စစ်တောင်တန်း- အိန္ဒိယ-ပါကစ္စတန် ပဋိပက္ခ၏ အသေအပျောက်အများဆုံး တိုက်ပွဲ
AI Summary
အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်နှင့် တရုတ်နယ်စပ်များ ဆုံရာ ကာရာကိုရမ်တောင်တန်းရှိ ဆီယာချန်ရေခဲမြစ်သည် ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဧပြီလမှစ၍ အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်တို့အကြား စစ်မြေပြင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤအမြင့်ပေဒေသသည် မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါသော နယ်မြေဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှု အငြင်းပွားမှုများကြောင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၄၂ နှစ်တာကာလအတွင်း နှစ်ဖက်စစ်တပ်များသည် တောင်တန်းများပေါ်တွင် တိုက်ပွဲများ ဆင်နွှဲခဲ့ကြပြီး ကက်ရှ်မီးယားရှိ လက်တွေ့နယ်နိမိတ်တစ်လျှောက် ပစ်ခတ်မှုများ ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ် ကာဂေးလ်တိုက်ပွဲနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလတွင် အရပ်သား ၂၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည့် ပါဟာလ်ဂမ်တိုက်ခိုက်မှုအပြီး ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်းများဖြင့် လေးရက်ကြာ အပြန်အလှန်တိုက်ခိုက်မှုများလည်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤပဋိပက္ခများကြောင့် စစ်သားများနှင့် အရပ်သားများ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရပြီး ဆီယာချန်ရေခဲမြစ်သည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်တည်မြဲမှု ယုတ္တိကို ရရှိလာသော ရပ်တန့်နေသည့် ပဋိပက္ခတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ကြေညာခဲ့သော်လည်း အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန် စစ်သားများသည် ဆီယာချန်တွင် ခိုင်မြဲစွာ နေရာယူထားဆဲဖြစ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်း မရှိသေးပေ။
အစ္စလာမာဘတ်၊ ပါကစ္စတန် – အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့၏ နယ်နိမိတ်များ ဆုံစည်းရာ၊ လူ့ခန္ဓာကိုယ် ခံနိုင်ရည်ရှိရန် ဖန်တီးမထားသော အမြင့်ပေများတွင် တည်ရှိသည့် ကာရာကိုရမ် တောင်တန်းကြီး၏ နက်ရှိုင်းသောနေရာ၌ ဘော်လ်တီစတန်နှင့် လာဒက်ခ်ဒေသခံများက ရှေးယခင်ကတည်းက "တောနှင်းဆီမြေ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ဆီယာချန် ရေခဲမြစ်တစ်ခု တည်ရှိသည်။
သန့်စင်သော ရေခဲ ကုဗပေ တစ်ထရီလီယံကျော် ပါဝင်ပြီး ကီလိုမီတာ ၇၀ ကျော် ရှည်လျားသည့် အေးခဲနေသော မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည့် ယင်းနေရာသည် ၁၉၈၄ ခုနှစ် ဧပြီလကတည်းက စစ်မြေပြင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်တို့သည် ယင်းနေရာအတွက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။
သို့သော် ၎င်းသည် အခြားသော အငြင်းပွားနေသည့် နယ်မြေများနှင့် မတူပေ။ ၁၉၈၄ ခုနှစ်မှစ၍ ၄၂ နှစ်တာ ကာလအတွင်း အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်တို့သည် တောင်တန်းများပေါ်တွင် အချင်းချင်း စစ်ပွဲများ ဆင်နွှဲခဲ့ကြပြီး ကက်ရှ်မီးယားရှိ ၎င်းတို့၏ လက်တွေ့နယ်နိမိတ်တစ်လျှောက် သေစေနိုင်သော ပစ်ခတ်မှုများ ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဆီယာချန်၏ အနောက်တောင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၁၀၀ (မိုင် ၆၂) ခန့်အကွာရှိ ကာဂေးလ်တွင် ၁၉၉၉ ခုနှစ်၌ ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလတွင် အိန္ဒိယအုပ်ချုပ်မှုအောက်ရှိ ကက်ရှ်မီးယားရှိ အပန်းဖြေမြို့ဖြစ်သော ပါဟာလ်ဂမ်တွင် တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုကြောင့် အရပ်သား ၂၆ ဦး သေဆုံးပြီးနောက် ကာဂေးလ်တိုက်ပွဲနောက်ပိုင်း နှစ်နိုင်ငံအကြား အဆိုးရွားဆုံး စစ်ရေးရင်ဆိုင်မှုအဖြစ် ၎င်းတို့သည် လေးရက်ကြာ ဒုံးကျည်များနှင့် ဒရုန်းများဖြင့် အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ အိန္ဒိယက ပါကစ္စတန်၏ ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသည်ဟု ဆိုသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို ပြစ်တင်ခဲ့သော်လည်း အစ္စလာမာဘတ်က ထိုစွပ်စွဲချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
ဤအကျပ်အတည်းများ တစ်ခုချင်းစီတွင် ဆီယာချန်၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသော ကြမ်းတမ်းသည့်၊ ကီလိုမီတာ ၁၁၀ ရှည်လျားသော တောင်ထွတ်တန်းကြီးဖြစ်ပြီး ၁၉၈၄ ခုနှစ်ကတည်းက နှစ်ဖက်စစ်တပ်များ အချင်းချင်း ရင်ဆိုင်နေခဲ့ကြသည့် ဆော်လ်တိုရို တောင်တန်းပေါ်တွင် တိတ်ဆိတ်နေခဲ့သည်။ သေနတ်တစ်ချက်မျှ ပစ်ခတ်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
သို့သော် ရေခဲမြစ်သို့ ငြိမ်းချမ်းရေး ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်း မရှိသေးပေ။ ၎င်းတို့၏ ခဏတာစစ်ပွဲအပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ကြေညာခဲ့သော်လည်း အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန် စစ်သားများသည် ဆီယာချန်တွင် ခိုင်မြဲစွာ နေရာယူထားဆဲ ဖြစ်သည်။
ဆီယာချန်အတွက် တိုက်ပွဲသည် ရပ်တန့်နေသော ပဋိပက္ခတစ်ခုမျှသာ မဟုတ်ပေ။ ၎င်းသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်တည်မြဲမှု ယုတ္တိကို ရရှိလာသော ပဋိပက္ခတစ်ခု ဖြစ်သည်။