အမ်နက်စတီ အင်တာနေရှင်နယ်က ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲ ပရိသတ်များ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ခံရနိုင်ခြေရှိကြောင်း သတိပေး

ယခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမတိုင်မီ နိုင်ငံတကာလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ (Amnesty International) က ပြိုင်ပွဲသို့ တက်ရောက်မည့် ပရိသတ် သန်းပေါင်းများစွာသည် ၎င်းတို့၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ခံရမည့် အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ မက္ကဆီကိုနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတို့တွင်လည်း ကျင်းပမည့် အဆိုပါပြိုင်ပွဲသည် လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်နှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ စုဝေးခွင့်တို့ကို ပြင်းထန်စွာ ကန့်သတ်မှုများကြားတွင် ကျင်းပနိုင်ကြောင်း အဆိုပါအဖွဲ့က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

"လူသားမျိုးနွယ် အနိုင်ရရမည်- ၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် အခွင့်အရေးများ ကာကွယ်ခြင်း၊ ဖိနှိပ်မှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်း" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အစီရင်ခံစာတစ်စောင်တွင် Amnesty က အိမ်ရှင်နိုင်ငံသုံးနိုင်ငံ၌ ပြိုင်ပွဲသို့ တက်ရောက်မည့် ပရိသတ်များ၊ ကစားသမားများ၊ ဒေသခံများနှင့် မီဒီယာများ ရင်ဆိုင်ရမည့် အန္တရာယ်အမျိုးမျိုးကို ဖော်ပြထားသည်။

ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်များ၏ လေးပုံသုံးပုံကို ကျင်းပမည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် အကောက်ခွန်ဌာန (ICE) နှင့် အကောက်ခွန်နှင့် နယ်စပ်ကာကွယ်ရေးဌာန (CBP) ကဲ့သို့သော အေဂျင်စီများ၏ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုနှင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းမှုများဖြင့် သွင်ပြင်လက္ခဏာဆောင်သော "လူ့အခွင့်အရေး အရေးပေါ်အခြေအနေ" ရှိနေကြောင်း အစီရင်ခံစာက ဖော်ပြသည်။

"ဤကမ္ဘာ့ဖလားသည် ဖီဖာက တစ်ချိန်က သတ်မှတ်ခဲ့သည့် 'အလယ်အလတ်အန္တရာယ်' ရှိသော ပြိုင်ပွဲနှင့် လုံးဝမတူပါ" ဟု အဆိုပါအဖွဲ့က ရေးသားခဲ့သည်။ "ဘောလုံးပွဲတော် ခြောက်ပတ်တာကာလအတွင်း ပရိသတ်များ မျှော်လင့်ထားသည့် ပျော်ရွှင်မှုသည် အကြမ်းဖက်ဖမ်းဆီးမှုများ၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထိန်းသိမ်းမှုများ" နှင့် အခြားသော အလွဲသုံးစားမှုများ၏ လက်တွေ့အခြေအနေကြောင့် မှေးမှိန်နေသည်" ဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်။

ယခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ထိုစဉ်က ICE ယာယီညွှန်ကြားရေးမှူး Todd Lyons က ကမ္ဘာ့ဖလားကာလအတွင်း လုံခြုံရေးအတွက် ICE သည် "အဓိက အစိတ်အပိုင်း" ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ICE ၏ အခန်းကဏ္ဍ အတိုင်းအတာကို အပြည့်အဝ ရှင်းလင်းပြောကြားခြင်း မရှိသေးပေ။ သို့သော် မေလတွင် ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးဌာန (Department of Homeland Security) အရာရှိများက NBC News သို့ ပြောကြားရာတွင် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်များအတွင်း လုံခြုံရေးအတွက် ကူညီရန် ICE သည် ၎င်း၏ဝန်ထမ်းများကို ဒေသခံရဲဌာနများသို့ ကမ်းလှမ်းနေကြောင်း သိရသည်။

Amnesty International ၏ အစီရင်ခံစာအရ မက္ကဆီကိုတွင် ပြည်ထောင်စုအာဏာပိုင်များက အကြမ်းဖက်မှု မြင့်မားနေခြင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် စစ်တပ်အဖွဲ့ဝင်များအပါအဝင် လုံခြုံရေးအေးဂျင့် ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် ချထားမည်ဟု ကြေညာထားသည်။ Amnesty ၏ အဆိုအရ ဤဆုံးဖြတ်ချက်သည် ဆန္ဒပြသူများအတွက် အန္တရာယ်ကို တိုးမြှင့်စေပြီး၊ ၎င်းတို့အထဲတွင် မက္ကဆီကိုစီးတီးရှိ Banorte အားကစားကွင်း (ယခင် Azteca အားကစားကွင်း) အနီးတွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြရန် စီစဉ်ထားသည့် ရှာဖွေနေသော မိခင်များလှုပ်ရှားမှုလည်း ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့သည် နိုင်ငံအတွင်း မှတ်ပုံတင်ထားသော ပျောက်ဆုံးမှု ၁၃၃,၅၀၀ အတွက် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု၊ တရားမျှတမှုနှင့် နစ်နာကြေးများကို တောင်းဆိုနေကြသည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုတွင် မြေယာ၊ ရေ၊ အိမ်ရာရရှိရေးနှင့် မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု (gentrification) ကို ဝေဖန်မှုများနှင့် ဆက်စပ်သည့် အခြားသော လှုပ်ရှားမှုများလည်း ပြိုင်ပွဲကာလအတွင်း ပူးပေါင်းပါဝင်လာမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။

ကနေဒါနိုင်ငံတွင်မူ နိုင်ငံ၏ အိမ်ရာပြဿနာများကြောင့် တိုရွန်တိုကဲ့သို့သော အိမ်ရှင်မြို့များရှိ အိမ်ရာမဲ့လူဦးရေများသည် ကမ္ဘာ့ဖလားလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် နေရာရွှေ့ပြောင်းခံရမည်ကို စိုးရိမ်မှုများရှိနေကြောင်း အစီရင်ခံစာက ဖော်ပြသည်။

Amnesty က မတ်လတွင် ၎င်း၏အစီရင်ခံစာကို ထုတ်ပြန်ခဲ့စဉ်က အိမ်ရှင်မြို့ ၁၆ မြို့အနက် လေးမြို့သာ ပြိုင်ပွဲကာလအတွင်း လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြောင်း အဆိုပါအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက အိမ်ရှင်မြို့များသည် အရပ်သားလုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများတွင် စစ်တပ်အင်အားကို အသုံးပြုခြင်းမှ ရှောင်ရှားရန် အကြံပြုခဲ့ပြီး ဒေသခံအာဏာပိုင်များသည် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်များနှင့် နေရာများသည် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး စီးနင်းမှုများ ခံရခြင်းမရှိစေရန် သေချာစေသင့်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

ဤသတင်းကို မူလက WIRED en Español တွင် ဖော်ပြခဲ့ပြီး စပိန်ဘာသာမှ ပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။