‘အရင်တုန်းက မြေယာက ကျွန်ုပ်တို့ကို ကျွေးမွေးခဲ့တယ်’ - ဂီနီနိုင်ငံရဲ့ ဘောက်ဆိုက်သယံဇာတကြွယ်ဝမှုကနေ ဘယ်သူတွေ အကျိုးအမြတ်ရနေကြတာလဲ။

ဂီနီနိုင်ငံ၊ ဘမ်ဘူ ဆီလာတီ – ဂီနီနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ဘမ်ဘူ ဆီလာတီ ကျေးရွာငယ်လေးထဲတွင် မာမာဒူ အလီအူ လျှောက်လှမ်းနေစဉ် ဖြေရှင်းမရနိုင်သော ကွဲလွဲမှုတစ်ခုကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။

အသက် ၃၈ နှစ်အရွယ်ရှိသူသည် ဘောက်ဆိုက်သတ္တုတူးဖော်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခု၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးဌာနတွင် လုပ်ကိုင်နေသည်။ သို့သော် သူသည် ၎င်း၏ရပ်ရွာလူထုဘဝ တိုးတက်ကောင်းမွန်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းနေသော တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ထိုဒေသရှိ အခြားသတ္တုတူးဖော်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခု၏ လုပ်ရပ်များကို ဝေဖန်ခြင်းကို မကြာခဏဆိုသလို ဆိုလိုသည်။

"ဒီကုမ္ပဏီတွေ မရောက်လာခင်က ကျွန်တော်တို့ မြေယာတွေကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြပြီး အဲဒါတွေက ကျွန်တော်တို့ကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့ပါတယ်" ဟု အလီအူက အယ်လ်ဂျာဇီးယားကို ပြောကြားခဲ့သည်။

"ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်တွေ၊ အထူးသဖြင့် အစားအသောက်တွေကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုတော့ မြေတစ်ကွက်ကို မှတ်ပုံတင်ပြီး သတ္တုတူးဖော်ရေးကုမ္ပဏီပိုင် ဖြစ်သွားတဲ့အခါ အဲဒီမှာ ဘာမှမရှိတော့ပါဘူး။"

နိုင်ငံခြားနှင့် ဆက်စပ်နေသော သတ္တုတူးဖော်ရေးကုမ္ပဏီများသည် ဂီနီနိုင်ငံ၏ ဘောက်ဆိုက်သတ္တုကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးက အပြိုင်အဆိုင် လိုချင်နေကြသည့် အခြေအနေ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ အနောက်အာဖရိကနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဘောက်ဆိုက်သတ္တုသိုက် အများဆုံး ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ၎င်းသည် အလူမီနာနှင့် နောက်ဆုံးတွင် အလူမီနီယမ်အတွက် အရင်းခံပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အလူမီနီယမ်သည် ကားနှင့် လေယာဉ်ကိုယ်ထည်များ၊ ပြတင်းပေါက်များ၊ လေအားတာဘိုင်များနှင့် ဆိုလာပြားများအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော သတ္တုဖြစ်သည်။

လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်သုံးခုအတွင်း ဂီနီနိုင်ငံသည် ၎င်း၏ဘောက်ဆိုက်ထုတ်လုပ်မှုကို ဆယ်ဆ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ အွန်လိုင်းမြေစာရင်းမှတ်တမ်းအရ ဘောက်ဆိုက်ထုတ်လုပ်ရေး စီမံကိန်း တစ်ဒါဇင်ကျော်သည် လက်ရှိတွင် နိုင်ငံအတွင်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်ကူးပြောင်းမှုက အလူမီနီယမ်ကို ပိုမိုလိုအပ်လာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းသည် ဂီနီနိုင်ငံကို မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါသော အနေအထားတွင် ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံမှ တင်ပို့ခဲ့သော ဘောက်ဆိုက်၏ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့အလူမီနီယမ်၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ထုတ်လုပ်သည်။

ရုရှား၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုတို့မှ ကုမ္ပဏီများသည်လည်း သတ္တုရိုင်းကို ရရှိရန်အတွက် နိုင်ငံအတွင်း နေရာယူထားကြသည်။ ဘမ်ဘူ ဆီလာတီတွင် ၂၀၁၉ ခုနှစ်က လုပ်ငန်းစတင်ခဲ့သော အိန္ဒိယကုမ္ပဏီတစ်ခုသည် ၂၀၃၄ ခုနှစ်အထိ သတ္တုတူးဖော်ခွင့် ရရှိထားသည်။

တေလီမယ်လီ (ကင်ဒီယာဒေသ) စီရင်စုတွင် တည်ရှိသော ဘမ်ဘူ ဆီလာတီသည် လွန်ခဲ့သော ငါးနှစ်ခန့်က ၎င်း၏မြေပေါ်တွင် ဘောက်ဆိုက်သတ္တု တွေ့ရှိပြီးနောက်ပိုင်း ပြောင်းလဲမှုများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။

