AI Summary
အီလွန်မာ့စ်၏ SpaceX ကုမ္ပဏီသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၇၅ ထရီလီယံကျော် တန်ဖိုးဖြင့် အများပိုင်အဖြစ် ကြေညာရန် စီစဉ်နေပြီး ၎င်း၏ AI ရည်မှန်းချက်များအတွက် ငွေကြေးပိုမိုရှာဖွေရန် ရည်ရွယ်သည်။ သို့သော် SpaceX ၏ လက်အောက်ခံ xAI ဒေတာစင်တာများသည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့တာဘိုင်များ အသုံးပြုမှုကြောင့် လေထုညစ်ညမ်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေပြီး ဒေသခံလူထု၏ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေသည်ဟု စွပ်စွဲခံနေရသည်။ မမ်ဖစ်မြို့ရှိ ဒေသခံများနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အဖွဲ့အစည်းများက ကုမ္ပဏီ၏ တာဘိုင်များ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ လည်ပတ်မှုနှင့် ရေသန့်စင်စက်ရုံကိစ္စရပ်များအတွက် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှု တောင်းဆိုနေကြသည်။ xAI သည် Clean Air Act ၏ ကွက်လပ်တစ်ခုကြောင့် ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ တာဘိုင်များ လည်ပတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းမှထုတ်လွှတ်သော PM2.5 အမှုန်အမွှားများသည် နှလုံးရောဂါနှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများ ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။ NAACP ဦးဆောင်သော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဒေသခံများက xAI ကို တရားစွဲဆိုထားပြီး EPA က ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ တာဘိုင်များ လည်ပတ်ခြင်းကို ပိတ်ဆို့ရန် လမ်းညွှန်ချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း xAI သည် အခြားနေရာတစ်ခုတွင် ခွင့်ပြုချက်မရှိသော တာဘိုင်များကို ဆက်လက်တပ်ဆင်နေဆဲဖြစ်သည်။
SpaceX၊ အီလွန်မာ့စ်၏ ဒုံးပျံများပစ်လွှတ်ပြီး ဒေတာစင်တာများလည်ပတ်သည့် ဧရာမကုမ္ပဏီကြီးသည် သောကြာနေ့တွင် အများပိုင်ကုမ္ပဏီအဖြစ် ကြေညာရန် စီစဉ်ထားပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၇၅ ထရီလီယံကျော် တန်ဖိုးရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ဤသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်နေပြီဖြစ်သော မာ့စ်ကို ပိုမိုကြွယ်ဝချမ်းသာလာစေမည်ဖြစ်သည်။
အများပိုင်အဖြစ် ကြေညာခြင်းသည် SpaceX အား ၎င်း၏ AI ရည်မှန်းချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်အတွက် ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ဒေတာစင်တာများ တည်ဆောက်ခြင်းအပါအဝင် ငွေကြေးပိုမိုရှာဖွေနိုင်စေမည်ဖြစ်သည်။
သို့သော် မာ့စ်နှင့် အခြား SpaceX ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ ကြီးမားသော အကျိုးအမြတ်များ ရရှိနေချိန်တွင်ပင် လက်ရှိလည်ပတ်နေသော xAI ဒေတာစင်တာများကို လက်ခံထားသည့် ဒေသခံလူထုက ကုမ္ပဏီ၏ လေထုညစ်ညမ်းစေသော ဓာတ်ငွေ့တာဘိုင်များ အသုံးပြုမှုနှင့်ပတ်သက်၍ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှု တောင်းဆိုနေကြသည်။ ထို့ပြင် ယခုနှစ်အစောပိုင်းက ရပ်ဆိုင်းထားခဲ့သော ရေသန့်စင်စက်ရုံနှင့်ပတ်သက်၍လည်း တောင်းဆိုနေကြသည်။
"ကျွန်ုပ်တို့သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အဖွဲ့အစည်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လာမည့်အရာ၏ ထုတ်ယူခံရပြီး အမြတ်ထုတ်ခံရသော ကိုလိုနီနယ်မြေဖြစ်သည်" ဟု တင်နက်ဆီပြည်နယ်လွှတ်တော်တွင် မမ်ဖစ်မြို့၏ အချို့အစိတ်အပိုင်းများကို ကိုယ်စားပြုသည့် ဂျပ်စတင် ပီယာဆန်က ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဤညစ်ညမ်းမှုကြောင့် လူများသေဆုံးကြရလိမ့်မည်။"
xAI သည် ၎င်း၏ မမ်ဖစ်ရှိ ဌာနခွဲများမှ ကွန်ပျူတာစွမ်းအားများကို တစ်နှစ်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅ ဘီလီယံဖြင့် Anthropic သို့ ရောင်းချနေသည်။ Anthropic သည် လာမည့်လများအတွင်း အများပိုင်အဖြစ် ကြေညာရန် စီစဉ်နေသည့် နောက်ထပ်ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည်။ "SpaceX၊ Anthropic သို့မဟုတ် ဤဒေတာစင်တာများကို တည်ဆောက်နေသူ မည်သူ့အတွက်မဆို လူတွေက အရေးမကြီးပါဘူး" ဟု ပီယာဆန်က ပြောသည်။
သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က အမေရိကန်အစိုးရသည် အမေရိကန်ပြည်သူများအား "ပြန်လည်ပေးဆပ်ခြင်း" ကို စတင်ရန်အတွက် ခေတ်မီ AI ကုမ္ပဏီများတွင် ငွေကြေးအရ ရှယ်ယာဝင်ရောက်နိုင်သည်ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုသို့သောလုပ်ဆောင်မှုသည် မည်သည့်ပုံစံဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည် သို့မဟုတ် ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဟုတ်သည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသေးပေ။
