ဂါဇာတွင် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပါလက်စတိုင်းဆရာဝန်တစ်ဦး သေဆုံးပြီး လူသုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိ

ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ အလယ်ပိုင်းတွင် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပါလက်စတိုင်းဆရာဝန်တစ်ဦး သေဆုံးပြီး လူသုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် သိမ်းပိုက်ခံ အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသ၏ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းတို့တွင် အစ္စရေးအခြေချနေထိုင်သူများက ပါလက်စတိုင်းတို့၏ နေအိမ်များနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။

အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်တို့၏ အီဒ်အလ်-အဒ်ဟာ (Eid al-Adha) ပွဲတော်၏ စတုတ္ထမြောက်နေ့ဖြစ်သည့် စနေနေ့တွင် ပါလက်စတိုင်းတစ်ဝန်း၌ အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုများသည် ဂါဇာတွင် အစ္စရေး၏ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုစစ်ပွဲကို ရပ်တန့်ရန် ရည်ရွယ်၍ အောက်တိုဘာလတွင် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော အမေရိကန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု “အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး” ကို အစ္စရေးဘက်မှ ဆက်လက်ချိုးဖောက်နေသည့်ကြားမှ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဂါဇာအလယ်ပိုင်း ဒီးအယ်လ်-ဘာလာ (Deir al-Balah) ရှိ အယ်လ်-ယာဖာဆေးရုံမှ မေ့ဆေးဌာန အကြီးအကဲ ဒေါက်တာ ဂျာမဲလ် အဘူ အာဝန် (Dr Jamal Abu Aboun) သည် စနေနေ့က ဒီးအယ်လ်-ဘာလာရှိ အယ်လ်-အက္ကဆွာ အာဇာနည်ဆေးရုံအနီးတွင် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့သည်။

“အစ္စရေးဒရုန်းတစ်စင်းက ဆေးရုံအနီးရှိ အရပ်သားအုပ်စုတစ်စုကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ဂျာမဲလ် အဘူ အာဝန်၏ ရုပ်အလောင်းနှင့် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် ဒဏ်ရာရသူ သုံးဦး ဆေးရုံသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်” ဟု အယ်လ်-အက္ကဆွာဆေးရုံမှ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက Anadolu သတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ယင်းမတိုင်မီက အစ္စရေး၏ အမြောက်တပ်ဖွဲ့သည် ဂါဇာတောင်ပိုင်း ခန်းယူနစ် (Khan Younis) မြို့၏ အရှေ့ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ဒေသများကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ နောက်ထပ် အမြောက်ဖြင့် ပစ်ခတ်မှုတစ်ခုမှာ ဂါဇာအလယ်ပိုင်းရှိ အယ်လ်-ဘူရီဂျ် (al-Bureij) ဒုက္ခသည်စခန်းကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်။

ဂါဇာမီဒီယာရုံး၏ အချက်အလက်များအရ အောက်တိုဘာလ “အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး” နောက်ပိုင်း အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ပါလက်စတိုင်း ၉၂၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၂,၇၈၆ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

ပါလက်စတိုင်းတို့၏ ကိန်းဂဏန်းများအရ အစ္စရေးသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ဂါဇာ၌ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုစစ်ပွဲကို စတင်ခဲ့ပြီး ပါလက်စတိုင်း အနည်းဆုံး ၇၂,၀၀၀ ကို သတ်ဖြတ်ကာ ၁၇၂,၀၀၀ ကျော်ကို ဒဏ်ရာရရှိစေခဲ့သည်။

Associated Press သတင်းဌာနသို့ ပေးအပ်ခဲ့သော ထွက်ဆိုချက်များတွင် အစ္စရေးစစ်သားများက “အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး” ကာလအတွင်း လူသားဆန်မှုကင်းမဲ့သည့် ပတ်ဝန်းကျင်၊ လွတ်လပ်စွာ ပစ်ခတ်ခွင့်ပြုသည့် စည်းမျဉ်းများနှင့် ပါလက်စတိုင်းများကို ပုံမှန်သတ်ဖြတ်နေမှုများအကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် အောက်တိုဘာလမှ ဇန်နဝါရီလအတွင်း ဂါဇာတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် အရန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များက အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များသည် အစ္စရေးသိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများနှင့် ကျန်ရှိသော နယ်မြေများကို ပိုင်းခြားထားသည့် “အဝါရောင်မျဉ်း” (Yellow Line) ဟုခေါ်သော ရှင်းလင်းမှုမရှိသည့် နယ်နိမိတ်ကို ချဉ်းကပ်လာသော သို့မဟုတ် ဖြတ်ကျော်လာသော ပါလက်စတိုင်းများကို မကြာခဏ ပစ်ခတ်လေ့ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

