အမေရိကန်တစ်ဝန်း မဲလက်မှတ်များ သိမ်းဆည်းခံရပြီ။ နောက်ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ ဘယ်သူမှမသိဘူး။

အမေရိကန်မဲဆန္ဒရှင်များ နိုဝင်ဘာလ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကို မျှော်ကြည့်နေချိန်တွင် ထရမ့်အစိုးရသည် ယခင်ရွေးကောက်ပွဲများကို ပြန်လည်ကြည့်ရှုရန် စွဲလမ်းနေပြီး လိမ်လည်မှု သို့မဟုတ် အခြားမလျော်ကန်မှုများကို ရှာဖွေရန်ဟုဆိုကာ လွန်ခဲ့သောနှစ်များက မဲပေးခဲ့သည့် မဲပြားများကို ပြည်နယ်အများအပြားတွင် သိမ်းဆည်းနေသည်။ သို့သော် ကျွမ်းကျင်သူများကမူ ရည်ရွယ်ချက်သည် ပိုမိုကွဲပြားနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

သိမ်းဆည်းမှုများသည် ဇန်နဝါရီလတွင် စတင်ခဲ့ပြီး FBI အေးဂျင့်များသည် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်၊ ဖူလ်တန်ကောင်တီရှိ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတစ်ခုကို ဝရမ်းဖြင့် ဝင်ရောက်စီးနင်းကာ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်မှ မဲပြားသေတ္တာ ၆၀၀ ကို သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် မတ်လတွင် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနက အရီဇိုးနားပြည်နယ်၊ မာရီကိုပါကောင်တီမှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မဲပြားပုံရိပ်များကို ရယူခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် လိမ်လည်မှုဟု ယူဆရသည့် တိုင်ကြားမှုများကို ကိုးကား၍ မီချီဂန်ပြည်နယ်၊ ဝိန်းကောင်တီမှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် မဲပြားများကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ဤဖက်ဒရယ်သိမ်းဆည်းမှုများသည် ဒေသတွင်းအဆင့်အထိပင် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ မတ်လတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်မှ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ရှရစ်ဖ်တစ်ဦးသည် နိုဝင်ဘာလတွင် ကျင်းပခဲ့သော ပြည်နယ်အနှံ့ နယ်မြေပြန်လည်သတ်မှတ်ရေး ရွေးကောက်ပွဲမှ မဲပြား ၆၅၀,၀၀၀ ခန့်ကို သိမ်းဆည်းရန် ဝရမ်းရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် ထိုသို့ပြုလုပ်ရန် ထင်ရှားသော အခွင့်အာဏာမရှိဘဲ ၎င်း၏လက်ထောက်များက မဲပြန်လည်ရေတွက်ခြင်းကို ပြုလုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

ရွေးကောက်ပွဲကျွမ်းကျင်သူများကမူ ဤလမ်းကြောင်းသည် ပိုမိုကြီးထွားလာပြီး ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲများအပြီးတွင် ကျယ်ပြန့်သော ရှုပ်ထွေးမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဟု စိုးရိမ်ကြသည်။ အကယ်၍ တရားရုံးများက ၎င်းတို့မကြိုက်သော ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို ပျက်ပြားစေရန် ရည်ရွယ်သည့် အဖွဲ့အစည်းများထံမှ နိုင်ငံရေးလှုံ့ဆော်မှုဟု ထင်ရသော တောင်းဆိုမှုများကို စိစစ်ရန် ပျက်ကွက်ပါက ထိုသို့ဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။

ဘရီနန်တရားမျှတမှုစင်တာ (Brennan Center for Justice) မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဒါရိုက်တာ ဂေါ်ရီ ရာမာချန်ဒရန် (Gowri Ramachandran) က “ဒီလုပ်ရပ်တွေဟာ ရှေ့ဆောင်နမူနာတစ်ခုလို ဖြစ်မလာအောင် ပြည်သူတွေ၊ ဂရန်းဂျူရီတွေ၊ တရားသူကြီးတွေအတွက် တကယ်ကို အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါဟာ ရော်ဘာတံဆိပ်တုံးထုသလို ကိစ္စမျိုး မဟုတ်သလို ဖြစ်သင့်တာလည်း မဟုတ်ပါဘူး” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

