AI Summary
ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ပြင်းအား ၇.၂ နှင့် ၇.၅ ရှိသည့် ငလျင်နှစ်ခု လှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် လူပေါင်း ၁၈၈ ဦး သေဆုံးပြီး နိုင်ငံ၏ GDP ၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ဆုံးရှုံးနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။ အဆိုပါငလျင်သည် နိုင်ငံ၏ အခြေခံအဆောက်အအုံများနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုစနစ်ကို ထိခိုက်စေခဲ့ပြီး အစားအစာနှင့် ဆေးဝါးလိုအပ်ချက်များ ပိုမိုဆိုးရွားလာစေသည်။ ယာယီသမ္မတက IMF ထံမှ ရန်ပုံငွေရယူရန် စီစဉ်နေသကဲ့သို့ အမေရိကန်နှင့် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများကလည်း ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ကူညီလျက်ရှိသည်။ လက်ရှိတွင် အဓိကလေဆိပ်ပိတ်ထားရခြင်းနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများရှိနေသော်လည်း ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကဏ္ဍမှာ သိသာစွာ ထိခိုက်မှုမရှိသေးပေ။ အစိုးရအနေဖြင့် ပျက်စီးမှုများကို စာရင်းကောက်ယူနေပြီး ကျောင်းများကိုလည်း ပိတ်ထားကာ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်နေသည်။
ထင်ရှားသော ပြောကြားချက်များ
"သိသာထင်ရှားတဲ့ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းတွေ လိုအပ်လာမှာဖြစ်ပြီး၊ ဒါဟာ အမေရိကန်၊ ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ နိုင်ငံတကာ ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်းတွေအပါအဝင် နိုင်ငံခြားအကူအညီတွေ လိုအပ်လာပါလိမ့်မယ်။"
"ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အစိုးရတစ်ခုလုံးရဲ့ တုံ့ပြန်မှုကို လုပ်ဆောင်သွားမှာပါ"
"ဒါဟာ ဆက်ဆံရေးကို အပြုသဘောဆောင်တဲ့ စီးပွားရေးလမ်းကြောင်းဘက်ကို ဦးတည်သွားစေဖို့ တွန်းအားပေးနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်"
ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော ငလျင်စီးရီးများသည် နိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန် (GDP) ၏ ၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိနိုင်သည့် စီးပွားရေးဆုံးရှုံးမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း အမေရိကန် ဘူမိဗေဒတိုင်းတာရေးဌာန (US Geological Survey) ၏ ကနဦး ခန့်မှန်းချက်များအရ သိရသည်။
ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မွန်းလွဲပိုင်းက မြို့တော် ကာရာကတ်စ် (Caracas) ၏ အနောက်ဘက် ကီလိုမီတာ ၁၆၀ (မိုင် ၁၀၀) ခန့်အကွာတွင် ပြင်းအား ၇.၂ နှင့် ၇.၅ ရှိသည့် ငလျင်နှစ်ခု လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီးနောက် အနည်းဆုံး လူ ၁၈၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ကနဦး အကဲဖြတ်ချက်များအရ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတန်ဖိုးမှာ ဗင်နီဇွဲလား၏ ဒေါ်လာ ၁၁၁ ဘီလီယံရှိ GDP ၏ ၁ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၇ ရာခိုင်နှုန်းကြား ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။
ယာယီသမ္မတ ဒယ်စီ ရိုဒရီဂွက်ဇ် (Delcy Rodriguez) က အခြေခံအဆောက်အအုံများ၊ ဆေးရုံများနှင့် အိမ်ရာများကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်အတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (IMF) ထံမှ ဒေါ်လာ သန်း ၂၀၀ ရန်ပုံငွေ ရရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
"သိသာထင်ရှားတဲ့ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းတွေ လိုအပ်လာမှာဖြစ်ပြီး၊ ဒါဟာ အမေရိကန်၊ ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ နိုင်ငံတကာ ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်းတွေအပါအဝင် နိုင်ငံခြားအကူအညီတွေ လိုအပ်လာပါလိမ့်မယ်။ အစိုးရအနေနဲ့ IMF ရဲ့ အကူအညီနဲ့ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး ရန်ပုံငွေတစ်ခုကို ကြေညာဖို့ အမြန်ဆုံး လုပ်ဆောင်ခဲ့ပုံရပါတယ်" ဟု Center for a New American Security မှ စီးပွားရေးပညာရှင်နှင့် အကြီးတန်းတွဲဖက်လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ရေချယ် ဇီမ်ဘာ (Rachel Ziemba) က အယ်လ်ဂျာဇီးယားသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
