အမေရိကန်က ဘရာဇီးဂိုဏ်းနှစ်ခုကို 'အကြမ်းဖက်' အဖွဲ့အစည်းများအဖြစ် သတ်မှတ်မည်

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ဘရာဇီးဂိုဏ်းနှစ်ခုကို "အကြမ်းဖက်" အဖွဲ့အစည်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်လက်အောက်တွင် ရာဇဝတ်မှုနှင့် "အကြမ်းဖက်" လုပ်ရပ်များအကြား ကွဲပြားမှုကို မှုန်ဝါးစေရန် တွန်းအားပေးမှုကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက ကြာသပတေးနေ့တွင် ထိုသတ်မှတ်ချက်များသည် ဘရာဇီးရှိ အကြီးဆုံး ရာဇဝတ်ကွန်ရက်နှစ်ခုဖြစ်သည့် Primeiro Comando da Capital (PCC) နှင့် Comando Vermelho တို့ကို ပစ်မှတ်ထားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"နိုင်ငံခြားအကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်း" တံဆိပ်သည် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့မှစ၍ အသက်ဝင်မည်ဖြစ်သည်။

ထိုအတောအတွင်း ရူဘီယိုက ၎င်းတို့ကို နိုင်ငံတကာ အရေးပေါ် စီးပွားရေး အာဏာများ အက်ဥပဒေ (IEEPA) မှ အခွင့်အာဏာရယူထားသော အလားတူ အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည့် "အထူးသတ်မှတ်ထားသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်သမားများ" အမျိုးအစားအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီးဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။

သတ်မှတ်ချက်နှစ်ခုစလုံးသည် အဆိုပါအဖွဲ့များ၏ အမေရိကန်ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ရယူခွင့် ပိတ်ဆို့ထားသော်လည်း "နိုင်ငံခြားအကြမ်းဖက်သမား" တံဆိပ်သည် ပိုမိုတင်းကျပ်သည်ဟု ယူဆရသည်။

ရူဘီယိုက အမေရိကန်နိုင်ငံသားများ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကို အာမခံရန် ထိုအစီအမံများသည် လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"ထရန့်အစိုးရသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ လမ်းများပေါ်မှ တရားမဝင် မူးယစ်ဆေးဝါးများကို ဖယ်ရှားခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အကြမ်းဖက် မူးယစ်အကြမ်းဖက်သမားများကို ငွေကြေးထောက်ပံ့နေသော ဝင်ငွေစီးကြောင်းများကို ဖြတ်တောက်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ကျွန်ုပ်တို့၏နိုင်ငံနှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေး အကျိုးစီးပွားများကို ကာကွယ်ရန် ရရှိနိုင်သော ကိရိယာအားလုံးကို ဆက်လက်အသုံးပြုသွားမည်" ဟု ရူဘီယိုက ကြေညာချက်တစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

ဒုတိယသက်တမ်းအတွက် အိမ်ဖြူတော်သို့ ပြန်ရောက်လာပြီးနောက်ပိုင်း ထရန့်သည် လက်တင်အမေရိက ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များစွာအတွက် "အကြမ်းဖက်" သတ်မှတ်ချက်များ ရှာဖွေခဲ့သည်။

ထိုကြိုးပမ်းမှုများကို အမေရိကန် စစ်ရေးသြဇာကို အနောက်ကမ္ဘာခြမ်းတစ်လျှောက် ချဲ့ထွင်ရန် အကြောင်းပြချက်အဖြစ် ဝေဖန်ခံခဲ့ရပြီး ၁၉ ရာစု ချဲ့ထွင်ရေးမူဝါဒဖြစ်သော မွန်ရိုးဝါဒအပေါ် ထရန့်၏ အမြင်ဖြစ်သည့် "ဒွန်ရိုးဝါဒ" ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။

သို့သော် ဘရာဇီးရာဇဝတ်အဖွဲ့နှစ်ခုကို သတ်မှတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ပြင်းထန်သော သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနေသည့် တောင်အမေရိကနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးတွင် တုန်လှုပ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။

