ဇယ်လန်းစကီးက ပူတင်နဲ့ တွေ့ဆုံဖို့ တောင်းဆို: သူ ဘာတွေ ကမ်းလှမ်းနေတာလဲ၊ ရုရှားက လက်ခံပါ့မလား။

ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမာ ဇယ်လန်းစကီးသည် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်ထံ ပွင့်လင်းစာတစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့ပြီး မော်စကို၏ ကိယက်ဗ်အပေါ် လေးနှစ်ကြာ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် ဆွေးနွေးရန် အစည်းအဝေးတစ်ခု ကျင်းပရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။

ယူကရိန်းသမ္မတ၏ ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် ကြာသပတေးနေ့က အပြည့်အစုံ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ရုရှားအပါအဝင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကဲ့သို့သော နိုင်ငံများသို့ သံတမန်လမ်းကြောင်းများမှတစ်ဆင့် ပေးပို့ခဲ့သည့် အဆိုပါစာသည် ရုရှား၏ ယူကရိန်းအပေါ် စစ်ပွဲသည် ပဉ္စမနှစ်သို့ ဆက်လက်ရောက်ရှိနေချိန်တွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

ယူကရိန်းအာဏာပိုင်များ၏ ပြောကြားချက်အရ ကြာသပတေးနေ့တွင် ရုရှား၏ ယူကရိန်းတစ်ဝန်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၁၂ ဦး သေဆုံးပြီး ဒါဇင်နှင့်ချီ၍ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ဇယ်လန်းစကီးသည် နိုင်ငံနှစ်ခု၏ လေးနှစ်ကျော်ကြာ စစ်ပွဲအတွင်း ရုရှား၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့် ကလေးငယ် ၇၀၇ ဦးကိုလည်း အောက်မေ့ဖွယ် ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ရုရှားသိမ်းပိုက်ထားသော ယူကရိန်းတွင် ကြာသပတေးနေ့က ယူကရိန်း၏ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနည်းဆုံး လူလေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ယူကရိန်းသည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ရုရှားနိုင်ငံ စိန့်ပီတာစဘတ်ရှိ ရေနံစက်ရုံနှင့် ရေတပ်အခြေစိုက်စခန်းတို့ကိုလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းတို့သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စစ်ပွဲစတင်ခဲ့ချိန်မှစ၍ သွယ်ဝိုက်သော ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ ကျင်းပခဲ့ကြသော်လည်း ခိုင်မာသော ရလဒ်များ မရရှိခဲ့ပေ။ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်ပ်သည်လည်း ပူတင်နှင့် ဇယ်လန်းစကီး နှစ်ဦးစလုံးနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး ဆွေးနွေးရန် ၎င်းတို့ကို ညှိနှိုင်းစားပွဲသို့ ခေါ်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ယခုအထိ ၎င်း၏ ကြိုးပမ်းမှုများသည် အောင်မြင်မှု မရရှိသေးပေ။

ဇယ်လန်းစကီး၏ ပူတင်ထံ ပေးပို့သော ပွင့်လင်းစာသည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအတွက် လမ်းကြောင်းသစ်တစ်ခု ဖွင့်ပေးနိုင်မည်လား။

ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိရသည်များမှာ-

ဇယ်လန်းစကီးသည် ၎င်း၏စာတွင် ပူတင်အား ရုရှားတွင် အာဏာရရှိခဲ့သည့် ၂၆ နှစ်တာကာလ၏ ထက်ဝက်နီးပါးကို “ယူကရိန်းကို စစ်ဆင်နွှဲနေခြင်း” ဖြင့် ကုန်ဆုံးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ရုရှားပြည်သူများသည် ယူကရိန်း၏ ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုများ၊ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနှင့် လောင်စာဆီပြတ်လပ်မှုများကို ပိုမို၍ ငြီးငွေ့လာနေပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“စစ်ပွဲက ရုရှားကို ပိုမိုဆိုးရွားတဲ့ အကျိုးဆက်တွေ ယူဆောင်လာတယ်ဆိုတဲ့ အချက်နဲ့ ဒီအခြေအနေကို ရုရှားတွေ နောက်ဆုံးမှာ သက်သောင့်သက်သာ မရှိတော့တာကို ကျွန်တော်တို့အားလုံး မြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ရေးသားခဲ့သည်။