"ငွေလွှဲပို့မှုများ၊ အရင်းအနှီးစီးဆင်းမှုများနှင့် တင်သွင်းသည့်ပစ္စည်းများအတွက် ပိုမိုပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိစေရန် ပိတ်ဆို့မှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများကို အခြားသော ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။"
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို အကဲဖြတ်ရန်နှင့် အကူအညီများပေးရန်အတွက် အရင်းအမြစ်များကို စေလွှတ်လျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယို (Marco Rubio) က အမေရိကန်အနေဖြင့် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို စတင်ဆောင်ရွက်နေပြီဖြစ်ပြီး လာမည့် ၄၈ နာရီအတွင်း လိုအပ်ချက်များကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ နားလည်နိုင်လိမ့်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
"ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အစိုးရတစ်ခုလုံးရဲ့ တုံ့ပြန်မှုကို လုပ်ဆောင်သွားမှာပါ" ဟု ရူဘီယိုက ကြာသပတေးနေ့တွင် ဘာရိန်း၌ သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် နိုင်ငံ၏ အဓိကလေဆိပ်ဖြစ်သော ဆိုင်မွန် ဘိုလီဗာ (Simon Bolivar) အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် ပိတ်ထားရသဖြင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေသည်။
ကျွမ်းကျင်သူများသည် အမေရိကန်၏ တုံ့ပြန်မှုသည် သံတမန်ရေးရာ ဆက်ဆံမှုများအပေါ် မည်သို့သက်ရောက်မှုရှိမည်ကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်နေကြသည်။
"ဒါဟာ ဆက်ဆံရေးကို အပြုသဘောဆောင်တဲ့ စီးပွားရေးလမ်းကြောင်းဘက်ကို ဦးတည်သွားစေဖို့ တွန်းအားပေးနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်" ဟု Post Oak Group ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ်မှ အရင်းအနှီးဈေးကွက်ဆိုင်ရာ မန်နေဂျင်းဒါရိုက်တာ ဂျွန် ဒီးလ် (John Deal) က အယ်လ်ဂျာဇီးယားသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
"အစိုးရအနေနဲ့ ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို လုံခြုံစေဖို့ အလွန်စိတ်ဝင်စားနေခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဗင်နီဇွဲလားရဲ့ ရေနံအခြေခံအဆောက်အအုံတွေ သိသိသာသာ ပျက်စီးသွားပုံမပေါ်ပါဘူး။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ နိုင်ငံဟာ ဗင်နီဇွဲလားရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ အထိခိုက်လွယ်ဆုံးနေရာဖြစ်တဲ့ မြို့တော်မှာ ကြီးမားတဲ့ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတွေကို ခံစားခဲ့ရပါတယ်" ဟု ဒီးလ်က ဆိုသည်။
ကုလသမဂ္ဂအနေဖြင့်လည်း လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုများကို "အပြည့်အဝ စုစည်း" ထားကြောင်း အဖွဲ့၏ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကြီးအကဲက ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး လျော့ကျစေရန် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံက ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်း ၁၈ တန်ကို ပေးပို့ခဲ့သည်။ အယ်လ်ဂျာဇီးယား၏ သတင်းထောက် နိုရစ် ဆိုတို (Noris Soto) က ကာရာကတ်စ်မြို့မှ သတင်းပေးပို့ရာတွင် ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများကို အပျက်အစီးများ ဖယ်ရှားရာတွင် ကူညီပေးရန် တောင်းဆိုထားကြောင်း သိရသည်။
အကူအညီပေးရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများသည် လက်ရှိတွင် အထိခိုက်လွယ်သော စီးပွားရေးအခြေအနေကြားတွင် ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ လူဦးရေ ၃၁.၇ သန်းအနက် သန်း ၂၀ ကျော်မှာ အစားအစာနှင့် ဆေးဝါးများ လုံလောက်စွာ မရရှိဘဲ ဆင်းရဲနွမ်းပါးစွာ နေထိုင်နေကြရပြီး ဆေးရုံအများစုတွင် သောက်သုံးရေ သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်မီးပင် ပုံမှန်မရရှိကြပေ။
ကာရာကတ်စ်ရှိ Hospital de Clinicas ဆေးရုံတွင် ဒဏ်ရာရသူများကို ကုသပေးရန်အတွက် ညဆိုင်းဝန်ထမ်းများကို နှစ်ဆတိုးခိုင်းထားကြောင်း ထိုဆေးရုံမှ ဝန်ထမ်းတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။ အာဏာပိုင်များက ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို စတင်စာရင်းကောက်ယူနေချိန်တွင် ကျောင်းများကိုလည်း ကျန်ရှိသည့် ရက်သတ္တပတ်အတွက် ပိတ်ထားခဲ့သည်။
