ဇွန်လ ၈ ရက် - SpaceX ကုမ္ပဏီသည် စံချိန်တင် IPO (ကနဦးအများပြည်သူသို့ ရှယ်ယာရောင်းချခြင်း) အဖြစ် သောကြာနေ့တွင် စျေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်လာသည့်အခါ၊ ၎င်းသည် တည်ထောင်သူနှင့် စီအီးအို အီလွန်မတ်စ်၏ ဒုံးပျံနည်းပညာ၊ ဂြိုဟ်တုဆက်သွယ်ရေးနှင့် လူသားတို့၏ အာကာသစူးစမ်းလေ့လာမှုနယ်ပယ်ကို ပြောင်းလဲပစ်ရန် နှစ်ပေါင်းနှစ်ဆယ်ကြာ ရည်မှန်းချက်ကို အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်သည်။

ထိုခရီးစဉ်၏ ခြေလှမ်းတိုင်းတွင် လူအများသတိမပြုမိသည့် နေရာမှ လမ်းညွှန်ပေးနေသူတစ်ဦး ရှိနေခဲ့သည်။ သူမမှာ ကုမ္ပဏီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဂွင်ရှော့ဝဲလ် (Gwynne Shotwell) ဖြစ်ပြီး သူမသည် ၂၄ နှစ်တာကာလအတွင်း အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် စီးပွားရေးညှိနှိုင်းမှု အစွမ်းအစများဖြင့် SpaceX ကို တည်ဆောက်ရန်နှင့် ဈေးကွက်တင်ရန် အချိန်ပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။

ထိုကာလတစ်လျှောက်တွင် အသက် ၆၂ နှစ်အရွယ် ရှော့ဝဲလ်သည် ပိုမိုခက်ခဲနက်နဲသည့် ကျွမ်းကျင်မှုတစ်ခုကို တတ်မြောက်ခဲ့ကြောင်း လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များက ဆိုသည်။ ၎င်းမှာ အီလွန်မတ်စ်ကိုယ်တိုင်ကို စီမံခန့်ခွဲခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

သူမသည် မိမိ၏အလုပ်ကို ရိုးရှင်းစွာပင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည်။ ယခုနှစ်အစောပိုင်းက Time မဂ္ဂဇင်းသို့ ပြောကြားရာတွင် သူမသည် "အီလွန်အတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေရန်" နှင့် "တန်ဖိုးဖြည့်ဆည်းပေးရန်" သာ လိုလားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် SpaceX တွင် ကြာရှည်လုပ်ကိုင်ခဲ့သူများနှင့် လုပ်ငန်းနယ်ပယ်ကို စောင့်ကြည့်လေ့လာသူများကမူ သူမအား အာကာသလုပ်ငန်း၏ ထိပ်တန်းကုမ္ပဏီတွင် အဓိကကျသူတစ်ဦးအဖြစ် ရှုမြင်ကြပြီး သူမ၏ တိုးတက်မှုသည် သူမအား ကမ္ဘာ့အင်အားအကြီးဆုံး အမျိုးသမီး အမှုဆောင်အရာရှိများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်လာစေခဲ့သည်။

"သူမဟာ အီလွန်လိုချင်တဲ့အရာနဲ့ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့အရာကြားက တံတားတစ်စင်းပါပဲ" ဟု ရှော့ဝဲလ်ကို ကုမ္ပဏီသို့ ခေါ်ယူရာတွင် ကူညီခဲ့သည့် SpaceX ၏ အစောပိုင်းအမှုဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ဂျင်မ်ကန်ထရယ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုနည်းလမ်းဖြင့် သူမသည် ရင်းနှီးပြီးသား ကော်ပိုရိတ်ပုံစံတစ်ခုနှင့် ကိုက်ညီနေသည်။ ၎င်းမှာ Apple ၏ စတိဗ်ဂျော့ဘ်အတွက် တင်မ်ကွတ် သို့မဟုတ် Meta ၏ မာ့ခ်ဇက်ကာဘတ်အတွက် ရှယ်ရီဆန်းဘတ်တို့ကဲ့သို့ပင်၊ ထူးခြားကြီးမားသော တည်ထောင်သူ၏ အမြင်ကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ပေးသည့် တည်ငြိမ်သော လက်ထောက်တစ်ဦးအဖြစ် တည်ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။

SPACEX ၏ မြင့်မားသော ရည်မှန်းချက်များ

"အီလွန် တစ်ခုခုပြောတဲ့အခါ သင်ဟာ ခဏရပ်ပြီး 'ဒါကတော့ မဖြစ်နိုင်ဘူး' လို့ ချက်ချင်းမပြောမိဖို့ လိုပါတယ်" ဟု ရှော့ဝဲလ်က ၂၀၁၈ ခုနှစ် TED ညီလာခံတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ "သင် ပါးစပ်ကိုပိတ်ထားပါ၊ စဉ်းစားပါ၊ ပြီးရင် အဲဒါကို အောင်မြင်အောင်လုပ်ဖို့ နည်းလမ်းရှာပါ။ ဒီအကြံအစည်တွေကို ကုမ္ပဏီရဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေအဖြစ် ပြောင်းလဲပြီး ဖြစ်မြောက်အောင် လုပ်ဆောင်ဖို့က ကျွန်မရဲ့ အလုပ်ပဲလို့ အမြဲခံယူထားပါတယ်"