၎င်းက ပူတင်အား စစ်ပွဲကြာရှည်လာပါက ရုရှားသမ္မတ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ ရာထူးကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်ကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဒါက ခင်ဗျား ကောင်းကောင်းသိတဲ့ ရုရှားသမိုင်းရဲ့ အချက်တစ်ခုပါပဲ- ရုရှား ပင်ပန်းလာတဲ့အခါ ပြောင်းလဲမှုတွေ ဖြစ်လာပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

“အာဏာရရှိခဲ့တဲ့ ၂၆ နှစ်အကြာမှာ အသက်အရွယ်က စတင်ပြီး ဒုက္ခပေးလာပါပြီ။ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ခင်ဗျားအပေါ် ငြီးငွေ့မှုက ပိုပြီး တိုးလာမှာပါ” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ဇယ်လန်းစကီးက ၎င်းနှင့် ယူကရိန်းပြည်သူများသည် စစ်မြေပြင်တွင် ရုရှားအသက်ဆုံးရှုံးမှုများကို စိုးရိမ်မှုနည်းပါးသော်လည်း ယူကရိန်းတစ်ဦးချင်းစီ၏ ဆုံးရှုံးမှုတိုင်းသည် အရေးကြီးကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။ “ယူကရိန်းရဲ့ ဆုံးရှုံးမှုနဲ့ ရုရှားရဲ့ ဆုံးရှုံးမှု အချိုးက တစ်ခုကို ငါးခု ဒါမှမဟုတ် တစ်ခုကို ခြောက်ခု ဖြစ်နေရင်တောင် ဒါက အများကြီး အရေးပါနေဆဲပါပဲ။

“ယူကရိန်းမှာရှိတဲ့ ကျွန်တော်တို့ဟာ အမြဲတမ်းစစ်ပွဲကို မလိုချင်ပါဘူး။ စစ်ပွဲမရှိတဲ့ဘဝက အဆုံးအစမရှိ ပိုကောင်းတယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ ကောင်းကောင်းသိပါတယ်။ အဲဒါကို ကျွန်တော်တို့ ရရှိချင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဇယ်လန်းစကီးက အမေရိကန်သည် အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲကို အာရုံစိုက်နေချိန်တွင် “ဥရောပရှိ စစ်ပွဲသည် ၎င်း၏ အာရုံစိုက်မှု ဗဟိုသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည်အထိ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း စောင့်ဆိုင်းနေခြင်းသည် မှားယွင်းလိမ့်မည်” ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းကြောင်းကို အကြံပြုခဲ့သည်။

“ဒီစစ်ပွဲကနေ ထွက်ဖို့ လမ်းကြောင်းကို လျှောက်လှမ်းဖို့ မကြောက်ပါနဲ့။ အဲဒါက အခု ခင်ဗျားဆီက လိုအပ်တဲ့ အဓိကအချက်ပါပဲ။

“ယူကရိန်းက ကျွန်တော်တို့နဲ့ ခင်ဗျားတို့ကြား တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုကနေ ဒီစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့ အဆိုပြုပါတယ်။ ကျွန်တော် အစည်းအဝေးတစ်ခုကို အဆိုပြုပါတယ်… ဒီစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့ အချိန်တန်ပြီလို့ ခင်ဗျားကိုယ်တိုင် ကောက်ချက်မချဘူးဆိုရင် ယူကရိန်းက ၎င်းရဲ့ တည်ရှိမှုအတွက် ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်နေမှာပါ” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

အစည်းအဝေးကျင်းပမည့် နေရာနှင့်ပတ်သက်၍ ဇယ်လန်းစကီးက “စစ်ပွဲနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကိစ္စတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ ခေါင်းဆောင်တွေကို ရိုးရာအရ လက်ခံကျင်းပခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတွေ ရှိပါတယ်။ ဆွစ်ဇာလန်၊ တူရကီ၊ အာရပ်ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေ – အများအပြားက ဒီလိုအစည်းအဝေးမျိုးကို လက်ခံကျင်းပနိုင်ပြီး ဆန္ဒရှိကြပါတယ်။

“ဥရောပဟာ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်သင့်တယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ အခြေအနေကို တကယ်ပဲ လွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းရှိသူတွေပေါ့။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုလည်း ဒီလုပ်ငန်းစဉ်ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်ရမယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒါက ကျွန်တော်တို့ ကမ္ဘာ့ဒေသအတွက် လုံခြုံရေးဗိသုကာအသစ်တစ်ခုကို ပုံဖော်ရာမှာ ကူညီနိုင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ယူကရိန်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အန်ဒရီ ဆီဘီဟာက X တွင် ရေးသားရာ၌ အဆိုပါစာကို “စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် အလေးအနက်ရှိပြီး အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝသော အဆိုပြုချက်တစ်ခု… ရှင်းလင်းပြီး လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အဆင့်များနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ တွေ့ဆုံရန် ဖိတ်ခေါ်ချက်” အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။

