နိုင်ငံတကာတရားရုံးက ဗြိတိန် ရွှေ့ပြောင်းရေး သဘောတူညီချက်အပေါ် ရဝမ်ဒါ၏ တောင်းဆိုမှုကို ပယ်ချလိုက်သည်။

နိုင်ငံတကာတရားရုံးတစ်ခုက ပယ်ဖျက်လိုက်သော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ ပြန်ပို့ရေး သဘောတူညီချက်နှင့် ပတ်သက်၍ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းအနေဖြင့် ရဝမ်ဒါကို ဗြိတိန်ပေါင် သန်း ၁၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၃၄ သန်း) ကျော် လျော်ကြေးပေးဆောင်ရန် မလိုအပ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။

သည်ဟိဂ်မြို့ရှိ အမြဲတမ်းခုံသမာဓိခုံရုံး (Permanent Court of Arbitration) က တနင်္လာနေ့တွင် ကီဂါလီ (Kigali) က တင်ပြခဲ့သော ငွေကြေးဆိုင်ရာ တောင်းဆိုမှုအားလုံးကို ပယ်ချခဲ့သည်။ ကီဂါလီက ဗြိတိန်အနေဖြင့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ခိုလှုံခွင့်အစီအစဉ်၏ စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များကို လိုက်နာသင့်ကြောင်း ငြင်းခုံခဲ့ပြီး အဆိုပါအစီအစဉ်ကို လန်ဒန်က ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။

ဗြိတိန်သို့ တရားမဝင် ရောက်ရှိလာသော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို လက်ခံရန် ရဝမ်ဒါအား ငွေပေးချေရမည့် အဆိုပါ သဘောတူညီချက် ပျက်ပြားသွားခြင်းနှင့် လျော်ကြေးပေးရေး ကိစ္စရပ်တို့သည် အစွန်းရောက် ညာဘက်ပါတီများအတွက် ထောက်ခံမှု မြင့်တက်လာနေချိန်တွင် တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုအပေါ် ခိုင်မာသော ရပ်တည်ချက်၏ သက်သေအဖြစ် "ပြန်ပို့ရေးဗဟိုဌာနများ" ကို လုံခြုံအောင် ကြိုးပမ်းနေကြသော အခြားအစိုးရများအတွက် မကောင်းသော လက္ခဏာဖြစ်သည်။

မေလ ၁၅ ရက်စွဲပါ စာမျက်နှာ ၇၆ မျက်နှာပါ ဆုံးဖြတ်ချက်တွင် တနင်္လာနေ့က တရားဝင် ကြေညာခဲ့ရာ၌ သုံးဦးပါ တရားသူကြီးအဖွဲ့က ယူကေက သဘောတူညီချက်ကို ပယ်ဖျက်ပြီးနောက် အစိုးရနှစ်ရပ်အကြား သံတမန်ရေးရာ ဖလှယ်မှုများသည် ငွေပေးချေမှုများ ပြုလုပ်မည်မဟုတ်ကြောင်း သဘောတူညီချက်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းငွေပေးချေမှုများတွင် ရဝမ်ဒါက ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလတို့တွင် ပေးချေရမည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့သော ပေါင် ၅၀ သန်း (ဒေါ်လာ ၆၇ သန်း) စီပါဝင်သည့် အရစ်ကျငွေနှစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်သည်။

အဆိုပါအဖွဲ့က မိတ်ဖက်သဘောတူညီချက်ကို ချိုးဖောက်သည်ဟု စွပ်စွဲချက်များနှင့် ဆက်စပ်နေသော ရဝမ်ဒါ၏ နောက်ထပ်တောင်းဆိုမှု နှစ်ခုကိုလည်း ပယ်ချခဲ့သည်။