မီဒီယာသတင်းများက လက်ဝဲယိမ်း ဘရာဇီးသမ္မတ လူးဝစ် အီနာစီယို လူလာ ဒါ ဆေးလ်ဗားသည် ထရန့်အစိုးရကို "အကြမ်းဖက်" သတ်မှတ်ချက်ကို အသုံးပြုခြင်းမှ တားဆီးရန် အကြိမ်ကြိမ် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

စိုးရိမ်မှုမှာ ထိုသို့သော သတ်မှတ်ချက်ကို "အကြမ်းဖက်" အဖွဲ့ဟု ခေါ်ဆိုသော အဖွဲ့နှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံသော မည်သည့်အဖွဲ့ကိုမဆို အပြစ်ပေးရန် အသုံးပြုနိုင်ပြီး ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် အဓမ္မတောင်းခံမှု ခံနေရသော သားကောင်များ အပါအဝင်ဖြစ်သည်။

လူလာက လက်တင်အမေရိကတွင် နိုင်ငံခြားဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု ခြိမ်းခြောက်မှု တိုးလာခြင်းအပေါ် စိုးရိမ်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် ဇန်နဝါရီ ၃ ရက် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် အမေရိကန်က ဗင်နီဇွဲလားသမ္မတ နီကိုလပ်စ် မာဒူရိုကို ပြန်ပေးဆွဲခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်သည်။

လူလာသည် အောက်တိုဘာလ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် သမ္မတအဖြစ် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် ဆက်တိုက်မဟုတ်သော သက်တမ်းအတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နေသည်။ လူလာသည် ထရန့်ကို ဝေဖန်သူဖြစ်သော်လည်း သူ၏ အဓိကပြိုင်ဘက်၊ လက်ယာယိမ်းအမတ် ဖလာဗီယို ဘိုလ်ဆိုနာရိုသည် အမေရိကန်အစိုးရနှင့် နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးရှိသည်။

ကြာသပတေးနေ့ ကြေညာချက်သည် ထရန့်သည် ယခုသီတင်းပတ် အိမ်ဖြူတော်တွင် ဘိုလ်ဆိုနာရိုနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အမတ်က နောက်ပိုင်းတွင် သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်မှာ ၎င်းက ထရန့်ကို PCC နှင့် Comando Vermelho တို့ကို "အကြမ်းဖက်" အဖွဲ့များအဖြစ် သတ်မှတ်ရန် တက်ကြွစွာ တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း ဖြစ်သည်။

ထရန့်သည် ယခင်က ဘိုလ်ဆိုနာရိုမိသားစုကိုယ်စား ဘရာဇီးနိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခဲ့ဖူးသည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ၎င်းသည် ဘိုလ်ဆိုနာရို၏ ဖခင်၊ သမ္မတဟောင်း ဂျိုင်ယာ ဘိုလ်ဆိုနာရိုနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှု ပြသသည့်အနေဖြင့် ဘရာဇီးအပေါ် အခွန်များကို ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးအထိ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။

ထရန့်ကဲ့သို့ပင် ဂျိုင်ယာ ဘိုလ်ဆိုနာရိုကို ၂၀၂၂ ရွေးကောက်ပွဲ ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် ဒီမိုကရေစီကို ဖျက်ဆီးရန် ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် စွဲချက်တင်ခဲ့သည်။ အကြီး ဘိုလ်ဆိုနာရိုအပေါ် စွဲဆိုထားသော အမှုကို ရပ်ဆိုင်းရန် ထရန့်၏ တောင်းဆိုမှုများရှိသော်လည်း သမ္မတဟောင်းကို နောက်ဆုံးတွင် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။

သမ္မတဟောင်း၏ သားငယ် အီဒူအာဒို ဘိုလ်ဆိုနာရိုသည် လက်ရှိတွင် သူ၏ဖခင်ကိုယ်စား ထရန့်၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို ရှာဖွေခဲ့မှုကြောင့် အမှုပိတ်ဆို့မှုဖြင့် တရားရင်ဆိုင်နေရသည်။

