင် စီရင်ချက်ကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။

ကိုလံဘီယာနိုင်ငံရေး ကွဲပြားမှု၏ အဓိကအချက်မှာ နိုင်ငံ၏ ဆယ်စုနှစ် ခြောက်ခုကြာ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခဖြစ်သည်။

၁၉၆၄ ခုနှစ်မှစ၍ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများ၊ အစိုးရတပ်ဖွဲ့များ၊ လက်ဝဲယိမ်းသူပုန်များနှင့် လက်ယာယိမ်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် အာဏာနှင့် နယ်မြေအတွက် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အပြိုင်အဆိုင် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။

ဆီပီဒါသည် စစ်အင်အားဖြင့်သာ ပဋိပက္ခကို ဖြေရှင်းရန် လက်ယာယိမ်းတို့၏ ကြိုးပမ်းမှုများကို ဝေဖန်ခဲ့သည်။

ယင်းအစား ၎င်းသည် နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးရာထူးသို့ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် ပထမဆုံး လက်ဝဲယိမ်းပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သူ ကိုလံဘီယာ၏ သက်တမ်းကုန်ဆုံးတော့မည့် သမ္မတ ဂူစတာဗို ပက်ထရိုနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့သည်။

ယခင်သူပုန်တိုက်ခိုက်ရေးသမားဖြစ်သူ ပက်ထရိုသည် ၎င်းက "ပြည့်ဝသော ငြိမ်းချမ်းရေး" ဟု ခေါ်ဆိုသည့် မူဝါဒကို အားပေးထောက်ခံခဲ့ပြီး ယင်းမူဝါဒသည် တိုက်ပွဲများအတွက် ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းနည်းများကို တက်ကြွစွာ ရှာဖွေသည်။

ဝေဖန်သူများက "ပြည့်ဝသော ငြိမ်းချမ်းရေး" ၏ ထိရောက်မှုကို မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြပြီး မကြာသေးမီက အကြမ်းဖက်မှုများ မြင့်တက်လာခြင်းကို ထောက်ပြခဲ့ကြသော်လည်း ဆီပီဒါသည် ယင်းကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရန် ကတိပြုခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယခုနှစ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပက်ထရို၏ လက်ဝဲယိမ်း သမိုင်းဝင်သဘောတူညီချက်ပါတီကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ယခုလအတွင်း CNN နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် ဆီပီဒါသည် မူဝါဒ၏ "ကြီးမားသော စိန်ခေါ်မှုများ" ကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး "ရှင်းလင်းသော ရလဒ်များ မထွက်ပေါ်လာသည့် ဆွေးနွေးမှုများကို ကျွန်ုပ်တို့ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်၍ မရနိုင်ပါ" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ၎င်းသည် အလွန်အကျွံ စစ်ရေးနည်းလမ်းများအပြင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု အလားအလာကိုပါ ပယ်ချခဲ့သည်။ အမေရိကန်ဦးဆောင်သော "မူးယစ်ဆေးဝါးစစ်ပွဲ" သည် "အံ့မခန်း ပျက်ကွက်ခဲ့သည်" ဟု ဆီပီဒါက ပြောကြားခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဒီလာ အက်စ်ပရီလာသည် အယ်လ်ဆာဗေဒေါခေါင်းဆောင် နာယစ် ဘူကီလီနှင့် အများအားဖြင့် ဆက်စပ်နေသည့် တင်းမာသော လုံခြုံရေးမူဝါဒကို လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သည်။

၎င်း၏ မူဝါဒတွင် ရာဇဝတ်မှုများကို နှိမ်နင်းရန်နှင့် ကိုလံဘီယာတွင် အကျဉ်းထောင်ကြီး ၁၀ ခု တည်ဆောက်ရန် ကတိပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

"ကျား" ဟု အမည်ပြောင်ပေးခံရသူ ၎င်းသည် "မိခင်နိုင်ငံကာကွယ်သူများ" နိုင်ငံရေးပါတီကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး "နိုင်ငံတော်အတွက် ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်ပါ" ဟူသော ကြွေးကြော်သံဖြင့် စည်းရုံးလေ့ရှိသည်။

