အရည်အချင်းမပြည့်မီသော ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲ ရွေးချယ်မှုကြောင့် ထရမ့်၏ အဓိက ထောက်လှမ်းရေး အာဏာ အန္တရာယ်ကျရောက်

ကော်နင် (Cornyn) က ပုဒ်မ ၇၀၂ မှ ရရှိသော အချက်အလက်များသည် သမ္မတ၏ နေ့စဉ်အစီရင်ခံစာ (President’s Daily Brief) ၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ထုတ်လုပ်ပေးသည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ အဆိုပါ ကိန်းဂဏန်းကို အထက်လွှတ်တော် တရားစီရင်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ချပ်ဂရက်စ်လေ (Chuck Grassley) ကလည်း ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။

အချို့သော ရီပတ်ဘလစ်ကန်များက ကပ်ဘေးအဖြစ် ပုံဖော်ခြင်းကို ငြင်းခုံကြသည်။ တက္ကဆက်ပြည်နယ်မှ ကိုယ်စားလှယ် ကိတ်ဆဲလ်ဖ် (Keith Self) က အဆိုပါ သတိပေးချက်များကို “အလွန်အကျွံ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး၊ အခြား FISA အာဏာများသည် အသက်ဝင်နေဆဲဖြစ်ကြောင်းနှင့် ထောက်ခံသူများသည် ဝရမ်းလိုအပ်ချက်ကဲ့သို့သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို လက်ခံသင့်ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ “FISA ဟာ မှောင်မိုက်သွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့မှာ ဥပဒေရှိတယ်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်ကတည်းက စံနမူနာရှိတယ်။ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေကို မယုံကြည်ပါနဲ့။” လစ်ဘရယ်ဝါဒီ ကေတိုအင်စတီကျု (Cato Institute) ကလည်း အလားတူ ထောက်ပြခဲ့သည်။

“ပုဒ်မ ၇၀၂ အစီအစဉ်ဟာ နောက်ထပ်တစ်နှစ် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ဖို့ FISA တရားရုံးရဲ့ ခွင့်ပြုချက်ရရှိထားပြီးသားဖြစ်လို့ ကျွန်တော်တို့ လုပ်ဆောင်သည်ဖြစ်စေ၊ မလုပ်ဆောင်သည်ဖြစ်စေ ဆက်လက်တည်ရှိနေမှာပါ” ဟု သက်ဆိုင်ရာ ကော်မတီမှ ဝါရင့် ရီပတ်ဘလစ်ကန် အကြံပေးတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။ “အစီအစဉ်ဟာ သောကြာနေ့မှာ ပြီးဆုံးမယ်လို့ ပြောနေကြတဲ့ မည်သည့်အဖွဲ့ဝင်မှ တနင်္လာနေ့မှာ အမှန်တကယ် ရပ်ဆိုင်းသွားပြီလို့ ပြောဆိုမှာ မဟုတ်ပါဘူး—အထူးသဖြင့် ထောက်လှမ်းရေးဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တွေပေါ့။ သူတို့က ပိုသိကြပါတယ်။”

Demand Progress မှ ဝါရင့် မူဝါဒအကြံပေး ဟာဂျာ ဟမ်မာဒို (Hajar Hammado) က ပိုမိုပြတ်သားစွာ ပြောကြားခဲ့သည်။ “အကယ်၍ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းဟာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ လုံခြုံရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး သူတို့ရဲ့ အခြေအမြစ်မရှိတဲ့ ခြောက်လှန့်မှုတွေကို အမှန်တကယ် ယုံကြည်မယ်ဆိုရင်၊ ဝရမ်းလိုအပ်ချက်တွေအပေါ် မဲပေးခွင့်ပြုခြင်းအားဖြင့် FISA ကို သက်တမ်းတိုးဖို့ သဘောတူညီချက်ရရှိအောင် လိုအပ်တာတွေကို လုပ်ဆောင်ကြမှာပါ” ဟု သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကာလအတွင်း အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်မှုမှန်သမျှဟာ လူကြိုက်များတဲ့ နှစ်ပါတီပူးပေါင်းပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေအပေါ် မဲပေးခွင့်ပြုဖို့ ငြင်းဆန်နေဆဲဖြစ်တဲ့ ကော်တွန် (Cotton)၊ ဂရက်စ်လေ (Grassley) နဲ့ ထရန့် (Trump) အရာရှိတွေရဲ့ လက်ထဲမှာ အပြည့်အဝရှိနေပါတယ်။” နိုင်ငံခြားထောက်လှမ်းရေး စောင့်ကြည့်ရေးတရားရုံး (Foreign Intelligence Surveillance Court) သည် လက်ရှိအမိန့်များအောက်တွင် ပုဒ်မ ၇၀၂ စောင့်ကြည့်မှုသည် ၂၀၂၇ ခုနှစ် မတ်လအထိ အသက်ဝင်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ထားပြီးဖြစ်သည်ဟု သူမက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ သူမ၏အမြင်အရ၊ ဂျွန်ဆင် (Johnson) နှင့် သွန်း (Thune) တို့၏ နီးကပ်လာသော အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်များအပေါ် သတိပေးချက်များသည် အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် ဖုံးကွယ်ထားသော အရပ်ဘက်လွတ်လပ်ခွင့်များကို ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခု ဖြစ်စေသည်။