“ဒီအဆိုပြုချက်အပေါ် အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝတဲ့ တုံ့ပြန်မှုကို ကျွန်တော်တို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ဒီစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့ အချိန်တန်ပါပြီ။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရွေးချယ်ဖို့ အချိန်တန်ပါပြီ။”

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဘာလင်ရုံးရှိ ဂျာမန် မာရှယ်လ် ရန်ပုံငွေအဖွဲ့မှ အကြီးတန်းဧည့်သည်တော် သုတေသီ မားကပ်စ် ဇီနာက အယ်လ်ဂျာဇီးယားသို့ ပြောကြားရာတွင် အဆိုပါစာကို လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်ခြင်းသည် ရုရှားအား ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြသရန် တွန်းအားပေးသလို ယူကရိန်းသည် သံတမန်ရေးအတွက် အသင့်ဖြစ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ကမ္ဘာကို သက်သေပြခြင်းလည်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

“ဒါက ကိုယ်ကျင့်တရားအရ မြင့်မားတဲ့ အနေအထားနဲ့ တုံ့ပြန်ဖို့ ဖိအားကို ခရမ်လင်အပေါ် အပြည့်အဝ တင်ထားတာပါ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ၎င်းက ဇယ်လန်းစကီးသည် ပူတင်ထံ ဆက်သွယ်ခဲ့သည်မှာ ယခုအကြိမ် ပထမဆုံးမဟုတ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

“အနီးစပ်ဆုံးအနေနဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ သူက ပူတင်နဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင် ဆွေးနွေးဖို့ တူရကီကို သွားရောက်ဖို့ အသင့်ရှိကြောင်း လူသိရှင်ကြားနဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ကြေညာခဲ့ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဇယ်လန်းစကီး၏ အဆိုပြုချက်အသစ်သည် ယူကရိန်းသမ္မတသည် “စစ်မြေပြင်တွင် ရုရှားစစ်တပ်ကို အောင်မြင်စွာ တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့ခြင်း၊ ရုရှားပြည်မကြီးအတွင်းရှိ ရုရှားအခြေခံအဆောက်အအုံများကို အောင်မြင်စွာ ပစ်မှတ်ထားနိုင်ခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် အားတက်လာသည်” ကို ပြသနေကြောင်း ဇီနာက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ယူကရိန်းသမ္မတက လက်ရှိမှာ အရှိန်အဟုန်က သူ့ဘက်မှာ ရှိနေတယ်လို့ ယုံကြည်ပြီး ဒါကြောင့် ဆွေးနွေးပွဲတွေ ကမ်းလှမ်းဖို့ ကောင်းတဲ့အချိန်ပါပဲ။”

ရုရှားသမ္မတ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ရုရှားရှိ သတင်းထောက်များအား ပူတင်သည် ဇယ်လန်းစကီး၏ စာကို သိရှိထားသော်လည်း ၎င်း၏ အကြောင်းအရာများကို အသေးစိတ် အသိပေးခြင်း မရှိသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ကြာသပတေးနေ့က စိန့်ပီတာစဘတ်တွင် ကျင်းပသော ရုရှား၏ နှစ်ပတ်လည် စီးပွားရေးဖိုရမ်တွင် ပူတင်က ၎င်း၏တပ်များသည် ယူကရိန်းတွင် ဆက်လက်တိုးတက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ထိုးစစ်က နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပါတယ်။ လက်ရှိမှာ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းက လူဟန့်စ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံကို ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ထားပါတယ်။ ရုရှားက ဒိုနက်စ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နယ်မြေရဲ့ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကိုလည်း ထိန်းချုပ်ထားပါတယ်။ ဇာပိုရစ်ရှားဒေသ နယ်မြေရဲ့ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကိုလည်း ထိန်းချုပ်ထားပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ရာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်ကတည်းက မော်စကိုက ၎င်းပိုင်အဖြစ် ကြေညာထားသည့် ယူကရိန်းရှိ ဒေသလေးခုအနက် သုံးခုကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။