ပြည်သူ့ဘေးကင်းလုံခြုံရေး ကိစ္စသည် စစ်တမ်းများက အပြိုင်အဆိုင်ဖြစ်နေကြောင်း ပြသနေသော ဖလာဗီယို ဘိုလ်ဆိုနာရိုနှင့် လူလာတို့အကြား ပြိုင်ပွဲတွင် အရေးပါလာဖွယ်ရှိသည်။

ဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့များနှင့် Comando Vermelho ကဲ့သို့သော ရာဇဝတ်အဖွဲ့များအကြား မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပဋိပက္ခများသည်လည်း သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် အရေးပါလာဖွယ်ရှိသည်။

ဥပမာအားဖြင့်၊ ပြီးခဲ့သည့် အောက်တိုဘာလက ရီယိုဒီဂျနေးရိုးရှိ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ စီးနင်းမှုတစ်ခုကြောင့် လူ ၁၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။ မတ်လတွင် နောက်ထပ် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုက လူ ၈ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ စီးနင်းမှုများကို ဝေဖန်သူများက ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာ စစ်ရေးအရ ရင်ဆိုင်မှုများက အကြမ်းဖက်မှုနှင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့သည်။

"ဆင်ခြေဖုံးဒေသမှ လူငယ် မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းဝယ်သူများနှင့် လက်နက်ကိုင် ရင်ဆိုင်မှုသည် ထိရောက်မှုမရှိဘဲ ငွေကြေးခဝါချမှု၏ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် ငွေကြေးရာဇဝတ်မှုများနှင့် ၎င်း၏ဆက်စပ်မှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း မရှိပါ" ဟု မီနပ်စ် ဂျီရိုင်းစ်ရှိ ပွန်တီဖီကယ် ကက်သလစ် တက္ကသိုလ်မှ လူမှုဗေဒပညာရှင်နှင့် ပြည်သူ့ဘေးကင်းလုံခြုံရေး ကျွမ်းကျင်သူ လူဝစ် ဖလာဗီယို ဆာပိုရီက အက်ဆိုစီယိတ်တက် ပရက်စ် သတင်းအေဂျင်စီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများကို ဖြေရှင်းရန် လူလာသည် မတ်လတွင် PCC နှင့် Comando Vermelho ကဲ့သို့သော ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များ၏ ငွေကြေးအခြေခံများကို တိုက်ခိုက်ရန် ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ အစီအစဉ်တစ်ခုကို စတင်ခဲ့သည်။

ထိုငွေကို လက်နက်မှောင်ခိုကူးမှုကို ဖြတ်တောက်ရာတွင်၊ အကျဉ်းထောင်စနစ်ကို တိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်ရာတွင်နှင့် လူသတ်မှု စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရာတွင် အသုံးပြုရန်လည်း စီစဉ်ထားသည်။

ကြာသပတေးနေ့၏ "အကြမ်းဖက်" သတ်မှတ်ချက်များအပြီးတွင် လူလာ၏ နိုင်ငံခြားရေးရာ အကြံပေး ဆဲလ်ဆို အာမိုရင်က အမေရိကန်သည် ဘရာဇီး၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ချိုးဖောက်ရန် ထိုတံဆိပ်ကို အသုံးမပြုသင့်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

"ဖွဲ့စည်းထားသော ရာဇဝတ်မှုသည် တိုက်ဖျက်ရမည့် မကောင်းမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ကြိုဆိုသည်၊ အထူးသဖြင့် ငွေကြေးခဝါချမှုနှင့် လက်နက်ကုန်သွယ်မှု ကိစ္စရပ်များတွင်" ဟု အာမိုရင်က ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ၎င်းက မည်သည့် "ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန် အကြောင်းပြချက်" မဆို "လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိ" ပေဟု ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။