ယခုပျက်စီးမှုသည် နိုင်ငံ၏ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့် အိမ်ရာအခြေခံအဆောက်အအုံများအတွက် ရှိနှင့်ပြီးသား စိန်ခေါ်မှုများအပေါ် ထပ်ဆင့်ရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။ ဗင်နီဇွဲလား၏ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များမှာ အကန့်အသတ်ရှိသည်။ အစိုးရသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ကူးစက်ရောဂါဆိုင်ရာ သတင်းလွှာများကို ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိတော့ပေ။
၂၀၂၃ ခုနှစ်အထိ ကာရာကတ်စ်ရှိ အန်ဒရက်စ် ဘယ်လို (Andres Bello) ကက်သလစ်တက္ကသိုလ်မှ သုတေသီများ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အမျိုးသားလူနေမှုဘဝ စစ်တမ်းအစီရင်ခံစာအရ ငလျင်မလှုပ်မီကပင် နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ အိမ်ရာမလုံလောက်မှုကြောင့် အခက်အခဲရှိသော အခြေအနေများတွင် နေထိုင်နေကြရသည်။ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ဖိအားများ မြင့်တက်လာပြီး ဝယ်ယူနိုင်စွမ်း ကျဆင်းလာခြင်းကြောင့် အိမ်ခြံမြေဈေးကွက်မှာလည်း ရပ်တန့်နေသည်။
ငလျင်များသည် နိုင်ငံ၏ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကဏ္ဍအပေါ် သက်ရောက်မှု အကန့်အသတ်သာ ရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါကဏ္ဍသည် ပုံမှန်အားဖြင့် တစ်ရက်လျှင် ရေနံစိမ်းစည်ပေါင်း ၁.၂ သန်း ထုတ်လုပ်သည်။ ရိုက်တာသတင်းဌာနသို့ ပေးပို့သော ကနဦးအစီရင်ခံစာများအရ ငလျင်ဗဟိုချက်အနီးရှိ ကာရာဘိုဘို (Carabobo) ပြည်နယ်အလယ်ပိုင်းရှိ El Palito ရေနံချက်စက်ရုံမှာ ပျက်စီးမှု မရှိခဲ့ပေ။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး ရေနံဓာတုစက်ရုံဖြစ်သည့် မိုရွန် (Moron) ရေနံဓာတုရှုပ်ထွေးမှုစခန်းတွင် ခေတ္တပိတ်ထားပြီးနောက် ကြာသပတေးနေ့တွင် ထုတ်လုပ်မှု ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ကနဦးစစ်ဆေးမှုများအရ သိုလှောင်ကန်တစ်ခုတွင် ယိုစိမ့်မှုတွေ့ရှိခဲ့ရသဖြင့် ဝန်ထမ်းများကို အလုပ်မလာရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ရိုက်တာသတင်းဌာန၏ အဆိုအရ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အမိန့်ထုတ်ပြီးနောက် ယိုစိမ့်မှုကို ပြုပြင်ပြီးဖြစ်မဖြစ် ချက်ချင်းမသိရသေးပေ။
Chevron ကုမ္ပဏီက ၎င်းတို့အနေဖြင့် လုပ်ငန်းများ ပုံမှန်လည်ပတ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း အယ်လ်ဂျာဇီးယားသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
"ဗင်နီဇွဲလားမှာ ရေရှည်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ အလုပ်ရှင်နဲ့ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအနေနဲ့ ဒီလိုခက်ခဲတဲ့အချိန်မှာ နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူတွေနဲ့အတူ ကျွန်တော်တို့ ရပ်တည်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ စက်ရုံပတ်ဝန်းကျင်က လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွေကို ကူညီပံ့ပိုးဖို့နဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ ဆက်လက်လည်ပတ်နိုင်ဖို့အတွက် ဆက်လက်ကတိကဝတ်ပြုထားပါတယ်" ဟု Chevron ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက အယ်လ်ဂျာဇီးယားသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
Shell၊ Eni နှင့် Repsol အပါအဝင် အခြားကုမ္ပဏီများကလည်း ဝန်ထမ်းအားလုံး ဘေးကင်းကြောင်း အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။
"စွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံတွေ သိသိသာသာ ပျက်စီးသွားပုံမပေါ်တဲ့အတွက် လူသားချင်းဆိုင်ရာ ဆုံးရှုံးမှုက စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဆုံးရှုံးမှုထက် ပိုများနိုင်ပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ ပိတ်ဆို့မှုတွေက နိုင်ငံတွင်း ငွေကြေးစီးဝင်မှုကို ကန့်သတ်ထားပေမဲ့ ဗင်နီဇွဲလားရဲ့ ဝင်ငွေအများစုဟာ ရေနံကနေပဲ ရရှိတာဖြစ်ပါတယ်" ဟု စီးပွားရေးပညာရှင် ဇီမ်ဘာက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။