ဂါဇာတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအပေါ် အစ္စရေး၏ဆက်ဆံပုံနှင့်ပတ်သက်၍ ပြင်သစ်နိုင်ငံက စစ်ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု စတင်

ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ အစိုးရရှေ့နေများသည် ပြီးခဲ့သည့်လက ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသသို့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ ပေးပို့ရန်သွားရောက်သည့် သင်္ဘောတန်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သော ပြင်သစ်တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများကို အစ္စရေးတို့က မတရားဆက်ဆံခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ “ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု” နှင့် “စစ်ရာဇဝတ်မှု” ကျူးလွန်မှုများ ရှိ၊ မရှိ ကနဦးစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတစ်ရပ်ကို စတင်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

Global Sumud Flotilla သင်္ဘောတန်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ၎င်းတို့ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရစဉ်အတွင်း ပြင်းထန်စွာ မတရားဆက်ဆံခံခဲ့ရကြောင်း စွပ်စွဲပြောဆိုပြီးနောက်၊ ပြီးခဲ့သည့်လနှောင်းပိုင်းတွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက လွှဲပြောင်းပေးပို့ချက်အရ အမျိုးသားအကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ အစိုးရရှေ့နေရုံး (PNAT) က သောကြာနေ့တွင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ကုလသမဂ္ဂနှင့် လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများက တရားမဝင်ဟု သတ်မှတ်ထားပြီး စုပေါင်းအပြစ်ပေးမှုတစ်ရပ်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည့် ဂါဇာပိတ်ဆို့မှုကို ချိုးဖောက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများထဲမှ နောက်ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတကာရေပြင်၌ အစ္စရေးတို့က ကြားဖြတ်တားဆီးခဲ့ပြီးနောက် နိုင်ငံပေါင်း ၄၀ ခန့်မှ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ၄၃၀ ခန့်ကို အစ္စရေးတို့က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။

အစ္စရေး၏ လက်ယာစွန်းဝါဒီ အမျိုးသားလုံခြုံရေးဝန်ကြီး အီတာမာ ဘင်-ဂဗီးယား (Itamar Ben-Gvir) သည် သင်္ဘောတန်းမှ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများကို လက်ပြန်ကြိုးတုပ်ထားစဉ် ဗီဒီယိုရိုက်ကူး၍ လှောင်ပြောင်ခဲ့သည့်အတွက် နိုင်ငံတကာတွင် ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်မှုများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။

ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ဘင်-ဂဗီးယားကို နိုင်ငံအတွင်း ဝင်ရောက်ခွင့် ပိတ်ပင်ခဲ့ပြီး အစ္စရေး၏ အခြားမဟာမိတ်နိုင်ငံအချို့နည်းတူ အဆိုပါဖြစ်ရပ်နှင့် ပတ်သက်၍ အစ္စရေးသံအမတ်ကြီးကို ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။

မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည့် ပြင်သစ်တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ရှစ်ဦးအနက် အချို့က ၎င်းတို့ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကျဆင်းစေသည့် အတွေ့အကြုံများကို ပြောပြခဲ့သည်။

သင်္ဘောတန်းတွင် လိုက်ပါသွားသည့် ပြင်သစ်နိုင်ငံသား ၃၀ ကျော်အနက် နှစ်ဦးမှာ တူရကီနိုင်ငံရှိ ဆေးရုံတွင် ဆက်လက်ဆေးကုသမှု ခံယူနေရဆဲဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့က သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသူတစ်ဦးက မှောင်မိုက်နေသည့် ကွန်တိန်နာအတွင်း၌ စစ်သားတစ်ဦးက သူမအား ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ခြင်းနှင့် ပါးရိုက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း၊ သူမအား မုဒိမ်းကျင့်မည်ကို အလွန်ကြောက်ရွံ့ခဲ့ရကြောင်း ပြောပြသည်။

