နာဆာက ကာလရှည်ကြာ လည်ပတ်ခဲ့သည့် အင်္ဂါဂြိုဟ် စူးစမ်းရေးယာဉ် မစ်ရှင် ပြီးဆုံးကြောင်း ကြေညာ

ဝါရှင်တန်၊ မေ ၂၉ ရက်။ လွန်ခဲ့သော ခြောက်လခန့်က စက်ရုပ်စူးစမ်းရေးယာဉ် MAVEN နှင့် အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်သွားပြီးနောက် ကမ္ဘာဂြိုဟ်၏ အိမ်နီးချင်းဂြိုဟ်ဖြစ်သော အင်္ဂါဂြိုဟ်၏ လေထုကို လေ့လာရန်အတွက် ၁၁ နှစ်ကျော်ကြာ အင်္ဂါဂြိုဟ်ကို လှည့်ပတ်ခဲ့သည့် ၎င်း၏ MAVEN အာကာသယာဉ်၏ မစ်ရှင်ပြီးဆုံးပြီဖြစ်ကြောင်း နာဆာ (NASA) က အင်္ဂါနေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။

MAVEN သည် Mars Atmosphere and Volatile Evolution ၏ အတိုကောက်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန် အာကာသအေဂျင်စီ၏ အင်္ဂါဂြိုဟ်လေထုနှင့် ၎င်း၏ ပြောင်းလဲတိုးတက်မှုကို လေ့လာရန် ရည်ရွယ်သည့် ပထမဆုံး မစ်ရှင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် လွှတ်တင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂါဂြိုဟ်ကို စတင်လှည့်ပတ်ခဲ့ကာ မူလက စီစဉ်ထားသည့် တစ်နှစ်တာ မစ်ရှင်ထက် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု ပိုမိုကြာမြင့်ခဲ့သည်။

နာဆာအရာရှိများက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် သတင်းထောက်များအား ပြောကြားရာ၌ ဒီဇင်ဘာ ၆ ရက်က MAVEN နှင့် နောက်ဆုံးအဆက်အသွယ်ရရှိခဲ့ကြောင်း၊ ထိုအချိန်က ကမ္ဘာမှကြည့်လျှင် အင်္ဂါဂြိုဟ်နောက်ဘက်သို့ ရောက်ရှိသွားပြီးနောက် မမျှော်လင့်ဘဲ အချက်ပြမှု ပြတ်တောက်သွားခဲ့ကာ နောက်ပိုင်းတွင် "ပြန်လည်ပြုပြင်၍မရနိုင်သော အခြေအနေ" တွင် ရှိနေကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

မေရီလန်းပြည်နယ်ရှိ နာဆာ၏ Goddard Space Flight Center မှ MAVEN စီမံကိန်းမန်နေဂျာ မိုက်မိုရိုး (Mike Moreau) က ချို့ယွင်းမှုဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို ဆုံးဖြတ်ရန် နာဆာပြန်လည်သုံးသပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့က ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

MAVEN သည် Curiosity နှင့် Perseverance ကဲ့သို့သော စက်ရုပ်မျက်နှာပြင်စူးစမ်းရေးယာဉ်များမှ အင်္ဂါဂြိုဟ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံအချက်အလက်များကို ကမ္ဘာသို့ ပေးပို့ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ နာဆာ၏ Planetary Science Division ရှိ အင်္ဂါဂြိုဟ်စူးစမ်းရေးအစီအစဉ်၏ ဒါရိုက်တာ တီဖနီမော်ဂန် (Tiffany Morgan) က ယခုအခါ ထိုသို့သော သိပ္ပံအချက်အလက်များ ပေးပို့ရာတွင် "တစ်ခါတစ်ရံ အနည်းငယ်နှောင့်နှေးမှု" ရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

MAVEN သည် အင်္ဂါဂြိုဟ်လေထုကို စူးစမ်းလေ့လာခဲ့ပြီး နေနှင့် နေလေ (နေမှ အရှိန်ပြင်းပြင်း ထွက်ပေါ်လာသော လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင် အမှုန်များ စီးဆင်းမှု) တို့နှင့် လေထု၏ အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများကို လေ့လာခဲ့ကာ ဂြိုဟ်၏လေထု အာကာသထဲသို့ ပျောက်ဆုံးသွားပုံကို ပိုမိုနားလည်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း သုံးဘီလီယံကျော်က အင်္ဂါဂြိုဟ်တွင် ပိုမိုထူထပ်သော လေထုနှင့် ၎င်း၏မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် အရည်အသွေးရှိသော ရေများစွာရှိခဲ့ပြီး အဏုဇီဝသက်ရှိများအတွက် သင့်လျော်သော အခြေအနေများ ရှိခဲ့နိုင်သည်။ လက်ရှိလေထုဆုံးရှုံးမှုကို လေ့လာခြင်းက အင်္ဂါဂြိုဟ်သည် ယနေ့ခေတ်ကဲ့သို့ နေထိုင်ရန်မသင့်လျော်သော နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာပုံကို ထိုးထွင်းသိမြင်စေသည်။

