ဒေါင်ကျွန်း မပါဝင်သော်လည်း ရှန်ဂရီလာ ဆွေးနွေးပွဲတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကြီးမားသော တည်ရှိမှု

ပြီးခဲ့သည့်နှစ် ကွာလာလမ်ပူမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သော အာဆီယံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးများအစည်းအဝေး ပလပ်စ် (ASEAN Defence Ministers’ Meeting Plus) ဆွေးနွေးပွဲ၌ တရုတ်နိုင်ငံမှ ၎င်း၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ဒုံကျွန်း (Dong Jun) နှင့် “ပွင့်လင်းပြီး အကျိုးဖြစ်ထွန်းသော ဆွေးနွေးမှု” ပြုလုပ်ခဲ့သည်ကို ပြန်ပြောင်းပြောကြားခဲ့ပြီးနောက်၊ ကိုအိဇုမိ (Koizumi) က ခက်ခဲသောကိစ္စရပ်များမှ ရှောင်လွှဲခြင်းမရှိဘဲ “ဇွဲရှိရှိ၊ ပွင့်လင်းစွာ ဆွေးနွေးပြောဆိုဆက်ဆံခြင်း” သည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်ဟု ဂျပန်က ယုံကြည်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ကိုအိဇုမိက ဂျပန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် “တရုတ်ဘက်နှင့် ခိုင်မာစွာ ဆက်သွယ်ပြောဆိုရန် ရရှိနိုင်သည့် အခွင့်အရေးတိုင်းကို” ဆက်လက်အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက ပရိသတ်ထဲမှ တရုတ်ကိုယ်စားလှယ်များကို ရည်ညွှန်း၍ “ကျွန်ုပ်၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ဒုံကျွန်းအား ကျွန်ုပ်၏ လေးစားဂါရဝပြုကြောင်း ပြောကြားပေးပါ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

တစ်ရက်အစောပိုင်းက ကျင်းပခဲ့သော ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မန် (Meng) က ဂျပန်နိုင်ငံ၏ “ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ” နှင့် နျူကလီးယားလက်နက်မပိုင်ဆိုင်ရေး မူသုံးရပ်ကို ပြင်ဆင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများအပြင် ဂျပန်ပိုင်နက်အတွင်း မဟာမိတ်နျူကလီးယားလက်နက်များ တပ်ဖြန့်ချထားရန် ကြိုးပမ်းမှုကို ဝေဖန်ခဲ့သည်။

“ယနေ့ခေတ်တွင် အချို့သော အင်အားစုများသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုများကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ချီးမြှောက်နေဆဲဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်သမိုင်း၏ လွဲမှားသော ဇာတ်ကြောင်းများကို မြှင့်တင်နေကာ၊ တိုကျိုစစ်ခုံရုံး၏ စီရင်ချက်များကို စိန်ခေါ်ရန် ကြိုးပမ်းနေပြီး၊ ကျူးကျော်မှုသမိုင်းကို ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည်” ဟု မန်က ပြောကြားခဲ့သည်။

“အချို့က စစ်ပြီးခေတ် ငြိမ်းချမ်းရေးမူဘောင်၏ ကန့်သတ်ချက်များကို ဖောက်ထွက်ရန်အတွက် တိကျသောခြေလှမ်းများပင် လှမ်းခဲ့ကြသည်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက “စစ်အာဏာရှင်စနစ်၏ အကြွင်းအကျန်များကို လုံးဝဖယ်ရှားပစ်နိုင်ခြင်းမရှိသေးသော” နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာစင်မြင့်တွင် ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ အခြားသူများကို ဟောပြောရန် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာကို တောင်းဆိုနိုင်ပါမည်လားဟုလည်း မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။

“၎င်းသည် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်း၏ ယုံကြည်မှုကို ရရှိနိုင်ပါမည်လား၊ အထူးသဖြင့် ၎င်း၏ကျူးကျော်မှုအောက်တွင် တစ်ချိန်က ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ခဲ့ရသော အာရှနိုင်ငံများ၏ ယုံကြည်မှုကို ရရှိနိုင်ပါမည်လား။ ကျွန်ုပ်တွင် ပြင်းထန်သော သံသယများရှိသည်” ဟု မန်က ပြောကြားခဲ့သည်။

တရားမဝင် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှုနှင့် ရေကြောင်းသွားလာခွင့် လွတ်လပ်မှု

အဆိုပါအစည်းအဝေးတွင် နယ်သာလန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဒီလန် ယေရှီဂေါ့ဇ်-ဇီဂီရီးယပ်စ် (Dilan Yeşilgöz-Zegerius) က ယခုသီတင်းပတ်အစောပိုင်းက ဖြစ်ပွားခဲ့သော နယ်သာလန်ဖရီးဂိတ်စစ်သင်္ဘော ဒီရွိုင်တာ (De Ruyter) နှင့်ပတ်သက်သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုကို ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံက အငြင်းပွားနေသော တောင်တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ပါရာဆဲလ်ကျွန်းများ (Paracel Islands) ထဲသို့ “တရားမဝင် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်သည်” ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။

ပေကျင်းက သယံဇာတကြွယ်ဝသော တောင်တရုတ်ပင်လယ်၏ အများစုအပေါ် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဆိုင်ကြောင်း ပြောဆိုနေသော်လည်း ဗီယက်နမ်၊ မလေးရှား၊ ဘရူနိုင်းနှင့် ဖိလစ်ပိုင်အပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများကလည်း အငြင်းပွားသော တောင်းဆိုမှုများ ရှိနေသည်။

နယ်သာလန်က HNLMS ဒီရွိုင်တာ (De Ruyter) သင်္ဘောသည် သံတမန်ရေးရာ၊ လုံခြုံရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်များဖြင့် တောင်တရုတ်ပင်လယ်ကို ဖြတ်သန်းသွားလာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ယေရှီဂေါ့ဇ်-ဇီဂီရီးယပ်စ်က အဆိုပါသင်္ဘောသည် “နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့်အညီ အပြည့်အဝ” ၎င်း၏စီစဉ်ထားသော လမ်းကြောင်းအတိုင်း သွားလာခဲ့ပြီး “ရေကြောင်းသွားလာခွင့် လွတ်လပ်မှု သက်ရောက်သည့် ရေပြင်တွင် လှုပ်ရှားခဲ့ကာ ပိုင်နက်ရေပိုင်နက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းမရှိခဲ့ကြောင်း” ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။