ရှော့ဝဲလ်သည် တိကျပြတ်သားသော စံနှုန်းများထားရှိခြင်းနှင့် ခက်ခဲသော ဝန်ထမ်းရေးရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ခြင်းတို့ကြောင့် နာမည်ကောင်းရထားသလို၊ တစ်ဖက်တွင်လည်း သစ္စာရှိမှုကို ထိန်းသိမ်းကာ အဖွဲ့အစည်းများကို စည်းလုံးညီညွတ်အောင် ထားရှိနိုင်သူဖြစ်ကြောင်း လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များက ဆိုသည်။ ဝန်ထမ်းဟောင်းတစ်ဦးက သူမ၏ ပြင်းထန်သော ဝေဖန်မှုများသည်ပင် "ပျားရည်ကဲ့သို့ ချိုမြိန်နေလိမ့်မည်" ဟု ဆိုသည်။

SpaceX သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများက ဒေါ်လာ ၁.၇၅ ထရီလီယံအထိ တန်ဖိုးဖြတ်ထားသည့် ပိုမိုခက်ခဲသော ရည်မှန်းချက်များဆီသို့ ဦးတည်နေချိန်တွင် IPO အပြီး၌ ထိုမျှခြေညှိနိုင်မှုစွမ်းရည်ကို ပိုမိုစမ်းသပ်ခံရမည်ဖြစ်သည်။

ရှယ်ယာစာရင်းမတင်သွင်းမီကာလတွင် မတ်စ်သည် သူ၏ X လူမှုကွန်ရက်တွင် ဒုံးပျံများထက် ကျော်လွန်ကာ ဉာဏ်ရည်တု (AI) နှင့် အာကာသအခြေစိုက် ဒေတာစင်တာများအထိ ကျယ်ပြန့်သော အမြင်သစ်များကို အဆက်မပြတ် တင်နေခဲ့သည်။

ရှော့ဝဲလ်၏ အာရုံစိုက်မှုမှာမူ ပိုမိုရိုးရှင်းသည်။ ဘာစီလိုနာတွင် ကျင်းပသည့် တယ်လီကွန်းစုဝေးပွဲ၌ Starlink ကို မိတ်ဆက်ခြင်း၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဝန်ဆောင်မှုအတွက် စည်းမျဉ်းဆိုင်ရာ ခွင့်ပြုချက်ရရှိရန် မူဝါဒချမှတ်သူများကို ချဉ်းကပ်ခြင်းနှင့် AI ၏ စွမ်းအင်လိုအပ်ချက် တိုးပွားလာမှုအပေါ် သက်ရောက်မှုများကို ဝါရှင်တန်ရှိ တာဝန်ရှိသူများနှင့် ဆွေးနွေးခြင်းတို့ဖြစ်သည်။

SpaceX သည် မှတ်ချက်ပေးရန် သို့မဟုတ် ရှော့ဝဲလ်နှင့် အင်တာဗျူးရန် တောင်းဆိုချက်များကို တုံ့ပြန်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။

'ကော်ဖျော်ရည်' (The Glue)

Northwestern တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိထားသည့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးဖြစ်သူ ရှော့ဝဲလ်သည် သူမ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ Aerospace Corporation တွင် စတင်ခဲ့ပြီး စီးပွားဖြစ်နည်းပညာများကို အစိုးရနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အာကာသအစီအစဉ်များနှင့် ပေါင်းစပ်ပေးခဲ့သည်။

သူမသည် SpaceX ကို တည်ထောင်သည့် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီ၏ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အင်ဂျင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မတ်စ်သည် အာကာသကဏ္ဍတွင် လူသိမများသေးချိန်၌ သူမ၏ လုပ်ငန်းနယ်ပယ်ဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးများသည် အစိုးရအေဂျင်စီများ၊ ကန်ထရိုက်တာများနှင့် အစောပိုင်းဖောက်သည်များထံသို့ တံခါးဖွင့်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။

SpaceX သည် ကမ္ဘာပတ်လမ်းကြောင်းသို့ မရောက်ရှိမီကပင် သူမသည် လွှတ်တင်ရေးစာချုပ်များကို ရယူနိုင်ခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီ၏ ယုံကြည်မှုကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် SpaceX သည် နိုင်ငံတကာ အာကာသစခန်း (ISS) သို့ ကုန်ပစ္စည်းများ ပို့ဆောင်ပေးရန် ဒေါ်လာ ၁.၆ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ NASA စာချုပ်ကို ရရှိခဲ့ခြင်းသည် အဓိက အောင်မြင်မှုဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ Falcon 1 ဒုံးပျံများ အကြိမ်ကြိမ် ပျက်ကျမှုကြောင့် ငွေကြေးအခက်အခဲဖြစ်နေသည့် ကုမ္ပဏီကို ပြန်လည်တည်ငြိမ်စေခဲ့သည်။