"ကျွန်ုပ် ယုံကြည်သော တစ်ခုတည်းသော ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ လက်နက်အင်အားနှင့် သမ္မတနိုင်ငံ၏ ဥပဒေများဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းထားသော ငြိမ်းချမ်းရေးသာ ဖြစ်သည်" ဟု ဒီလာ အက်စ်ပရီလာက ယခုလအတွင်း အေပီသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်ကဲ့သို့ပင် ဒီလာ အက်စ်ပရီလာသည် မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကူးမှုကို နှောင့်ယှက်ရန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု စတင်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပြီး လေယာဉ်များကို ပစ်ချခြင်းနှင့် လှေများကို ပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် သံသယရှိသူများကို သတ်ဖြတ်မည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

သို့သော် ထိုသို့သော စစ်ဆင်ရေးများကို တရားစီရင်ရေးပြင်ပ သတ်ဖြတ်မှုပုံစံတစ်ရပ်အဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှုတ်ချခံခဲ့ရပြီး သံသယရှိသူများအား တရားရုံးတွင် မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ခွင့်ကို ထိရောက်စွာ ငြင်းပယ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

တနင်္ဂနွေနေ့ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကိုလံဘီယာနိုင်ငံသား ၂၃.၆ သန်းကျော် မဲပေးခဲ့ကြသော်လည်း ဗလာမဲ သို့မဟုတ် ပယ်မဲအရေအတွက် မြင့်မားခဲ့သည်။

မဲ ၉၉ ရာခိုင်နှုန်း ရေတွက်ပြီးစီးချိန်တွင် ကနဦး ခန့်မှန်းချက်များအရ မဲစာရွက် ၂၄၅,၃၄၂ ခုသည် ပယ်မဲဖြစ်ခဲ့ပြီး နောက်ထပ် ၄၀၆,၈၃၀ ခုမှာ ဗလာကျန်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

ဒုတိယအကျော့သည် ဆီပီဒါအတွက် ခက်ခဲသော တိုက်ပွဲဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ ကိုလံဘီယာ၏ လက်ယာယိမ်းအဖွဲ့များသည် ဒုတိယအကျော့တွင် ဒီလာ အက်စ်ပရီလာ၏ နောက်ကွယ်မှ စုစည်းအားဖြည့်ပေးမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။

တနင်္ဂနွေနေ့ မဲရေတွက်မှုတွင် ဒီလာ အက်စ်ပရီလာအတွက် မဲ ၁၀.၃ သန်းကျော် ပေးခဲ့ပြီး ဆီပီဒါအတွက် ခန့်မှန်းခြေ ၉.၇ သန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပိုများသည်။

လက်ယာယိမ်းတို့ အနိုင်ရရှိခြင်းသည် လက်တင်အမေရိကရှိ ဒေသတွင်း ခေတ်ရေစီးကြောင်းကို ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဖြစ်သည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်ကပင် ချီလီ၊ ဟွန်ဒူးရပ်စ်နှင့် ဘိုလီးဗီးယားရှိ လက်ဝဲယိမ်းအစိုးရများသည် လက်ယာယိမ်းသမ္မတကိုယ်စားလှယ်လောင်းများဖြင့် အစားထိုးခံခဲ့ရသည်။

ရလဒ်များ ထွက်ပေါ်လာချိန်တွင် ဒီလာ အက်စ်ပရီလာသည် လူမှုမီဒီယာပို့စ်တစ်ခုတွင် ဒုတိယအကျော့နှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်း၏ အကောင်းမြင်စိတ်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။

"ကျွန်ုပ်တို့သည် အာဏာရှင်စနစ်နှင့် အကြွင်းမဲ့အာဏာရှင်စနစ်ကို အနိုင်ယူမည်" ဟု ဒီလာ အက်စ်ပရီလာက ရေးသားခဲ့သည်။ "တောင်းဆိုမှုကို တုံ့ပြန်ခဲ့ကြသော ကိုလံဘီယာနိုင်ငံသား ၁၀ သန်းကျော်ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ဒုတိယအကျော့သို့ တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ ၂၁ ရက်အတွင်း ကျွန်ုပ်တို့ သမိုင်းတွင်မည်!"