SpaceX က မှတ်ချက်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုကို တုံ့ပြန်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ Anthropic ကလည်း မှတ်ချက်ပေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်း၏ ပြည်သူ့ရေးရာမူဝါဒအကြီးအကဲနှင့် မမ်ဖစ်မြို့တော်ဝန်တို့က ကုမ္ပဏီ၏ မြို့နှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ချီးကျူးပြောဆိုခဲ့ကြသည်။
မမ်ဖစ်ရှိ xAI ၏ Colossus 1 ဌာနခွဲသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတစ်ဝန်း အာရုံစိုက်ခံခဲ့ရသည်။ ဒေသခံများက ကုမ္ပဏီသည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့တာဘိုင်များကို ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ လည်ပတ်နေကြောင်း သတိပေးစတင်ခဲ့ချိန်တွင် ဖြစ်သည်။ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့များက Clean Air Act (လေထုသန့်ရှင်းရေးဥပဒေ) ရှိ ကွက်လပ်တစ်ခုကြောင့် xAI အား တာဘိုင် ၃၅ လုံးအထိ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ တစ်နှစ်ကြာ လည်ပတ်ခွင့်ပြုခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ (ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ဒေသခံစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့များက xAI အား ၂၀၂၇ ခုနှစ်အထိ ထိုနေရာတွင် တာဘိုင် ၁၅ လုံး လည်ပတ်ရန် ခွင့်ပြုချက်ပေးခဲ့သည်။)
သဘာဝဓာတ်ငွေ့တာဘိုင်များသည် PM2.5 ဟုခေါ်သော သေးငယ်သော အမှုန်အမွှားများကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ၎င်းသည် နှလုံးရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါနှင့် ရှိရင်းစွဲရောဂါများရှိသူများတွင် အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးခြင်းအပါအဝင် ကျန်းမာရေးပြဿနာအမျိုးမျိုးနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ကျွမ်းကျင်သူများက PM2.5 ညစ်ညမ်းမှုသည် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့များ သတ်မှတ်ထားသော အဆင့်များအောက်တွင်ပင် အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည်ဟု သတိပေးထားသည်။
xAI ၏ ပထမဆုံးဒေတာစင်တာကို Boxtown တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ Boxtown သည် မမ်ဖစ်မြို့ရှိ သမိုင်းဝင် လူမည်းရပ်ကွက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး စက်မှုလုပ်ငန်းဟောင်းများမှ ညစ်ညမ်းမှုကြောင့် နိုင်ငံအတွင်း ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်း အမြင့်ဆုံးနေရာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
"ကျွန်ုပ်တို့ တောင်မမ်ဖစ်မှာ မိသားစုရှိတဲ့သူတွေအားလုံးဟာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါကြောင့် သို့မဟုတ် ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ မျိုးရိုးထဲမှာ မရှိသင့်တဲ့ ကင်ဆာရောဂါကြောင့် သေဆုံးသွားတဲ့သူတစ်ယောက်ယောက်ကို သိကြပါတယ်" ဟု မမ်ဖစ်မြို့ရှိ လူထုစည်းရုံးရေးမှူး ရစ်ချတ် မက်ဆီက ပြောကြားခဲ့သည်။
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကာကွယ်ရေးအေဂျင်စီ (EPA) က ဇန်နဝါရီလတွင် လမ်းညွှန်ချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုလမ်းညွှန်ချက်များသည် xAI က ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ တာဘိုင်များလည်ပတ်ရန် အသုံးပြုနေသည့် Clean Air Act ၏ ကွက်လပ်ကို ပိတ်ဆို့လိုက်ပုံရသည်။ သို့သော် ကုမ္ပဏီသည် Colossus 2 အတွက် မစ်စစ်စပီပြည်နယ်၊ ဆောက်သ်ဟေဗန်တွင် ခွင့်ပြုချက်မရှိသော တာဘိုင်များကို စတင်တပ်ဆင်နေပြီဖြစ်သည်။ မေလလယ်အထိ xAI က စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့များထံ ပေးပို့ခဲ့သော အီးမေးလ်များအရ ကုမ္ပဏီသည် ခွင့်ပြုချက်မရှိသော ဓာတ်ငွေ့တာဘိုင် အနည်းဆုံး ၄၆ လုံးကို ထိုနေရာသို့ သယ်ဆောင်လာခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
NAACP ဦးဆောင်သော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ တရားမျှတမှုအဖွဲ့အစည်းများက ယခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် xAI ကို တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီသည် "လေထုခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ သို့မဟုတ် အနီးအနားတွင်နေထိုင်သူများ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် ဘေးကင်းရေးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းမရှိဘဲ" ဓာတ်ငွေ့တာဘိုင်များကို တပ်ဆင်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ ယခုသီတင်းပတ်အစောပိုင်းက ဆောက်သ်ဟေဗန်မြို့ခံများက xAI နှင့် SpaceX ကို သီးခြားအစုလိုက်အပြုံလိုက် တရားစွဲဆိုမှုတစ်ခု တင်သွင်းခဲ့သည်။ ဒေတာစင်တာတည်ဆောက်မှုက ဒေသခံလူထုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည်ဟု တိုင်ကြားခဲ့သည်။