မတ်စ်က သူမအား ဥက္ကဋ္ဌနှင့် စီအိုအို (COO) အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။

SpaceX ၏ အောင်မြင်မှုများနှင့်အတူ သူမ၏ လုပ်ခလစာလည်း တိုးတက်လာခဲ့သည်။ IPO စာရွက်စာတမ်းများအရ သူမ၏ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်က လစာနှင့် အကျိုးခံစားခွင့်မှာ ဒေါ်လာ ၈၅ သန်းအထိ ရှိခဲ့ပြီး အများစုမှာ ရှယ်ယာများမှ ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။ နှိုင်းယှဉ်ရလျှင် Boeing ၏ စီအီးအို ကယ်လီ အော့ဘတ်၏ လစာမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၉.၄ သန်းသာ ရှိခဲ့ပြီး၊ Boeing ၏ ဝင်ငွေမှာ SpaceX ထက် လေးဆကျော် ပိုများနေသော်လည်း ဖြစ်သည်။

'ကျွန်မတို့အားလုံး ရှန်ပိန်သောက်ခဲ့ကြတယ်'

၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် SpaceX သည် ဂြိုဟ်တုအော်ပရေတာ Iridium နှင့် စာချုပ်တစ်ခု ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ၎င်းသည် စီးပွားဖြစ်လုပ်ငန်းတစ်ခု ရရှိခဲ့သည့် အကြီးမားဆုံး အာကာသလွှတ်တင်ရေး စာချုပ်ဖြစ်သည်။ တည်ထောင်သူ အင်ဂျင်နီယာဟောင်း တမ်မြူးလာက ဝေးလံသော စမ်းသပ်ကွင်းတစ်ခုတွင် ထိုသတင်းကို ကြားခဲ့ရပုံကို ပြန်ပြောင်းပြောပြသည် - "ကျွန်မတို့အားလုံး ရှန်ပိန်သောက်ခဲ့ကြတယ်။"

အနက်ရောင် ဘလေဇာအင်္ကျီနှင့် ဂျင်းဘောင်းဘီကိုသာ အမြဲဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည့် ရှော့ဝဲလ်သည် အမှုဆောင်အရာရှိများ၏ ခမ်းနားမှုထက် အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦး၏ တည်ငြိမ်သော ယုံကြည်မှုကိုသာ ပြသလေ့ရှိကြောင်း ဝန်ထမ်းဟောင်းများက ဆိုသည်။ ဝန်ထမ်းတစ်ဦးက သူမအား ကုမ္ပဏီကို စုစည်းထားသည့် "ကော်ဖျော်ရည်" (The Glue) ဟု တင်စားခဲ့သည်။

အာကာသယာဉ်မှူး လေ့ကျင့်ရေး သရုပ်ပြမှုများမှသည် ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များအထိ အလွန်တိကျသော မေးခွန်းများကို မေးမြန်းရန် မစ်ရှင်ထိန်းချုပ်ရေးဌာန သို့မဟုတ် စက်ရုံကြမ်းပြင်သို့ သူမ လမ်းလျှောက်ဝင်လာလေ့ရှိကြောင်း လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ဟောင်းများက ပြန်ပြောင်းပြောပြကြသည်။

SpaceX ၏ နောက်တစ်ဆင့်သည် ရှော့ဝဲလ်၏ အထူးကျွမ်းကျင်မှုဖြစ်သည့် 'လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း' ပေါ်တွင် မူတည်နေသည်။ ရှော့ဝဲလ်ကိုယ်တိုင် စီးပွားဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည့် Starlink ဂြိုဟ်တုကွန်ရက်သည် ကုမ္ပဏီ၏ အမြတ်ငွေအများစုကို ရရှိနေပြီး၊ ၎င်းသည် ဉာဏ်ရည်တု၊ အာကာသအတွင်းရှိ ဒေတာစင်တာများနှင့် လကမ္ဘာပေါ်ရှိ မြို့များကဲ့သို့သော စွန့်စားရသည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများအတွက် SpaceX ၏ ကြီးမားသော အရင်းအနှီးများကို ထောက်ပံ့ပေးနေသည်။

ထိုရည်မှန်းချက်များအပြင် အာကာသယာဉ်မှူးများကို လကမ္ဘာသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်မည့် NASA ၏ Artemis အစီအစဉ်ကို ပံ့ပိုးပေးရန်နှင့် Starlink ကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ချဲ့ထွင်ရန် လိုအပ်ချက်များသည် ရှော့ဝဲလ်က ဒုံးပျံများအတွက် ချမှတ်ခဲ့သည့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု စည်းကမ်းများသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော လုပ်ငန်းစုကြီးတစ်ခုလုံးအတွက် အလုပ်ဖြစ်မဖြစ်ကို စမ်းသပ်သွားမည်ဖြစ်သည်။