ရွှေခိုးမှုကြီး: CIA အေးဂျင့်က လုပ်ငန်းသုံးစရိတ်များ အသုံးပြု၍ ဒေါ်လာ သန်း ၄၀ တန် ရွှေချောင်းများ ခိုးယူခဲ့သလား။

ဗဟိုထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီ (CIA) မှ အငြိမ်းစားအကြီးတန်းအရာရှိဟောင်းတစ်ဦးသည် ၎င်း၏နေအိမ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၄၀ ကျော်တန်ဖိုးရှိ ရွှေတုံးရာပေါင်းများစွာကို ဝှက်ထားသည်ကို တွေ့ရှိပြီးနောက် ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာငွေကို ရာဇဝတ်မှုမြောက်ခိုးယူမှုဖြင့် စွပ်စွဲခံထားရသည်။

အဆိုပါ အငြိမ်းစားအရာရှိဟောင်း ဒေးဗစ် ရပ်ရှ်ကို မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်ဟု CIA နှင့် ဖက်ဒရယ်စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဗျူရို (FBI) တို့ ပူးတွဲထုတ်ပြန်သော ကြေညာချက်အရ သိရသည်။

CIA အတွင်းပိုင်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုများ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရာ အေဂျင်စီ၏ ဒါရိုက်တာ ဂျွန် ရတ်ကလစ်ဖ်က အဆိုပါအမှုကို FBI သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်းတို့က ပြောကြားခဲ့သည်။

ရပ်ရှ်ကို လက်ရှိတွင် ထောင်သွင်းအကျဉ်းချထားပြီး ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်၊ အလက်ဇန္ဒြီးယားမြို့ရှိ ဖက်ဒရယ်တရားရုံးတွင် သောကြာနေ့၌ ချုပ်နှောင်ထားမှုဆိုင်ရာ ကြားနာစစ်ဆေးပွဲကို စောင့်ဆိုင်းနေသည်။

ဒေးဗစ် ရပ်ရှ် ဆိုသည်မှာ မည်သူနည်း။

မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တင်သွင်းခဲ့သော FBI ၏ ကျမ်းကျိန်လွှာတွင် ရပ်ရှ်ကို "အမေရိကန်အစိုးရအေဂျင်စီတစ်ခုမှ အငြိမ်းစားအကြီးတန်းအမှုဆောင်ဝန်ဆောင်မှုအဆင့် ဝန်ထမ်းဟောင်း" အဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး ၎င်းတွင် ထိပ်တန်းလျှို့ဝှက်ခွင့်ပြုချက်နှင့် လျှို့ဝှက်အချက်အလက်များကို ရယူခွင့်ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် CIA တွင် မည်သည့်ရာထူးကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်ကိုမူ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရပေ။

ကျမ်းကျိန်လွှာတွင် ဖော်ပြထားသည်မှာ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအထိ ရပ်ရှ်သည် အမေရိကန်အစိုးရပိုင် ပစ္စည်းများကို သိလျက်နှင့် အလွဲသုံးစားလုပ်ခဲ့သည်။

ကျမ်းကျိန်လွှာအရ ရပ်ရှ်သည် ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ရေတပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ၎င်းသည် တောင်ကယ်ရိုလိုင်းနားပြည်နယ်ရှိ ကလမ်ဆန်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့လက်မှတ်မိတ္တူကို တင်ပြခဲ့ပြီး ယင်းအပေါ်အခြေခံ၍ ရေတပ်က ၎င်းအား အမေရိကန်ရေတပ်အရံတပ်ဖွဲ့တွင် အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ရပ်ရှ်သည် ရေတပ်အရံတပ်ဖွဲ့မှ ဒုဗိုလ်အဆင့်ဖြင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်စွာ စစ်မှုထမ်းခြင်းမှ ရပ်စဲခဲ့သည်။ ထိုနေ့ရက်နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းသည် အမေရိကန်စစ်တပ်၏ မည်သည့်ဌာနခွဲတွင်မှ စစ်မှုထမ်းခဲ့သည့် မှတ်တမ်းမရှိပေ။