“သဘာဝကျစွာပဲ ဒီအခြေအနေတွေအောက်မှာ ယူကရိန်းဘက်က ကျွန်တော်တို့ ထိုးစစ်ကို ရပ်တန့်စေချင်မှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒါကို ရပ်တန့်မယ့်အစား အန်ကောရေ့ချ်မှာ ဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ အပေးအယူတွေကို သဘောတူခြင်းအားဖြင့် စစ်ပွဲကို လုံးဝအဆုံးသတ်တာက ပိုကောင်းပါလိမ့်မယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ရာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အလာစကာ၌ ထရန့်ပ်နှင့် ကျင်းပခဲ့ပြီး သဘောတူညီမှုမရဘဲ ပြီးဆုံးခဲ့သည့် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။

ပူတင်ထံ ပေးပို့သော ၎င်း၏စာတွင် ဇယ်လန်းစကီးက ရုရှားသည် “အလာစကာတွင် ယူကရိန်းနှင့် ဥရောပနှင့်ပတ်သက်သည့် ကိစ္စရပ်အချို့ကို ဖြေရှင်းပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်” ဟု ယူကရိန်းက ကြားသိရကြောင်း ရေးသားခဲ့သော်လည်း ယူကရိန်းနှင့် ဥရောပဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို အန်ကောရေ့ချ်တွင် ဆုံးဖြတ်၍ မရနိုင်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

“စစ်ပွဲက ဥရောပမှာ ဖြစ်ပွားနေတာဖြစ်ပြီး ယူကရိန်းက လုံခြုံရေးအာမခံချက်တွေ လိုအပ်နေသလို ခင်ဗျား [ပူတင်] ကလည်း ခင်ဗျားကိုယ်တိုင်အတွက် လုံခြုံရေးအာမခံချက်တွေ ရှာဖွေနေတာကြောင့် တကယ်ပဲ အာမခံသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်သူတွေကို ပါဝင်စေတာက ကျိုးကြောင်းဆီလျော်ပါလိမ့်မယ်” ဟု ဇယ်လန်းစကီးက ပြောကြားခဲ့သည်။

ပူတင်သည် ဇယ်လန်းစကီး၏ အဆိုပြုချက်ကို လက်ခံမည်လား မသိရသေးသော်လည်း ၎င်းက စိန့်ပီတာစဘတ်ရှိ ညီလာခံတွင် “ကျွန်တော်တို့ဟာ ယူကရိန်းနဲ့ ငြိမ်းချမ်းတဲ့နည်းလမ်းတွေနဲ့ သဘောတူညီမှုရရှိဖို့ သေချာပေါက် ပြင်ဆင်ထားပြီး ဆန္ဒရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အန်ကောရေ့ချ်မှာ သမ္မတထရန့်ပ်နဲ့ ကျွန်တော်တို့ တွေ့ဆုံစဉ် ဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ အခြေခံပေါ်မှာပေါ့။

“ပဋိပက္ခရဲ့ အဆုံးသတ်ကို ရောက်ရှိခဲ့ရင် ကျွန်တော်တို့ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ဘာပြောနိုင်မလဲဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အနည်းဆုံးတော့ ‘အားလုံးပြီးဆုံးသွားလို့ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်’ လို့ ပြောနိုင်ပြီး တကယ်လည်း ပြောသင့်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ယခုအထိ ပူတင်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက် အပြီးသတ်ပြီးမှသာ ဇယ်လန်းစကီးနှင့် မော်စကို သို့မဟုတ် တတိယနိုင်ငံတစ်ခုတွင် တွေ့ဆုံရန် သဘောတူထားသည်။

ဇီနာက ရုရှားသည် စစ်ရေးအရ ဖိအားပေးခံနေရချိန်တွင် ပူတင်သည် ဇယ်လန်းစကီး၏ နောက်ဆုံးအဆိုပြုချက်ကို သဘောတူရန် အလွန်အမင်း မဖြစ်နိုင်ကြောင်း၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးပွဲများကို သဘောတူခြင်းသည် ခရမ်လင်ဘက်မှ အားနည်းချက်အဖြစ် ရှုမြင်ခံရနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

“ထို့အပြင် ဇယ်လန်းစကီးကို တန်းတူရည်တူ တွေ့ဆုံခြင်းသည် ယူကရိန်းသမ္မတကို တရားဝင်မှုမရှိအောင် လုပ်ဆောင်ရန် ရည်ရွယ်သည့် ခရမ်လင်၏ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ ဝါဒဖြန့်ချိမှုများကို ထိခိုက်စေလိမ့်မည်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ထရန့်ပ်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အမေရိကန်သမ္မတအဖြစ် ဒုတိယအကြိမ် ဖြစ်လာခဲ့ပြီးနောက် ရုရှား၏ ယူကရိန်းစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။

