ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ ဥက္ကဋ္ဌနေရာအတွက် ဆိုက်ပရပ်စ်ကို အနိုင်ယူခဲ့တဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ခါလီလူရ် ရာမန် ဆိုတာ ဘယ်သူလဲ

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ခါလီလူရ် ရာမန်သည် အဖွဲ့ဝင် ၁၉၃ နိုင်ငံပါဝင်သော ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ (UNGA) ၏ ၈၁ ဦးမြောက် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။ ၎င်းသည် စက်တင်ဘာလတွင် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ စတင်သည့်အခါ ရာထူးတာဝန်ယူမည်ဖြစ်သည်။

ကုလသမဂ္ဂတွင် ရာထူးတာဝန်များစွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသော ရာမန်သည် ဆိုက်ပရပ်စ်သံအမတ် အန်ဒရီးယပ်စ် ကာကူရစ်ကို ပြိုင်ဆိုင်မှုပြင်းထန်သော မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုတွင် အနိုင်ရရှိပြီးနောက် ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးပထဝီဝင် မတည်ငြိမ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်နေချိန်တွင် ကမ္ဘာ့ကိုယ်စားပြုမှုအများဆုံး သံတမန်အဖွဲ့အစည်း၏ ဦးဆောင်မှုကို ရယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

သံတမန်အရာရှိတစ်ဦးဖြစ်သည့် ရာမန်သည် ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် နယူးယောက်နှင့် ဂျီနီဗာရှိ ကုလသမဂ္ဂ၏ အဆင့်မြင့်ရာထူးများကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး အနည်းဆုံးဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများ (LDCs) ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ်နှင့် ကုလသမဂ္ဂ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးညီလာခံ (UNCTAD) ၏ အထူးအကြံပေးအဖြစ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။

၁၉၈၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ်အတွင်း ၎င်းသည် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွင် ပထမအတွင်းဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ရာမန်သည် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အမျိုးသားရေးပါတီ (BNP) သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းသားဦးဆောင်သော အုံကြွမှုဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ် ရှိတ်ဟာဆီနာကို ဖြုတ်ချပြီးနောက် နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

၎င်းသည် ယခင်က နိုဘယ်ဆုရှင် မိုဟာမက် ယူနွတ်စ် ဦးဆောင်သော ကြားဖြတ်အစိုးရတွင် အမျိုးသားလုံခြုံရေးအကြံပေးနှင့် ရိုဟင်ဂျာကိစ္စရပ်ဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ရာမန်၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးသည် ကုလသမဂ္ဂ၏ အရေးကြီးဆုံး လုပ်ငန်းစဉ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်၏ အရိုက်အရာဆက်ခံမည့်သူကို ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် တိုက်ဆိုင်နေမည်ဖြစ်သည်။ ဂူတာရက်စ်၏ သက်တမ်းသည် ယခုနှစ်ကုန်တွင် ကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်သည်။

"ကုလသမဂ္ဂသည် ကျွန်ုပ်တို့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် ယုံကြည်မှုသည် နယ်ပယ်ပေါင်းစုံမှ စိန်ခေါ်ခံနေရချိန်တွင် ၎င်း၏ နဝမမြောက် ဆယ်စုနှစ်ကို စတင်တော့မည်ဖြစ်သည်" ဟု ၎င်းက ရာထူးသစ်ကို လက်ခံစဉ် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံတွင် စုဝေးရောက်ရှိနေသော သံတမန်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဤစိန်ခေါ်မှုများအားလုံးသည် ကျွန်ုပ်တို့အဖွဲ့အစည်း၏ ကတိများကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်စွမ်းအပေါ် ပြည်သူလူထု၏ ယုံကြည်မှုနှင့် စိတ်ချယုံကြည်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်" ဟုလည်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဂူတာရက်စ်က ရာမန်အား ဂုဏ်ပြုစကားပြောကြားရာတွင် "သင်၏ ထူးခြားသော နိုင်ငံရေးနှင့် သံတမန်ရေးရာ အတွေ့အကြုံများသည် အထွေထွေညီလာခံအတွက်သာမက ကုလသမဂ္ဂတစ်ခုလုံးအတွက်ပါ အောင်မြင်မှု၏ အာမခံချက်ဖြစ်သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးသည် အခမ်းအနားဆန်သော ရာထူးဖြစ်သော်လည်း ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော ရာထူးလည်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နိုင်ငံကြီးငယ်မရွေး ပြောဆိုနိုင်သည့် ကုလသမဂ္ဂ၏ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး နှစ်ပတ်လည် သံတမန်စုဝေးပွဲ၏ နေရာလည်းဖြစ်သည်။

ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ ဥက္ကဋ္ဌကို ပုံမှန်အားဖြင့် လက်ခုပ်တီးသြဘာပေး၍ ရွေးချယ်လေ့ရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် ကျယ်ပြန့်သော သဘောတူညီမှုဖြင့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးကို သဘောတူညီကြခြင်းဖြစ်သည်။ သဘောတူညီမှု မရရှိနိုင်ပါက လျှို့ဝှက်မဲပေးစနစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်။ ထိုသို့သော ရှားပါးကိစ္စများတွင် မဲအများစုရရှိသော ကိုယ်စားလှယ်လောင်းသည် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာသည်။

ယခုနှစ်မတိုင်မီက နောက်ဆုံးအကြိမ် ပြိုင်ဆိုင်မှုရှိခဲ့သော ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ ဥက္ကဋ္ဌရွေးကောက်ပွဲမှာ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပြီး ဖီဂျီသံတမန် ပီတာ သော်မ်ဆင်သည် ၇၁ ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေး၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို လျှို့ဝှက်မဲပေးစနစ်ဖြင့် ဆိုက်ပရပ်စ်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို လေးမဲအသာဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဆားဘီးယားမှ ဗွတ်ခ် ဂျယ်ရီမစ်သည် လစ်သူယေးနီးယားကိုယ်စားလှယ်လောင်းကို အခြားလျှို့ဝှက်မဲပေးစနစ်ဖြင့် အနည်းငယ်အသာဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဆော်ဒီအာရေဗျကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဆာမီရ် ရှီဟာဘီသည် ယီမင်နှင့် ပါပူဝါနယူးဂီနီမှ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများနှင့် ပြိုင်ဆိုင်သော မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုတွင် ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။

လျှို့ဝှက်မဲပေးစနစ်တွင် ရာမန်သည် ၉၉ မဲ ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်း၏ပြိုင်ဘက် ကာကူရစ်ထက် ရှစ်မဲပိုများခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း မဲ ၁၉၀ ပေးခဲ့ပြီး ပယ်မဲ သို့မဟုတ် ကြားနေမဲ မရှိခဲ့ပေ။

ဥက္ကဋ္ဌရာထူးသည် ကုလသမဂ္ဂ၏ ဒေသဆိုင်ရာအဖွဲ့ငါးခုအကြား အလှည့်ကျဖြစ်သည်။ ၈၁ ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးသည် အာရှပစိဖိတ်အဖွဲ့၏ အလှည့်ကျဖြစ်သည်။ ရာမန်သည် စက်တင်ဘာ ၈ ရက်မှစတင်၍ တစ်နှစ်သက်တမ်း တာဝန်ထမ်းဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ပြောကြားခဲ့သည်။

ရာထူးမှနုတ်ထွက်တော့မည့် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဂျာမနီနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အန်နာလီနာ ဘာဘော့ခ်က ဘက်ပေါင်းစုံချဉ်းကပ်မှုအပေါ် ယုံကြည်မှုသည် မည်သို့ ဖိအားများ တိုးလာနေသည်ကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂသည် "အခက်အခဲများသာမက ကြီးမားသော ဖိအားများ" နှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး သဘောတူညီမှုရရှိရန် ပိုမိုခက်ခဲလာကာ ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းကို ကာကွယ်ခြင်းသည် "နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်" ဖြစ်လာနေသည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

