AI Summary
ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် အီဘိုလာရောဂါ ကူးစက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၁၀၁ ဦးနှင့် အတည်ပြုလူနာ ၅၅၀ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့ပြီး၊ အဆိုးရွားဆုံး ထိခိုက်ခံရသည့် အီတူရီပြည်နယ်တွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များက ရောဂါတုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများကို ဟန့်တားနေသည်။ ရောဂါကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုကို ရက်သတ္တပတ်များစွာကြာအောင် မသိရှိခဲ့ရခြင်းကြောင့် ကျန်းမာရေးအာဏာပိုင်များ ရောဂါထိန်းချုပ်ရန် ရုန်းကန်နေရသည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က ဤရောဂါကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုကို ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး၊ သတ္တုတူးဖော်ရေးဇုန်များမှ လူဦးရေ ရွှေ့ပြောင်းသွားလာမှု မြင့်မားခြင်းအပေါ် စိုးရိမ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ အိမ်နီးချင်း ယူဂန်ဒါနိုင်ငံတွင်လည်း ကွန်ဂိုနိုင်ငံသားများ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်လာမှုကြောင့် ရောဂါကူးစက်မှုများ တွေ့ရှိရပြီး၊ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနှင့် မောရစ်ရှပ်စ်တို့က ခရီးသွားလာမှု ကန့်သတ်ချက်များ ချမှတ်ခဲ့သည်။ WHO ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Tedros က ခရီးသွားလာမှု ကန့်သတ်ချက်များသည် ထိရောက်မှုမရှိကြောင်း ပြောကြားကာ ပြန်လည်စဉ်းစားရန် တိုက်တွန်းခဲ့သော်လည်း Bundibugyo အမျိုးအစား အီဘိုလာအတွက် အတည်ပြုထားသော ကာကွယ်ဆေး သို့မဟုတ် ကုသမှု မရှိသေးပေ။
ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသည် အီဘိုလာရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူ ၁၀၁ ဦးရှိကြောင်း အတည်ပြုထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး အဆိုးရွားဆုံး ထိခိုက်ခံရသည့် အီတူရီပြည်နယ်တွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များက တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများကို ဟန့်တားနေခြင်းအပေါ် စိုးရိမ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
တနင်္လာနေ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် နောက်ဆုံးအခြေအနေ အစီရင်ခံစာတွင် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံအစိုးရက ယခင် ၂၄ နာရီအတွင်း အတည်ပြုလူနာအသစ် ၃၅ ဦး ထပ်မံတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနက် ၁၀ ဦးမှာ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အဆိုပါ ကိန်းဂဏန်းများအရ အတည်ပြုလူနာ စုစုပေါင်း ၅၅၀ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့ပြီး အတည်ပြုသေဆုံးသူ စုစုပေါင်း ၁၀၁ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။
ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် Bundibugyo အမျိုးအစား အီဘိုလာရောဂါ ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုကို မေလ ၁၅ ရက်နေ့က ကြေညာခဲ့သော်လည်း တာဝန်ရှိသူများက ၎င်းရောဂါသည် ရက်သတ္တပတ်များစွာကြာအောင် မသိရှိခဲ့ရကြောင်း နောက်ပိုင်းတွင် ပြောကြားခဲ့ရာ ကျန်းမာရေးအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် နောက်ကျကျန်ခဲ့ပြီး ရောဂါကို ထိန်းချုပ်ရန် ရုန်းကန်နေရဆဲဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ရောဂါကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုသည် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများဖြင့် ကြာရှည်စွာ ရင်ဆိုင်နေရသော အီတူရီ၊ မြောက်ကီဗူနှင့် တောင်ကီဗူပြည်နယ်သုံးခုတွင် အဓိကဖြစ်ပွားနေသည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရက နောက်ဆုံးတွေ့ရှိရသည့် လူနာများကို အီတူရီပြည်နယ်ရှိ ကျန်းမာရေးဇုန် ၁၇ ခုတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး မြောက်ကီဗူပြည်နယ်ရှိ ကျန်းမာရေးဇုန် ၇ ခုနှင့် တောင်ကီဗူပြည်နယ်ရှိ ကျန်းမာရေးဇုန် ၁ ခုတို့တွင်လည်း တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အီတူရီပြည်နယ်ရှိ Djugu, Irumu နှင့် Mambasa တို့တွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ရှိနေခြင်းသည် "ထိခိုက်ခံရသော သို့မဟုတ် အန္တရာယ်ရှိသော ကျန်းမာရေးဇုန်များစွာတွင် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီပေးရေးကို ကန့်သတ်ထားဆဲ" ဖြစ်ကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။
အီတူရီပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သော ဘူနီယာ (Bunia) သည် အတော်အတန် တည်ငြိမ်နေကြောင်းလည်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။
သုတေသီများ၏ အဆိုအရ အဆိုပါ ပြည်နယ်သုံးခုတွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၁၂၀ ကျော် လှုပ်ရှားနေပြီး ထိုဒေသရှိ ပဋိပက္ခများသည် တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း တင်းမာမှုများ၊ နိုင်ငံရေးပြိုင်ဆိုင်မှုများ၊ အဂတိလိုက်စားမှုများနှင့် တန်ဖိုးရှိသော သဘာဝအရင်းအမြစ်များကို ထိန်းချုပ်ရန် တိုက်ပွဲများကြောင့် ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။
ရိုက်တာသတင်းဌာနကလည်း ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် အီဘိုလာတုံ့ပြန်ရေးကို မယုံကြည်မှုနှင့် ခုခံမှုများက အဟန့်အတားဖြစ်စေခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
တနင်္ဂနွေနေ့က ဘူနီယာမြို့ရှိ Nyamurongo သုသာန်တွင် ရုပ်အလောင်းမြှုပ်နှံရေးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရရာ လူနှစ်ဦး ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ယာဉ်နှစ်စီး ပျက်စီးခဲ့ကြောင်း အစိုးရ၏ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သူတစ်ဦးက ရိုက်တာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
လူဦးရေ သန်း ၁၀၀ ကျော်ရှိသော ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် အီဘိုလာလူနာများ ရုတ်တရက် တိုးလာခြင်းသည် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုင်းရပ်စ်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ၁၇ ကြိမ်မြောက် ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က မေလလယ်တွင် အဆိုပါ ရောဂါကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုကို ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Tedros Adhanom Ghebreyesus က အဆိုပါဒေသသည် သတ္တုတူးဖော်ရေးဇုန်ဖြစ်ပြီး "လူဦးရေ ရွှေ့ပြောင်းသွားလာမှု မြင့်မားခြင်း" ကို အထူးစိုးရိမ်စရာအဖြစ် ထောက်ပြခဲ့ရာ အခြားဒေသများ သို့မဟုတ် နိုင်ငံများသို့ ကူးစက်ပျံ့နှံ့နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေသည်။
လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂၀ မပြည့်မီက ယူဂန်ဒါအနောက်ပိုင်းတွင် ပထမဆုံး တွေ့ရှိခဲ့သော Bundibugyo အမျိုးအစားသည် ဤဗိုင်းရပ်စ်နှင့် ဆက်စပ်၍ သိရှိရသော တတိယမြောက် ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုသာ ဖြစ်သည်။ လူပေါင်း ၁၁,၃၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည့် ၂၀၁၄ ခုနှစ် အနောက်အာဖရိက ကပ်ရောဂါကို ဖြစ်စေခဲ့သော Zaire အမျိုးအစားနှင့် မတူဘဲ Bundibugyo အတွက် လက်ရှိတွင် အတည်ပြုထားသော ကာကွယ်ဆေး သို့မဟုတ် ကုသမှု မရှိသေးပေ။
ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ကာကွယ်ဆေးနှစ်မျိုးမှာ လူသားများတွင် စမ်းသပ်ရန် အသင့်မဖြစ်သေးပေ။
အိမ်နီးချင်း ယူဂန်ဒါနိုင်ငံတွင် လူနာ ၁၉ ဦးနှင့် သေဆုံးသူ နှစ်ဦး မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ၎င်းတို့အနက် ၅ ဦးမှလွဲ၍ ကျန်အားလုံးမှာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်လာသော ကွန်ဂိုနိုင်ငံသားများဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အတည်ပြုထားသော ယူဂန်ဒါလူနာတစ်ဦးမှာ ယူဂန်ဒါသို့ မဝင်ရောက်မီ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုသို့ သွားရောက်ခဲ့သော ကွန်ဂိုနိုင်ငံသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။
အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုက ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ယူဂန်ဒါနှင့် တောင်ဆူဒန်တို့မှ ရောက်ရှိလာသော ခရီးသွားများကို ပိတ်ပင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ မောရစ်ရှပ်စ်နိုင်ငံကလည်း အဆိုပါ နိုင်ငံသုံးခုမှ ဝင်ရောက်ခြင်းကို တားမြစ်ထားကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြသည်။ ယူဂန်ဒါက ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံနှင့် နယ်စပ်ကို ပိတ်ထားသည်။
တနင်္လာနေ့က ယူဂန်ဒါသို့ သွားရောက်ခဲ့သော Tedros က နယ်စပ်ပိတ်ပင်မှုကို ပြန်လည်စဉ်းစားရန် အာဏာပိုင်များကို တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ခရီးသွားလာမှု ကန့်သတ်ချက်များကို အလုံးစုံချမှတ်ခြင်းသည် ထိရောက်မှုမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ "သူတို့ ပြန်လည်စဉ်းစားလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။