သို့သော်လည်း အထက်လွှတ်တော် ထောက်လှမ်းရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးကော်မတီများ၏ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဥက္ကဋ္ဌများဖြစ်ကြသော တွမ်ကော်တွန် (Tom Cotton) နှင့် ချပ်ဂရက်စ်လေ (Chuck Grassley) တို့က အချက်အလက်စုဆောင်းမှု ကွာဟချက်အတွက် စီစဉ်ရန်—လိုအပ်ပါက ၎င်းကို ဖြည့်ဆည်းရန် အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် (executive order) တစ်ရပ် ရေးဆွဲခြင်းအပါအဝင်—အစိုးရအဖွဲ့ကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ဒီမိုကရေစီနှင့် နည်းပညာစင်တာ (Center for Democracy and Technology) မှ စောင့်ကြည့်ရေးမူဝါဒကျွမ်းကျင်သူ ဂျိတ် လာပါရု (Jake Laperruque) က အဆိုပါ ရပ်တန့်နေမှုသည် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ငန်းစဉ်ပျက်ကွက်မှု၏ လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်တို့ဟာ သက်တမ်းကုန်ဆုံးခြင်းကို ဖြတ်သန်းဖို့ မလိုအပ်သလို၊ FISA ကို နောက်ထပ် ရေတိုသက်တမ်းတိုးခြင်းနဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ဖို့လည်း မလိုအပ်ပါဘူး” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်တို့ဟာ အခုပဲ ပိတ်ဆို့မှုကို အဆုံးသတ်ပြီး ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်ပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းဟာ ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုတွေကို ပိတ်ဆို့တာကို ရပ်တန့်ပြီး ယခင်ကလိုပဲ ဝရမ်းတွေနဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေအပေါ် မဲပေးခွင့်ပြုဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး မဲတွေကို ပိတ်ဆို့တာဟာ ကျွန်တော်တို့ ဒီရှုပ်ထွေးမှုထဲ ရောက်နေရခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး၊ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေအပေါ် မဲပေးခွင့်ပြုတာဟာ ဒီကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းပါပဲ။”

ပုဒ်မ ၇၀၂ ကို မည်သို့အသုံးပြုသည်နှင့်ပတ်သက်သည့် မှတ်တမ်းနှစ်စုံကို အစိုးရက ထိန်ချန်ထားစဉ် ဤတိုက်ပွဲသည် ဖြစ်ပွားနေသည်။ ဇွန်လ ၃ ရက်နေ့တွင် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များထံ ပေးပို့သော စာတစ်စောင်တွင် အထက်လွှတ်တော်အမတ် ရွန်ဝိုင်ဒန် (Ron Wyden) က ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံရေးသမားများ၊ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများနှင့် သတင်းသမားများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် ဝရမ်းမဲ့ရှာဖွေမှုများသည် သုံးဆကျော် တိုးလာခဲ့ကြောင်းနှင့် မတ်လမှ လျှို့ဝှက်ထားဆဲ FISA တရားရုံး၏ သဘောထားမှတ်ချက်တွင် ပြင်းထန်သော အလွဲသုံးစားမှုများကို ဖော်ပြထားကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။ ထောက်လှမ်းရေးကော်မတီ၏ ခေါင်းဆောင်များက ၎င်းကို ထုတ်ပြန်ပေးရန် ပူးတွဲတောင်းဆိုခဲ့ပြီးနောက်တွင်ပင် အစိုးရအဖွဲ့က ၎င်းကို လျှို့ဝှက်ချက်မှ ပယ်ဖျက်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။

သီးခြားအနေဖြင့်၊ ကေတို (Cato) က တင်သွင်းခဲ့သော သတင်းအချက်အလက် လွတ်လပ်ခွင့် အက်ဥပဒေ (Freedom of Information Act) အမှုတွင် FBI က ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့ တရားရုံးတင်သွင်းမှုတွင် ပုဒ်မ ၇၀၂ မလိုက်နာမှုဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းစာမျက်နှာ ၃၉,၆၅၀ ခန့်ကို ဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့ကို သြဂုတ်လလယ်အထိ ထုတ်ပြန်မည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။