နောက်ထပ် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦးကလည်း ဖမ်းဆီးခံထားရသူများကို “ဖိအားပေးသည့်အနေအထား” (stress position) ဖြင့် ဒူးထောက်ခိုင်းပြီး နဖူးကို မြေကြီးပေါ်တွင် နာရီပေါင်းများစွာ ထိကပ်ထားခိုင်းကာ ထိုအချိန်အတွင်း အစ္စရေးနိုင်ငံတော်သီချင်းကို အကြိမ်ကြိမ်ဖွင့်ပြခဲ့ကြောင်း ပြန်လည်ပြောပြသည်။

ပြီးခဲ့သည့်လနှောင်းပိုင်းက Al Jazeera သတင်းဌာနနှင့် ပြောဆိုရာတွင် ပါလက်စတိုင်းအခွင့်အရေးအတွက် အစ္စရေးဥပဒေရေးရာစင်တာဖြစ်သည့် Adalah ၏ ဥပဒေရေးရာဒါရိုက်တာ ဆူဟတ် ဘစ်ရှာရာ (Suhad Bishara) က တာဝန်ခံမှုမရှိပါက အစ္စရေးသည် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုများကို ဆက်လက်ကျူးလွန်နေဦးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ရရှိထားတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေနဲ့ သင်္ဘောတန်းမှာ ပါဝင်သူတွေကို ကိုယ်စားပြုခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော် အတွေ့အကြုံတွေအရ ကြည့်ရင် ဒါဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ်အတွင်း မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ အဆိုးရွားဆုံး မတရားဆက်ဆံမှုဖြစ်ပြီး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုအထိ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပါတယ်” ဟု ဘစ်ရှာရာက ပြောသည်။

Adalah မှ ရှေ့နေများသည် ပြင်းထန်သော ဒဏ်ရာများရရှိစေသည့် ထပ်ခါတလဲလဲ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများ၊ ကြာရှည်စွာ ဖိအားပေးသည့်အနေအထားဖြင့် ထားရှိခြင်းနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သိက္ခာကျဆင်းစေမှုနှင့် နှောင့်ယှက်မှုများအကြောင်း အသိပေးခံထားရသည်။

Global Sumud Flotilla က ၎င်းတို့အနေဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အလွဲသုံးစားပြုမှု အနည်းဆုံး ၁၅ မှုအား မှတ်တမ်းတင်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြင်သစ်သင်္ဘောတန်း တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ၏ ရှေ့နေများက ၎င်းတို့၏ အမှုသည်များအတွက် မုဒိမ်းကျင့်မှု၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကျဆင်းစေမှု စွပ်စွဲချက်များဖြင့် သီးခြားတိုင်ကြားစာတင်သွင်းရန် စီစဉ်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများသည် ဂါဇာတွင် အစ္စရေး၏ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုစစ်ပွဲကို ထောက်ခံနေသည်ဟု စွပ်စွဲကာ ၎င်းတို့၏ အတွေ့အကြုံများကို ဆွေးနွေးရန် ပြင်သစ်အစိုးရနှင့် တွေ့ဆုံရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ကြသည်။

မတရားဆက်ဆံခံရသည့် စွပ်စွဲချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ တုံ့ပြန်ပေးရန် AFP သတင်းဌာနက မေးမြန်းရာတွင် အစ္စရေးအကျဉ်းထောင်ဝန်ဆောင်မှုဌာနက အဆိုပါစွပ်စွဲချက်များသည် “အချက်အလက်အခြေခံ လုံးဝမရှိ” ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ၏ ထင်ရှားသော ကျွမ်းကျင်သူ ဖရန်ချက်စကာ အယ်လ်ဘာနီစီ (Francesca Albanese) က သင်္ဘောတန်းမှ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် ဆက်ဆံမှုသည် “အစ္စရေးအကျဉ်းထောင်များရှိ ပါလက်စတိုင်းများ ခံစားနေရသည့် ဒုက္ခများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက သက်သာရာရနေသေးသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။