စစ်သားတစ်ဦးက ပါလက်စတိုင်းများစီးနင်းလာသော ယာဉ်တစ်စီးကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် အတွင်းရှိသူအားလုံး သေဆုံးသွားသည့်အတွက် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များက အောင်ပွဲခံခဲ့ကြကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “အဲဒါ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်လောကလိုပါပဲ” ဟု အဆိုပါစစ်သားက AP သို့ ပြောသည်။ “အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးပြီးတဲ့နောက်မှာ အမိန့်က - တစ်စုံတစ်ယောက်က မျဉ်းကိုကျော်လာရင် မင်းတို့ပစ်လိုက်ဆိုတာပါပဲ။”

နောက်ထပ် အရန်တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကလည်း တပ်မှူးများသည် နယ်မြေကို မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ထိန်းသိမ်းထားရန် အကြိမ်ကြိမ် အလေးပေးပြောကြားခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ “လူ့အသက်တွေဟာ တန်ဖိုးမရှိဘူးဆိုတဲ့ ယေဘုယျခံစားချက်မျိုး ရှိနေခဲ့တယ်” ဟု သူက ပြောသည်။

သိမ်းပိုက်ခံ ပါလက်စတိုင်းနယ်မြေ၏ အခြားနေရာများတွင်လည်း စနေနေ့အစောပိုင်းက အနောက်ဘက်ကမ်းမြောက်ပိုင်း နာဘလပ်စ် (Nablus) မြို့တောင်ဘက်ရှိ ဘီတာ (Beita) မြို့တွင် အစ္စရေးအခြေချနေထိုင်သူများက နေအိမ်အချို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပါလက်စတိုင်းသတင်းဌာန Wafa က ဖော်ပြသည်။

၎င်းတို့သည် နေအိမ်များပေါ်သို့ ကျောက်ခဲများဖြင့် ပစ်ပေါက်ခဲ့ပြီး ယာဉ်အချို့ကိုလည်း ဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း Wafa က သတင်းပေးပို့သည်။

အစိုးရပိုင် Voice of Palestine ရေဒီယိုက အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များသည် မြို့ပေါ်ကောင်းကင်ယံသို့ အလင်းပေးဗုံးများ ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အနောက်ဘက်ကမ်းတောင်ပိုင်းတွင် ဟီဘရွန် (Hebron) တောင်ဘက်ရှိ အစ္စရေး၏ ချိုးဖောက်မှုများကို စောင့်ကြည့်နေသည့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ အိုဆာမာ မာခမ်ရာ (Osama Makhamra) က မာဆာဖာ ယတ်တာ (Masafer Yatta) ရှိ ခီရ်ဘတ် အယ်လ်-မူရက် (Khirbet el-Muraq) တွင် အခြေချနေထိုင်သူများက ပါလက်စတိုင်းတို့၏ လယ်ယာမြေများကို တိုက်ခိုက်ပြီး သစ်ပင်အချို့ကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။

ပါလက်စတိုင်းအစိုးရပိုင် နံရံနှင့် အခြေချနေထိုင်မှု ဆန့်ကျင်ရေးကော်မရှင်၏ လစဉ်အစီရင်ခံစာအရ ဧပြီလအတွင်း အနောက်ဘက်ကမ်းနှင့် ဂျေရုဆလင်တို့တွင် အစ္စရေးအခြေချနေထိုင်သူများက ပါလက်စတိုင်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများအပေါ် တိုက်ခိုက်မှု အနည်းဆုံး ၅၄၀ ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများသည် “တိုက်ရိုက်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု၊ သစ်ပင်များ နုတ်ပစ်ခြင်း၊ လယ်ကွင်းများ မီးရှို့ခြင်း၊ လယ်သမားများ ၎င်းတို့၏ မြေယာသို့ မဝင်ရောက်နိုင်အောင် တားဆီးခြင်း၊ ပိုင်ဆိုင်မှုများ သိမ်းယူခြင်းအပြင် နေအိမ်များနှင့် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို ဖျက်ဆီးခြင်း” တို့ ပါဝင်သည်။

ဂါဇာတွင် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုစစ်ပွဲ စတင်ချိန်မှစ၍ အနောက်ဘက်ကမ်းတစ်ဝန်းတွင် အစ္စရေးစစ်တပ်၏ ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုများ၊ ဖမ်းဆီးမှုများနှင့် အခြေချနေထိုင်သူများ၏ တိုက်ခိုက်မှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။

ပါလက်စတိုင်းတို့၏ ကိန်းဂဏန်းများအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှစ၍ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် အခြေချနေထိုင်သူများက ပါလက်စတိုင်း ၁,၁၆၈ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ၁၂,၆၆၆ ဦးကို ဒဏ်ရာရရှိစေကာ၊ လူပေါင်း ၃၃,၀၀၀ ခန့်ကို နေရပ်စွန့်ခွာစေခဲ့ပြီး ၂၃,၀၀၀ နီးပါးကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသည်။