၎င်းသည် ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ယူကရိန်းသမ္မတ ဇယ်လန်းစကီး နှစ်ဦးစလုံးနှင့် သီးခြားအစည်းအဝေးများတွင် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေးကို ဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း ယခုအထိ ဤကြိုးပမ်းမှုများသည် အောင်မြင်မှု မရရှိသေးပေ။

ရုရှားက ယူကရိန်းထံမှ သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားရန် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုမှုကြောင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ဆွေးနွေးပွဲများသည် အများအားဖြင့် ရပ်တန့်နေခဲ့သည်။ ယူကရိန်းက မည်သည့်နယ်မြေကိုမျှ လက်လွှတ်ရန် အသင့်မဖြစ်သေးကြောင်း ပြောကြားထားသည်။

မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက သုံးပွင့်ဆိုင်ဆွေးနွေးပွဲများ မအောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ အသစ်တစ်ရပ်ကို စီစဉ်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဇီနာက ထရန့်ပ်သည် ဇယ်လန်းစကီး၏ အဆိုပြုချက်ကို ထောက်ခံကြောင်း အချက်ပြနေသော်လည်း ၎င်းသည် ယူကရိန်းအတွက် အမေရိကန်၏ ထောက်ခံမှု ရှိလာမည်လားဆိုသည့် အဓိကမေးခွန်းတစ်ခု ကျန်ရှိနေသေးကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

“ဟုတ်ပါတယ်၊ ထရန့်ပ်က စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ချင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူက အီရန်နဲ့ စစ်ပွဲမှာ အာရုံစိုက်လွန်းနေတာကြောင့် ယူကရိန်းမှာ ပိုပြီး ပါဝင်ပတ်သက်ဖို့ ဆန္ဒမရှိနိုင်ပါဘူး။ ဥရောပကတော့ ဇယ်လန်းစကီးရဲ့ လှုပ်ရှားမှုကို သေချာပေါက် ထောက်ခံပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ထရန့်ပ် အမေရိကန်သမ္မတရာထူးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီးနောက် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများတွင် အများအားဖြင့် ဘေးဖယ်ထားခံခဲ့ရသည့် ဥရောပခေါင်းဆောင်များသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် စစ်ပွဲစတင်ခဲ့ချိန်မှစ၍ ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ရန် ထပ်တလဲလဲ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

ယခုနှစ် မေလတွင် ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီနှင့် ပိုလန်ခေါင်းဆောင်များသည် ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမာ ဇယ်လန်းစကီးနှင့် ကိယက်ဗ်၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြရာ ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်က ၎င်း၏ မဟာမိတ်များကို ရုရှား၏ အောင်ပွဲနေ့ စစ်ရေးပြအခမ်းအနားတွင် လက်ခံကျင်းပပြီး တစ်ရက်အကြာတွင် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသခြင်းဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဂျာမန်အရာရှိတစ်ဦးက ရိုက်တာသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားရာတွင် ရုရှားနှင့် ဥရောပကြား ယူကရိန်းနှင့်ပတ်သက်သည့် ဆွေးနွေးမှုအတွက် ပြတင်းပေါက်တစ်ခု ဖြည်းဖြည်းချင်း ပွင့်လာနေပြီဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော် ဆွေးနွေးပွဲများ စတင်နိုင်ရန် လပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဤဆွေးနွေးပွဲများကို မည်သူက ဦးဆောင်မည်ကို မရှင်းလင်းသေးသော်လည်း ဂျာမန်အရာရှိက ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်နှင့် ဗြိတိန်တို့သည် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ခိုင်မာသော လက္ခဏာများ ရှိနေသည်ဟု ရိုက်တာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ကြာသပတေးနေ့တွင် ပူတင်သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဥရောပခေါင်းဆောင်များ ပါဝင်ပတ်သက်မှုကို ပယ်ချခဲ့သည်။

“ကျွန်တော်တို့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခဖြစ်နေတဲ့ နိုင်ငံကို တိုက်ရိုက်ကူညီနေတဲ့အချိန်မှာ အီးယူ ဒါမှမဟုတ် တစ်ဦးချင်း အီးယူနိုင်ငံတွေက ဘယ်လိုလုပ်ပြီး ကြားဝင်စေ့စပ်သူအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်မှာလဲ” ဟု ၎င်းက စိန့်ပီတာစဘတ်ရှိ သတင်းထောက်များကို မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။

“ကြားဝင်စေ့စပ်ခြင်းဆိုတာ ကြားနေခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။