မဲပြားများကို သိမ်းဆည်းနေသည့် ပါတီများက မည်သည့်အရာကို ရည်ရွယ်သည်ကို တိကျစွာ သိရှိရန် ခက်ခဲသည်။ တရားရေးဝန်ကြီးဌာန (DOJ) သည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲကို ၎င်းထံမှ ခိုးယူခဲ့သည်ဟူသော သမ္မတထရမ့်၏ ပြောဆိုချက်များကို တရားဝင်ဖြစ်စေရန် လိမ်လည်မှုအထောက်အထားများကို ရှာဖွေနေခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့မဟုတ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေက အခြားနည်းဖြင့် ပြောဆိုထားသော်လည်း ဖက်ဒရယ်အစိုးရက ရွေးကောက်ပွဲများကို ထိန်းချုပ်သည်ဟူသော သတင်းစကားကို မဲဆန္ဒရှင်များနှင့် ရွေးကောက်ပွဲအရာရှိများထံ ပေးပို့နေခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သိမ်းဆည်းမှုများသည် တရားရုံးများ၊ ရွေးကောက်ပွဲအရာရှိများနှင့် ပြည်သူများ မည်သို့တုံ့ပြန်သည်ကို ကြည့်ရှုရန် စမ်းသပ်မှုများလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ တုံ့ပြန်မှု အားနည်းပါက ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲများအပြီးတွင် အစိုးရအား မဲပြားများ သိမ်းဆည်းရန် ပိုမိုရဲရင့်လာစေနိုင်သည်။

ကမ်ပိန်းဥပဒေစင်တာ (Campaign Legal Center) မှ မဲပေးပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ တရားစွဲဆိုမှု ဒါရိုက်တာ အန်နာ ဘော်လ်ဒွင် (Anna Baldwin) က “လက်ရှိကျင်းပနေတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲပြားသိမ်းဆည်းမှုတွေ လုပ်ဖို့အတွက် ဒါဟာ အစမ်းလေ့ကျင့်မှုတစ်ခု ဖြစ်နေတယ်ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုက နားလည်နိုင်ပါတယ်။ ထင်ရှားတာကတော့ ဖက်ဒရယ်အစိုးရထဲမှာ အဆင့်မြင့် ရွေးကောက်ပွဲငြင်းပယ်သူတွေ ရှိနေပြီး ဖက်ဒရယ်အစိုးရရဲ့ ကြီးမားတဲ့အာဏာကို အသုံးပြုနိုင်စွမ်းရှိသလို အလွဲသုံးစားလုပ်နိုင်စွမ်းလည်း ရှိနေတယ်ဆိုတာပါပဲ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

တရားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးကမူ ၎င်းတို့ဌာနသည် “ကျွန်ုပ်တို့၏ ရွေးကောက်ပွဲစနစ်၏ သမာဓိကို ထိန်းသိမ်းရန် ကတိပြုထားပြီး ရွေးကောက်ပွဲအားလုံး လွတ်လပ်၊ တရားမျှတပြီး ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိစေရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို ဆက်လက်ဦးစားပေးသွားမည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အိမ်ဖြူတော်ကမူ မဲဆန္ဒရှင်မှတ်ပုံတင်အချက်အလက်များကို ဖက်ဒရယ်အစိုးရက ရယူပိုင်ခွင့်နှင့်ပတ်သက်၍ ရှည်လျားသော ကြေညာချက်တစ်ခုသာ ပေးခဲ့ပြီး ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်အား SAVE America Act ကို အတည်ပြုရန် တွန်းအားပေးမှုလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။