သို့သော် အမေရိကန်အစိုးရမှတ်တမ်းများအရ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလနောက်ပိုင်းတွင် ရပ်ရှ်သည် စစ်မှုထမ်းခွင့် နာရီ ၇၄၄ နာရီကို တောင်းဆိုခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးအကြိမ်မှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဖြစ်သည်။ ဤစစ်မှုထမ်းခွင့်အတွက် လျော်ကြေးငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၇,၀၀၀ ခန့် ရရှိခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ် စက်တင်ဘာလဝန်းကျင်တွင် ရပ်ရှ်သည် အမေရိကန်အစိုးရဝန်ဆောင်မှုများသို့ ၎င်းသည် ရေတပ်အရံတပ်ဖွဲ့တွင် ဗိုလ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်ဟု ကျမ်းကျိန်လွှာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ယင်းသည် ဒုဗိုလ်အဆင့်ထက် မြင့်မားသော ရာထူးဖြစ်သည်။

ကျမ်းကျိန်လွှာတွင် ထပ်မံဖော်ပြထားသည်မှာ ရပ်ရှ်သည် အမေရိကန်အစိုးရအလုပ်လျှောက်လွှာများစွာတွင် ၎င်း၏ပညာရေးနှင့် စစ်မှုထမ်းခြင်းဆိုင်ရာ အထောက်အထားများကို ထပ်တလဲလဲ လိမ်ညာခဲ့ပြီး ၎င်းသည် ကလမ်ဆန်တက္ကသိုလ်နှင့် ရန်ဆယ်လာ ပိုလီတက္ကနစ် အင်စတီကျုတို့မှ ဘွဲ့များရရှိထားပြီး ရေတပ်လေယာဉ်မှူးဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးသူများသည် ရပ်ရှ်သည် ထိုအဖွဲ့အစည်းများတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် လေယာဉ်မှူး သို့မဟုတ် စမ်းသပ်လေယာဉ်မှူးဖြစ်ခဲ့ခြင်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများကို မတွေ့ရှိခဲ့ပေ။

၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လအထိ ရပ်ရှ်သည် အမေရိကန်အစိုးရထံမှ "လုပ်ငန်းနှင့်သက်ဆိုင်သော ကုန်ကျစရိတ်များအတွက် နိုင်ငံခြားငွေကြေး အမြောက်အမြားနှင့် ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာတန်ဖိုးရှိ ရွှေတုံးများ" ကို တောင်းခံရယူခဲ့သည်ဟု ကျမ်းကျိန်လွှာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

CIA က စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်သောအခါ "ရွှေတုံးများ သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားငွေကြေး အမြောက်အမြားကို ရှာမတွေ့ခဲ့ပါ" ဟု တရားရုံးစာရွက်စာတမ်းများအရ သိရသည်။ "ရပ်ရှ်သည် လုပ်ငန်းနှင့်သက်ဆိုင်သော ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် ၎င်းရရှိခဲ့သော ငွေကြေး သို့မဟုတ် ရွှေတုံးများ၏ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ၎င်း၏အလုပ်ရှင်အား အချက်အလက်ပေးခဲ့သည့် မည်သည့်မှတ်တမ်းကိုမျှ" ရှာမတွေ့ခဲ့ပေ။

မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် FBI အရာရှိများသည် ရပ်ရှ်၏နေအိမ်ကို ရှာဖွေခဲ့ရာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၄၀ ကျော်တန်ဖိုးရှိ ရွှေတုံး ၃၀၃ တုံးခန့်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ရွှေတုံးတစ်တုံးစီသည် ၁ ကီလိုဂရမ်ခန့် အလေးချိန်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် အမေရိကန်ငွေကြေး ဒေါ်လာ ၂ သန်းခန့်နှင့် ဇိမ်ခံနာရီ ၃၅ လုံးကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ရာ အများစုမှာ ရိုလက်စ် (Rolex) နာရီများဖြစ်သည်။