"ယူကေက ၎င်း၏ ရပ်တည်ချက်ကို ခိုင်မာစွာ ကာကွယ်ခဲ့ပြီး ခုံရုံးက ယခုအခါ အချက်အားလုံးတွင် ယူကေဘက်မှ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်" ဟု အစိုးရပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့ပြီး လန်ဒန်အနေဖြင့် "ကျွန်ုပ်တို့၏ နယ်စပ်များတွင် စည်းကမ်းနှင့် ထိန်းချုပ်မှုကို ပြန်လည်ရရှိရန် အရေးကြီးသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် အာရုံစိုက်နေသည်" ဟုလည်း ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဘောရစ်ဂျွန်ဆင် (Boris Johnson) က မူလက ချုပ်ဆိုခဲ့သော အဆိုပါသဘောတူညီချက်သည် လှေငယ်များ သို့မဟုတ် ကုန်တင်ကားများဖြင့် ရောက်ရှိလာသော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို ရဝမ်ဒါသို့ ခိုလှုံခွင့်လျှောက်ထားမှု ဆောင်ရွက်ရန် ပို့ဆောင်ခြင်းဖြင့် တားဆီးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။

၎င်းကို အပြည့်အဝ အကောင်အထည်မဖော်မီ ဗြိတိန်တရားရုံးချုပ်က တရားမဝင်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ကီယာ စတာမာ (Keir Starmer) က ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ရာထူးစတင်တာဝန်ယူသည့် ပထမဆုံးအပြည့်အဝနေ့၌ ၎င်းကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး "သေဆုံးပြီး မြှုပ်နှံပြီး" ဟု ခေါ်ဆိုကာ "လှည့်စားမှု" အဖြစ် ပယ်ချခဲ့သည်။

ထိုစဉ်က ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ယက်ဗက် ကူးပါး (Yvette Cooper) က ၎င်းကို "ကျွန်မ တစ်ခါမှ မမြင်ဖူးသေးသော အခွန်ထမ်းပြည်သူများ၏ ငွေကြေးကို အဆိုးရွားဆုံး ဖြုန်းတီးမှု" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

အဆိုပါအစီအစဉ်အောက်တွင် လူလေးဦးသာ ရဝမ်ဒါသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အားလုံးသည် ဆန္ဒအလျောက်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါစီစဉ်မှုကို အဆုံးသတ်ခြင်းမပြုမီ ဗြိတိန်က ကီဂါလီသို့ ပေါင် ၂၉၀ သန်း (ဒေါ်လာ ၃၉၀ သန်း) ခန့် ပေးချေခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။

ရဝမ်ဒါက ဗြိတိန်အနေဖြင့် ၎င်း၏ ပြည်တွင်းတရားရုံး ဆုံးဖြတ်ချက်များ မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ ဥပဒေအရ စည်းနှောင်ထားသော စာချုပ်၏ စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များကို လိုက်နာရန် တာဝန်ရှိကြောင်း ငြင်းခုံခဲ့ပြီး သံတမန်ရေးရာ ဆွေးနွေးမှုများက ကျန်ရှိနေသော ငွေပေးချေမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ သဘောတူညီချက် မရရှိခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ခုံသမာဓိ ဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် လျှောက်ထားခဲ့သည်။

သည်ဟိဂ်မြို့ရှိ အမြဲတမ်းခုံသမာဓိခုံရုံးအဖွဲ့က ရဝမ်ဒါသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် သံတမန်ရေးရာ မှတ်စုများတွင် "၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလတို့တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းမှ မည်သည့် ထပ်ဆောင်းငွေပေးချေမှုများကိုမဆို စွန့်လွှတ်ရန်" သဘောတူခဲ့သည်ဟု တွေ့ရှိခဲ့သည်။

ဥရောပသမဂ္ဂသည် ပြင်ပနိုင်ငံများတွင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုဗဟိုဌာနများ ထူထောင်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် နောက်ဆုံးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့က ၎င်း၏ ပြန်ပို့ရေးစည်းမျဉ်း (Returns Regulation) နှင့် ပတ်သက်သည့် ဆွေးနွေးမှုများကို တနင်္လာနေ့တွင် အပြီးသတ်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။

သို့သော် ဗြိတိန်၏ မအောင်မြင်သော ရဝမ်ဒါအစီအစဉ်နှင့် အီတလီ၏ အယ်လ်ဘေးနီးယား (Albania) နှင့် ပယ်ဖျက်လိုက်သော သဘောတူညီချက်တို့နောက်ပိုင်းတွင် ဘရပ်ဆဲလ် (Brussels) က မည်သည့်နိုင်ငံများက ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုဗဟိုဌာနများကို လက်ခံကျင်းပနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်သည်ကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် နှုတ်ဆိတ်နေဆဲဖြစ်သည်။