ပိုလန်နှင့်ဂျာမနီတို့သည် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာသဘောတူညီချက်များကို လျှော့ချ၍ လက်မှတ်ရေးထိုးမည်

ဝါဆော - ပြင်သစ်နှင့် ဗြိတိန်တို့နှင့် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များ လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးနောက် ဝါဆောမြို့သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ (ဇွန်လ ၁၇ ရက်) တွင် ဂျာမနီနှင့်လည်း သဘောတူညီချက်တစ်ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးရန် စီစဉ်ထားသော်လည်း လက်ယာယိမ်း အတိုက်အခံများနှင့် သမ္မတ၏ ဗီတိုအာဏာသုံးနိုင်ခြေကို စိုးရိမ်သည့်အတွက် အဆိုပါသဘောတူညီချက်၏ အတိုင်းအတာကို လျှော့ချခဲ့ရသည်။

ရုရှားနှင့် ယူကရိန်း နှစ်နိုင်ငံစလုံးနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော နေတိုး (NATO) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်သည့် ပိုလန်သည် ၎င်း၏ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွင် မော်စကို၏ ကျူးကျော်စစ် စတင်ခဲ့သည့် လေးနှစ်ကျော်ကာလအတွင်း ၎င်း၏ ကာကွယ်ရေးစွမ်းအားကို မြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။

ဥရောပတိုက်တွင် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ၏ အနာဂတ်နှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းထုတ်စရာများ ဖြစ်ပေါ်လာချိန်တွင် ပိုလန်သည် ဥရောပမဟာမိတ်များနှင့် ချုပ်ဆိုထားသည့် စာချုပ်များကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

ပိုလန်နှင့် ဂျာမနီ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးများသည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ချုပ်ဆိုခဲ့သော "ကောင်းမွန်သော အိမ်နီးချင်းဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ စာချုပ်" (Treaty of Good Neighbourship) ၏ ၃၅ နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်နေ့ကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ဝါဆောမြို့တွင် သဘောတူညီချက်များ လက်မှတ်ရေးထိုးရန် စီစဉ်ထားသည်။ အဆိုပါ ၁၉၉၁ ခုနှစ် စာချုပ်သည် စစ်အေးခေတ်လွန်ကာလတွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအတွက် အခန်းကဏ္ဍသစ်တစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဝါဆောနှင့် ဘာလင်တို့၏ ဆက်ဆံရေးသည် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) လိုလားသူ ဒေါ်နယ်တပ်စ် (Donald Tusk) အာဏာပြန်လည်ရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ဝါဆောတွင် လက်ယာစွန်းအစိုးရများ တက်လာစဉ်ကာလအတွင်း နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ တင်းမာမှုများ ရှိခဲ့သည်။

သို့သော် ဝါဆော၏ ပြောကြားချက်အရ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးမည့် သဘောတူညီချက်များသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကတည်းက ရှိနှင့်ပြီးဖြစ်သော မူဘောင်ကို အခြေခံထားခြင်းဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် ဘောလ်တစ်ပင်လယ်အတွင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးတို့ကိုသာ အဓိကထားမည်ဖြစ်သည်။

၎င်းတို့သည် လက်ရှိ နေတိုးနှင့် အီးယူ၏ ကတိကဝတ်များထက် ကျော်လွန်သည့် အပြန်အလှန် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အပိုဒ်များကို ထည့်သွင်းမည်မဟုတ်ပေ။

ပိုလန်မီဒီယာများ၏ ဖော်ပြချက်အရ ပိုမိုကြီးမားသော သဘောတူညီချက်တစ်ခု ချုပ်ဆိုရန် အစီအစဉ်များရှိခဲ့သော်လည်း တပ်စ်၏အစိုးရသည် အမျိုးသားရေးဝါဒီ သမ္မတ ကာရိုနာဝရော့စကီး (Karol Nawrocki) နှင့် ရှေးရိုးစွဲဝါဒီ ဥပဒေနှင့် တရားမျှတမှုပါတီ (PiS) တို့၏ ကန့်ကွက်မှုကို မျှော်လင့်ထားသည့်အတွက် ပိုမိုသေးငယ်သော ဗားရှင်းကိုသာ ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

"ဥပဒေနှင့် တရားမျှတမှုပါတီနဲ့ သမ္မတတို့ဟာ ဂျာမနီနဲ့ ပတ်သက်သမျှအရာအားလုံးအပေါ်မှာ စွဲလမ်းနေကြတယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့အားလုံး သိကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူက ဗီတိုအာဏာသုံးမှာ သေချာပါတယ်" ဟု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ရာဒိုစလော့ ဆီကော့စကီး (Radoslaw Sikorski) က နာဝရော့စကီးကို ရည်ညွှန်း၍ ယခုလအတွင်း ပိုလန်မီဒီယာများသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ပိုလန်၏ အမျိုးသားရေးဝါဒီပါတီများသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း အကြီးအကျယ် ပျက်စီးခဲ့ရသည့် ဂျာမနီနိုင်ငံအပေါ် နိုင်ငံအတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်နေသော သံသယစိတ်များကို နှစ်ပေါင်းများစွာ အသုံးချခဲ့ကြသည်။