သိမ်းဆည်းမှုများသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ကတည်းက ထရမ့်နှင့် ရွေးကောက်ပွဲငြင်းပယ်သူများ၏ ပစ်မှတ်ထားခြင်းခံခဲ့ရသော အရေးပါသည့် တိုက်ပွဲဝင်ပြည်နယ်သုံးခုကို အာရုံစိုက်နေခြင်းမှာ အံ့သြစရာမဟုတ်ပေ။ အရီဇိုးနား၊ ဂျော်ဂျီယာနှင့် မီချီဂန်ပြည်နယ်တို့ရှိ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များသည် မည်သည့်ပါတီက ကွန်ဂရက်ကို ထိန်းချုပ်မည်ကို သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သောကြောင့်သာ အရေးကြီးသည်မဟုတ်ဘဲ၊ ဤပြည်နယ်သုံးခုသည် ရွေးကောက်ပွဲများကို ကြီးကြပ်ရန် သို့မဟုတ် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေများကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် တာဝန်ရှိသည့် ပြည်နယ်ရုံးများအတွက် ပြိုင်ပွဲများရှိသော ပြည်နယ်သုံးဒါဇင်ကျော်အနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။

ထင်ရှားသော “ရွေးကောက်ပွဲငြင်းပယ်သူများ” သည် အချို့သော ပြိုင်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နေကြသည်။

ဖူလ်တန်ကောင်တီ၊ ဂျော်ဂျီယာ

သိမ်းဆည်းမှုအားလုံးအနက် ဖူလ်တန်ကောင်တီအမှုသည် အာရုံစိုက်မှုအများဆုံး ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဂျိုးဘိုင်ဒင်သည် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်ကို ၀.၂၃ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် မဲအနည်းငယ်သာ အနိုင်ရခဲ့ပြီးနောက် ထရမ့်သည် ထိုစဉ်က ထရမ့်ကို ထောက်ခံသူဖြစ်သည့် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ် အတွင်းရေးမှူး ဘရက် ရာဖန်စပါဂါ (Brad Raffensperger) ထံ ဖုန်းခေါ်ဆိုကာ ဘိုင်ဒင်၏ အနိုင်ရမှုကို ပယ်ဖျက်ရန် ပြည်နယ်အနှံ့ မဲများပိုမို “ရှာဖွေရန်” ဖိအားပေးခဲ့သည်။ ရာဖန်စပါဂါက ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး ၎င်းနှင့် အခြားဂျော်ဂျီယာအရာရှိများသည် ထိုအချိန်မှစ၍ ထရမ့်နှင့် ရွေးကောက်ပွဲငြင်းပယ်ရေးလှုပ်ရှားမှု၏ ပစ်မှတ်ထားခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ အခိုင်အမာနယ်မြေဖြစ်ပြီး ပြည်နယ်၏ လူဦးရေအများဆုံးကောင်တီဖြစ်သည့် ဖူလ်တန်ကောင်တီသည် အထူးအာရုံစိုက်ခံခဲ့ရသည်။

ဇန်နဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် FBI အေးဂျင့်များသည် ဝရမ်းဖြင့် ဖူလ်တန်ကောင်တီ ရွေးကောက်ပွဲရုံးကို ဝင်ရောက်စီးနင်းကာ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲမှ စက္ကူမဲပြားများ၊ မဲပြားများ၏ ဒစ်ဂျစ်တယ်စကင်ဖိုင်များ၊ မဲရေတွက်စက်များမှ ပြေစာများနှင့် မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းများကို သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။ အစိုးရက ထိုပစ္စည်းများသည် ကောင်တီအရာရှိများနှင့် ဝန်ထမ်းများက ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲကို မည်သို့ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်နှင့်ပတ်သက်သည့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ ရွေးကောက်ပွဲဝန်ထမ်းများ၊ မဲရုံဝန်ထမ်းများနှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ၏ အမည်များ၊ နေအိမ်လိပ်စာများနှင့် အခြားကိုယ်ရေးကိုယ်တာအချက်အလက်များ ကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။