"အထွေထွေညီလာခံ ဥက္ကဋ္ဌ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသက်သက်မျှ မဟုတ်တော့ပါ" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့် လက်ထက် အမေရိကန်အစိုးရသည် ကုလသမဂ္ဂစနစ်ကို အားနည်းအောင် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ရှုပ်ထွေးသော ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးပထဝီဝင် ကိစ္စရပ်များကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် တစ်ဖက်သတ်လုပ်ဆောင်မှုများကို အားကိုးခဲ့သည်။ ဝါရှင်တန်သည် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့် လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီကဲ့သို့သော ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့အစည်းများစွာမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် ရန်ပုံငွေများကိုလည်း ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။

အမေရိကန်သမ္မတသည် ကုလသမဂ္ဂကို "စကားပြောဆိုင်" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့သည့် စက်တင်ဘာလက ကျင်းပခဲ့သော နှစ်ပတ်လည် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ အစည်းအဝေးတွင် ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။ "ကုလသမဂ္ဂတွင် ကြီးမားသော အလားအလာများစွာရှိသည်... သို့သော် ထိုအလားအလာများကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် နီးစပ်ပင် မနီးစပ်သေးပါ" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

အထွေထွေညီလာခံသည် ကုလသမဂ္ဂ၏ ကိုယ်စားပြုမှုအများဆုံး အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၁၉၃ နိုင်ငံလုံးကို စုစည်းထားကာ တစ်နိုင်ငံလျှင် တစ်မဲစီရှိသည်။ စက်တင်ဘာလတွင် နယူးယောက်၌ ကျင်းပသော ၎င်း၏ နှစ်ပတ်လည်စုဝေးပွဲသည် နိုင်ငံအားလုံးမှ ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များ ပြောဆိုနိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော ကုလသမဂ္ဂဖိုရမ်ဖြစ်သည်။

ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံသည် ကုလသမဂ္ဂဘတ်ဂျက်ကို ထိန်းချုပ်ပြီး စာချုပ်များကို အတည်ပြုကာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုမှ အဂတိလိုက်စားမှုအထိ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသည်။ ဥပဒေအရ အတည်မပြုနိုင်သော်လည်း ကမ္ဘာ့အမြင်ကို အမြဲလိုလို ထင်ဟပ်စေသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်များစွာကိုလည်း ချမှတ်သည်။

ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံသည် ကုလသမဂ္ဂအတွက် အရေးကြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကိုလည်း ချမှတ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ (UNSC) ၏ အကြံပြုချက်အရ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ကို ခန့်အပ်ခြင်းနှင့် ကောင်စီ၏ အမြဲတမ်းမဟုတ်သော အဖွဲ့ဝင်များကို ရွေးချယ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

လာမည့် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ အစည်းအဝေးကို စက်တင်ဘာ ၈ ရက်တွင် စတင်မည်ဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံသည် ဩစတြီးယား၊ ကာဂျစ္စတန်၊ ပေါ်တူဂီ၊ ထရီနီဒက်နှင့် တိုဘာဂိုနှင့် ဇင်ဘာဘွေတို့ကို အဖွဲ့ဝင် ၁၅ နိုင်ငံပါဝင်သော ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီသို့ ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်မှစတင်၍ နှစ်နှစ်သက်တမ်းအတွက် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။

နေရာရရှိရန် အပြင်းအထန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော ဂျာမနီသည် လုံခြုံရေးကောင်စီနေရာကို မရရှိခဲ့ဘဲ ဝန်ကြီးချုပ် ဖရက်ဒရစ်ခ် မာ့ဇ်အတွက် ကြီးမားသော နောက်ပြန်ဆုတ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

ကောင်စီသည် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ချမှတ်ခြင်းနှင့် အင်အားသုံးစွဲမှုကို ခွင့်ပြုခြင်းကဲ့သို့သော ဥပဒေအရ အတည်ဖြစ်သော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ချမှတ်နိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ဗီတိုအာဏာရှိသော အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်ငါးနိုင်ငံဖြစ်သည့် တရုတ်၊ ပြင်သစ်၊ ရုရှား၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့ ပါဝင်သည်။