ဘောလ်တစ်ပင်လယ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု

အမေရိကန်ခေါင်းဆောင် ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ ရှေးရိုးစွဲမဟာမိတ်ဖြစ်သူ နာဝရော့စကီးသည် ဗြိတိန်နှင့် ချုပ်ဆိုထားသည့် စာချုပ်ကိုပင် ယခုအချိန်အထိ အတည်ပြုပေးခြင်း မရှိသေးပေ။

လန်ဒန်နှင့် ပဲရစ်တို့နှင့် ချုပ်ဆိုခဲ့သော သဘောတူညီချက်များကို ဝါဆောက သမိုင်းဝင်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသော်လည်း ဂျာမနီနှင့် သဘောတူညီချက်များကိုမူ ဝန်ကြီးအဆင့်တွင်သာ လက်မှတ်ရေးထိုးမည်ဖြစ်သည်။

မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ အဆိုပါသဘောတူညီချက်သည် ဘောလ်တစ်ပင်လယ်အတွင်း ပိုမိုနီးကပ်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန်၊ အာကာသဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ အရေးပါသော အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးတို့အတွက် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအကြား စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို မြှင့်တင်ပေးမည်ဖြစ်သည်။

၎င်းသည် ပိုလန်၏ အရှေ့ဘက်နယ်စပ်များကို ခိုင်မာစေရန် ကူညီပေးမည့် ဂျာမန်စစ်သားများအတွက် လမ်းခင်းပေးနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။

ဝါဆောရှိ အရှေ့ပိုင်းလေ့လာရေးစင်တာမှ သုတေသီ ပီယိုတာ ရှီမန်စကီး (Piotr Szymanski) က "ရေအောက် အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ကာကွယ်ရန်နှင့် 'အရိပ်သင်္ဘောစု' (shadow fleet) ဟုခေါ်သည့် သင်္ဘောများကို စောင့်ကြည့်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများအပါအဝင် နေတိုး၏ သတိဝီရိယ တိုးမြှင့်ထားမှု" ကြောင့် အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များသည် အရေးကြီးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများ"

သဘောတူညီချက်များကို ဝါဆောတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးမည်ဖြစ်သော်လည်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆီကော့စကီးသည် ဂျာမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဂျိုဟန် ဝါဒက်ဖူးလ် (Johann Wadephul) နှင့် ဆွေးနွေးရန် ဘာလင်သို့ ရောက်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။

နှစ်ဦးစလုံးသည် "နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးမူဝါဒတို့ကို အဓိကထားသည့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုများ" ကို ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ပြီး "ယူကရိန်းကို ဆက်လက်ထောက်ပံ့ရန် ၎င်းတို့၏ ကတိကဝတ်ကို ထပ်လောင်းအတည်ပြုသွားမည်" ဖြစ်ကြောင်း ဝါဆောနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။

အဆိုပါ အစည်းအဝေးသည် လန်ဒန်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ယူကရိန်းဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ပိုလန်ကို ပါဝင်ခွင့်မပေးခဲ့သည့်အတွက် တပ်စ်က မဟာမိတ်များကို ဝေဖန်ပြီးနောက် ရက်ပိုင်းအကြာတွင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

"ပိုလန်ရဲ့ ရှုထောင့်ကနေကြည့်ရင် ပိုလန်မပါဝင်တဲ့ ဘယ်သဘောတူညီချက်ကိုမဆို ကျွန်တော်တို့ လေးစားမှာမဟုတ်သလို ကျွန်တော်တို့ကိုလည်း စည်းနှောင်ထားမှာမဟုတ်ဘူးလို့ သူ့ကို ပြောခဲ့တယ်" ဟု လန်ဒန်ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် ဂျာမန်အဓိပတိ ဖရက်ဒရစ် မာ့ဇ် (Friedrich Merz) ကို ဖုန်းဖြင့် ပြောကြားခဲ့ကြောင်း တပ်စ်က ဆိုသည်။

ဝါဆောသည် ယူကရိန်းစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် ခရမ်လင်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန် ဂျာမနီအပါအဝင် အီးယူနိုင်ငံအချို့က အဆိုပြုထားသည့် အချက်များကိုလည်း ဝေဖန်လျက်ရှိသည်။

ပိုလန်-ဂျာမနီ သဘောတူညီချက်များသည် လာမည့်လတွင် အန်ကာရာ၌ ကျင်းပမည့် နေတိုးထိပ်သီးအစည်းအဝေးမတိုင်မီ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါအစည်းအဝေးတွင် ဥရောပနိုင်ငံများသည် စည်းလုံးညီညွတ်စွာ လုပ်ဆောင်ရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး ဥရောပတိုက်တွင် အမေရိကန်၏ တည်ရှိမှုသည် ဆွေးနွေးပွဲ၏ အဓိကအချက် ဖြစ်လာလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။

အမေရိကန်၏ စွမ်းဆောင်ရည်များ လျော့ကျသွားပါက ပိုလန်နှင့် ဂျာမနီတို့အတွက် ပိုမိုကြီးမားသော အခန်းကဏ္ဍတစ်ခု ရှိလာမည်ဖြစ်ကြောင်း ပိုလန်ကာကွယ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီး ပေါ်ဝယ် ဇာလက်စကီး (Pawel Zalewski) က ပြောကြားခဲ့သည်။