ဂွာတီမာလာက မူးယစ်ဆေးဝါး ကုန်ကူးသူများအား အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို သဘောတူညီခဲ့ခြင်းမရှိကြောင်း ငြင်းဆို။

ဂွာတီမာလာအစိုးရသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအား ၎င်းတို့နိုင်ငံအတွင်းရှိ မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုသမားများကို တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ရန် ခွင့်ပြုရန် သဘောတူညီခဲ့သည်ဟူသော သတင်းများကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် ဝါရှင်တန်နှင့် လုံခြုံရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ရှာဖွေခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။

"မည်သည့်နိုင်ငံကမှ နိုင်ငံပိုင်နက်အတွင်း နိုင်ငံခြားစစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ရန် ခွင့်ပြုသည့် သဘောတူညီချက် မရှိပါ" ဟု သမ္မတ ဘာနာဒို အာရီဗာလို၏ အစိုးရက ကြာသပတေးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်သော ကြေညာချက်၌ ပြောကြားခဲ့သည်။

အဆိုပါ ငြင်းဆိုချက်သည် ယင်းနေ့ အစောပိုင်းက ထုတ်ပြန်ခဲ့သော နယူးယောက်တိုင်းမ် သတင်းစာ၏ ဖော်ပြချက်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံရသည်။ နယူးယောက်တိုင်းမ်က အမည်မဖော်လိုသူ သတင်းရင်းမြစ်နှစ်ခုကို ကိုးကား၍ အာရီဗာလိုသည် ၎င်း၏နိုင်ငံ၌ အမေရိကန်စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို သဘောတူညီခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

ဂွာတီမာလာ၏ ကြေညာချက်နှင့်အတူ နိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဟင်နရီ ဆာအန်ဇ်က ၎င်း၏ အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပီတီ ဟက်ဂ်ဆက်ထ်ထံသို့ မေလ ၂၈ ရက်စွဲဖြင့် ပေးပို့ခဲ့သော စာတစ်စောင်မှ မှတ်စုတစ်ခု ပါရှိခဲ့သည်။

အဆိုပါ မှတ်စုတွင် ဂွာတီမာလာက ဝါရှင်တန်က "သတ်မှတ်ထားသော အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းများ" (DTOs) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော မူးယစ်ဆေးဝါးအဖွဲ့များကို ဆန့်ကျင်၍ "အမေရိကန်၏ အကူအညီဖြင့် တက်ကြွသော စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ဦးဆောင်လိုသည်" ဟု ဖော်ပြထားသည်။

"လက်ရှိ နှစ်နိုင်ငံ သဘောတူညီချက်များနှင့် စီစဉ်မှုများအရ၊ ထိုသို့သော ဂွာတီမာလာ ဦးဆောင်သည့် ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးများသည် DTOs များကို အနိုင်ယူရာတွင် နှစ်နိုင်ငံအကျိုးစီးပွားကို ပိုမိုမြှင့်တင်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ဒေသတွင်းနှင့် ကမ္ဘာ့ခြမ်းလုံခြုံရေးကို တိုးတက်စေမည်ဖြစ်သည်" ဟု ဆာအန်ဇ်က ရေးသားခဲ့သည်။

သို့သော် ဂွာတီမာလာအစိုးရက ဝါရှင်တန်ထံမှ အကူအညီတောင်းခံခြင်းသည် နိုင်ငံအတွင်း အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် ဖိတ်ခေါ်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။

"ဤတောင်းဆိုချက်သည် ဤကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ လက်ရှိတည်ရှိနေသော နှစ်နိုင်ငံသဘောတူညီချက်များ၏ မူဘောင်အတွင်း၌ ရှိပြီး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများပါ အရပ်ဘက် သို့မဟုတ် စစ်ဘက်လုံခြုံရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သဘောတူညီချက်များဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို တင်းကြပ်စွာ လိုက်နာသည်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့် လက်ထက်တွင် အမေရိကန်သည် လက်တင်အမေရိကတွင် အင်အားသုံးရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်ကတည်းက အမေရိကန်သည် ကာရစ်ဘီယံပင်လယ်နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတို့တွင် မူးယစ်ဆေးဝါးသယ်ဆောင်သည်ဟု ယူဆရသော လှေများကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်နေခဲ့ရာ အနည်းဆုံး လူ ၁၉၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ၎င်းလှုပ်ရှားမှုကို လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူများက တရားလက်လွတ်သတ်ဖြတ်မှုများနှင့် ညီမျှသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဇန်နဝါရီလတွင် အမေရိကန်သည် ဗင်နီဇွဲလားသမ္မတ နီကိုလပ်စ် မာဒူရိုကိုလည်း ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ၎င်းအား မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုမှုဖြင့် စွပ်စွဲခဲ့သည်။

မာဒူရိုကို ၎င်း၏ ဒုတိယသမ္မတ ဒယ်လ်စီ ရိုဒရီဂွက်ဇ်က အစားထိုးခဲ့ပြီး သူမသည် ဝါရှင်တန်နှင့် ဆက်ဆံရေးကို တိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကာ နိုင်ငံ၏ ရေနံကဏ္ဍတွင် နိုင်ငံခြားပါဝင်မှုကို ပိုမိုခွင့်ပြုခဲ့သည်။ အမေရိကန်သည် ဗင်နီဇွဲလား၏ ရေနံတင်ပို့မှုများကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားသည်။

ဗဟိုနှင့် တောင်အမေရိကရှိ နိုင်ငံများစွာသည် မူးယစ်ဆေးဝါးကုန်သွယ်မှုနှင့် ဆက်စပ်သော ဂိုဏ်းအဖွဲ့အကြမ်းဖက်မှုများကို ထိန်းချုပ်ရန် ရုန်းကန်နေရသည်။

ဇန်နဝါရီလတွင် ဂွာတီမာလာ၏ အာရီဗာလိုက သံသယရှိ ဂိုဏ်းအဖွဲ့ဝင်များက ရဲအရာရှိ အနည်းဆုံး ၁၀ ဦးကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။

သို့သော် လက်တင်အမေရိက ခေါင်းဆောင်များသည် ၎င်းတို့နိုင်ငံများတွင် အမေရိကန်၏ စစ်ရေးဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို လက်ခံရန် သတိထားခဲ့ကြပြီး ထောက်လှမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိုမူ ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။

အာရီဗာလိုသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး လှုပ်ရှားသူအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။