"ကျွန်တော်တို့ဟာ အင်္ဂါဂြိုဟ်မှာ လေထုပျောက်ဆုံးမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကမ္ဘာအပါအဝင် တခြားဘယ်ဂြိုဟ်ထက်မဆို ပိုမိုနားလည်လာပါပြီ" ဟု ကာရီ (Curry) က ပြောကြားခဲ့သည်။

ဥပမာအားဖြင့် MAVEN က အာကာသရာသီဥတုဖြစ်စဉ်များ (နေမုန်တိုင်းများ နေမျက်နှာပြင်မှ ပေါက်ကွဲထွက်လာသောအခါ) တွင် အင်္ဂါဂြိုဟ်လေထု၏ တိုက်စားမှုသည် သိသိသာသာ တိုးလာကြောင်း သိရှိခဲ့ရသည်။ MAVEN သည် ဤမုန်တိုင်းများမှ စွမ်းအင်မြင့်အမှုန်များ လေထုထဲသို့ ကျရောက်သောအခါ လင်းလက်တောက်ပလာသည့် အော်ရိုရာ (auroras) အမျိုးအစားများစွာကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် Perseverance နှင့် ပူးပေါင်း၍ အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်ရှိ အော်ရိုရာကို မြင်နိုင်သောအလင်းဖြင့် ပထမဆုံးအကြိမ် လေ့လာခဲ့ရာ ကောင်းကင်ယံသည် စိမ်းပြာရောင်အဆင်းဖြင့် ညင်သာစွာ တောက်ပနေခဲ့သည်။

MAVEN သည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ကြယ်တာရာကြားမှ ကြယ်တံခွန် 3I/ATLAS ကိုလည်း လေ့လာနိုင်ခဲ့သည်။

မိုရိုးက နာဆာပြန်လည်သုံးသပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့သည် MAVEN တွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်များကို ဆက်လက်စုံစမ်းစစ်ဆေးနေပြီး "သူတို့ရဲ့ လုပ်ငန်းရလဒ်တွေကို လာမယ့်လတွေမှာ ရရှိမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

မိုရိုးက MAVEN သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ပတ်လမ်းတွင် လည်ပတ်ခြင်းမရှိသော်လည်း အင်္ဂါဂြိုဟ်နောက်ဘက်မှ ထွက်ပေါ်လာသောအခါ တစ်မိနစ်လျှင် ၂.၇ ပတ်နှုန်းဖြင့် လည်ပတ်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤလည်ပတ်မှုကြောင့် MAVEN ၏ ဘက်ထရီများ ကုန်သွားနိုင်ပြီး ၎င်း၏ ဆက်သွယ်ရေးစနစ် နောက်ဆုံးတွင် ပါဝါပြတ်တောက်သွားနိုင်ကြောင်း ပြန်လည်သုံးသပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့က ကောက်ချက်ချခဲ့သည်ဟု မိုရိုးက ပြောကြားခဲ့သည်။

နာဆာ၏ အာကာသဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဦးဆောင်သည့် ယူနစ်၏ ဒုတိယအစီအစဉ်မန်နေဂျာ ဂရက်ဟက်ကလာ (Greg Heckler) က အေဂျင်စီ၏ အင်္ဂါဂြိုဟ်ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်တွင် အခြားအာကာသယာဉ် လေးစင်း ဆက်လက်လည်ပတ်နေသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း MAVEN ၏ ချို့ယွင်းမှုကြောင့် စူးစမ်းရေးယာဉ်များ၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများတွင် "အနည်းငယ် ပြောင်းလဲမှုများ" ပြုလုပ်ခဲ့ရကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ မော်ဂန်က ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်သည် MAVEN ဆုံးရှုံးမှုကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်လောက်အောင် ခံနိုင်ရည်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

နာဆာအရာရှိများက MAVEN သည် အင်္ဂါဂြိုဟ်မျက်နှာပြင်သို့ မကျရောက်မီ နှစ် ၅၀ မှ ၁၀၀ အထိ ပတ်လမ်းတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်ပြီး အေဂျင်စီ၏ အခြားအာကာသယာဉ်များကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ MAVEN သည် အင်္ဂါဂြိုဟ်ပတ်လည်တွင် အလွန်ဘဲဥပုံသဏ္ဌာန် ပတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း လည်ပတ်နေပြီး အနီးဆုံး ၁၁၀ မှ ၁၃၅ မိုင် (၁၈၀ မှ ၂၂၀ ကီလိုမီတာ) အထိ ရောက်ရှိနိုင်ကာ အဝေးဆုံး ၂,၅၀၀ မိုင် (၄,၀၀၀ ကီလိုမီတာ) အထိ ရောက်ရှိနိုင်သည်။