ဤကိစ္စများတွင် ရွှေတုံးများ ပါဝင်နေရခြင်း အကြောင်းရင်းကား အဘယ်နည်း။

အမေရိကန်အစိုးရ၏ ရွှေအများစုကို အဓိကအားဖြင့် အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဖက်ဒရယ်အရံဘဏ်တို့က တရားဝင်အရံပစ္စည်းအဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရွှေသည် ဘဏ်စနစ်ပြင်ပတွင် တာရှည်ခံပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အသိအမှတ်ပြုထားသော တန်ဖိုးသိုလှောင်ရာ ပစ္စည်းဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပုံမှန်ဘဏ္ဍာရေးလမ်းကြောင်းများ ပြိုလဲနိုင်သည့် အကျပ်အတဲကာလများ သို့မဟုတ် စစ်ပွဲကာလများတွင် အသုံးဝင်သည်။

သို့သော် အချို့သော ထောက်လှမ်းရေး သို့မဟုတ် စစ်ရေးစစ်ဆင်မှုများတွင် ဒေသတွင်းဘဏ်လုပ်ငန်းသည် ယုံကြည်စိတ်ချရမှုမရှိသော သို့မဟုတ် အမေရိကန်က ခြေရာခံနိုင်သော ငွေလွှဲ သို့မဟုတ် ဘဏ်မှတ်တမ်းကို မလိုလားသော ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် လျှို့ဝှက်ငွေပေးချေမှုများ ပြုလုပ်ရန် ရွှေကို အသုံးပြုနိုင်သည်။

ဤအချက်က CIA သည် လျှို့ဝှက် သို့မဟုတ် တရားမဝင်သော လုပ်ဆောင်မှုများအတွက် ရွှေကို "လျှို့ဝှက်ရန်ပုံငွေ" တစ်မျိုးအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်ဟူသော ရေရှည်တည်ရှိနေသော သီအိုရီများကို ပိုမိုအားကောင်းစေခဲ့သည်။

၎င်းတို့၏ ၂၀၀၃ ခုနှစ်ထုတ် Gold Warriors: America’s Secret Recovery of Yamashita’s Gold စာအုပ်တွင် စတာလင်နှင့် ပက်ဂီ ဆီးဂရေ့ဗ်တို့က ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဖိလစ်ပိုင်ရှိ ဂျပန်ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းများတွင် ဝှက်ထားသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သော ဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်းများစွာတန်ဖိုးရှိ ရွှေများကို CIA က ဆိုဗီယက်ယူနီယံကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ဆင်ရေးများအတွက် ရန်ပုံငွေအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။

အခြားအစိုးရများကလည်း ဤကဲ့သို့ ငွေပေးချေမှုများ ပြုလုပ်ရန် ရွှေကို အသုံးပြုခဲ့ဖူးပါသလား။

အနောက်နိုင်ငံများက စွပ်စွဲထားသည်မှာ ရုရှားနိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဝါဂ်နာ (Wagner) စစ်သွေးကြွအဖွဲ့သည် ရွှေမှောင်ခိုကူးရန် ရှုပ်ထွေးသော ကွန်ရက်များကို အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ဖြစ်သည်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ဗြိတိန်အောက်လွှတ်တော် နိုင်ငံခြားရေးရာကော်မတီ၏ အစီရင်ခံစာတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်မှာ ရုရှားဝါဂ်နာစစ်သွေးကြွအဖွဲ့သည် အာဖရိကနိုင်ငံများနှင့် သဘောတူညီချက်များ ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး ၎င်းနိုင်ငံများ၏ ရွှေကဲ့သို့သော သတ္တုသယံဇာတများကို ရယူခွင့်အတွက် လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ရေးအထောက်အပံ့များ ပေးခဲ့သည်ဟု ဖြစ်သည်။

ဗြိတိန်အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်မှာ ဝါဂ်နာအဖွဲ့သည် ဗဟိုအာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံ၊ မာလီနှင့် ဆူဒန်အပါအဝင် နိုင်ငံများနှင့် ထိုကဲ့သို့သော သဘောတူညီချက်များ ချုပ်ဆိုခဲ့သည်ဟု ဖြစ်သည်။

အစီရင်ခံစာတွင် စွပ်စွဲထားသည်မှာ ဤပုံစံသည် မော်စကိုအတွက် သိသာထင်ရှားသော "စာရင်းပိတ်" ဝင်ငွေများကို ဖန်တီးပေးသည်ဟု ဖြစ်သည်။