သို့သော် လက်တွေ့တွင်မူ များစွာသောသူတို့သည် ကုန်ကျစရိတ်ကို မြည်တမ်းကြသည်။ ညစ်ညမ်းသောရေ၊ စိုက်ပျိုးမြေဆုံးရှုံးမှုနှင့် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်လုပ်မှု သိသိသာသာ ကျဆင်းခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

ကင်ဒီယာနှင့် ဘိုကီတို့၏ ရိုးရာဘောက်ဆိုက်အဓိကဒေသများတွင် အဓိကလမ်းမကြီးများသည် နိုင်ငံ၏ အခြားဒေသများထက် သိသိသာသာ ကောင်းမွန်သော အခြေအနေတွင် ရှိသည်။ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အခန်းကဏ္ဍများ သို့မဟုတ် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် တည်ငြိမ်သော အလုပ်အကိုင်များသည် ဂီနီနိုင်ငံသားအချို့အတွက် စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများကို ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။

သို့သော် ဘမ်ဘူ ဆီလာတီသည် လျှပ်စစ်မီးမရှိဘဲ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်သော ကျေးရွာတစ်ရွာအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး စိုက်ပျိုးရေးနည်းလမ်းများသည်လည်း စက်မှုလယ်ယာစနစ်နှင့် ကင်းကွာနေဆဲဖြစ်သည်။

သို့သော် ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) အောက် အကွာအဝေးတွင် စိမ်းလန်းစိုပြေသော ရှုခင်းများနှင့် မိုးရာသီ၏ သာယာသောရာသီဥတုသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံး အိန္ဒိယသတ္တုတူးဖော်ရေးကုမ္ပဏီ၏ လုပ်ငန်းခွင်နေရာအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။

ထိုနေရာတွင် ဘောက်ဆိုက်များ တင်ဆောင်ထားသော တူးဖော်ရေးစက်များနှင့် ထရပ်ကားများသည် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန် တည်ဆောက်ထားသော ကျယ်ဝန်းပြီး ကတ္တရာမခင်းရသေးသော လမ်းများကို အဆက်မပြတ် ဖြတ်သန်းသွားလာနေကြသည်။ သတ္တုတူးဖော်ရေးစီးပွားရေးက ရှေ့သို့ အတင်းအကြပ် တွန်းအားပေးနေသည့် ဆူညံပြီး အလုပ်များသော ဇုန်တစ်ခုတွင် ဖြစ်သည်။

သတ္တုတွင်းတွင် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အခန်းကဏ္ဍများ၌ လုပ်ကိုင်သူများသည် တစ်လလျှင် ဒေါ်လာ ၃၀၀ ခန့်အထိ ရရှိနိုင်သည်။

လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုကြသော အခြားဒေသခံများအတွက်မူ အများစုမှာ ပုံမှန်လုပ်ခလစာ မရှိကြဘဲ ၎င်းတို့၏ သီးနှံအထွက်နှုန်းအပေါ် မှီခိုနေကြရသည်။

ဂီနီနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်ခန့်သည် စိုက်ပျိုးရေးဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုကြသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။

ဘမ်ဘူ ဆီလာတီရှိ ဒေသခံများက သတ္တုတူးဖော်ရေးက သိမ်းယူသော မြေတစ်ဟက်တာတိုင်းသည် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် ဆုံးရှုံးသွားသော မြေတစ်ဟက်တာဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုကြသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဆန်တင်သွင်းရန် ဒေါ်လာ သန်း ၅၀၀ ကျော် သုံးစွဲခဲ့ရသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်သည်။

"သူတို့က မြေအတွက် လျော်ကြေးပေးပေမယ့် မလုံလောက်ဘူး၊ နောက်ဆုံးမှာတော့ စီမံခန့်ခွဲမှု အားနည်းတယ်" ဟု အလီအူက ပြောသည်။

"တစ်လနှစ်လအတွင်း ဂီနီဖရန့် သန်း ၅၀ သို့မဟုတ် သန်း ၁၀၀ (ဒေါ်လာ ၅,၇၀၀-၁၁,၄၀၀) ရရှိခဲ့သူတစ်ဦးသည် ဘာမှမကျန်တော့ပါ။ မြေလည်းမရှိ၊ ပိုက်ဆံလည်းမရှိ။ သူတို့ဟာ သုညအောက်ကနေ ပြန်စရပါလိမ့်မယ်။"

မြေပိုင်ဆိုင်မှုရှိနေသေးသော ဒေသခံများသည် ကျေးရွာတွင် ဆန်၊ ကန်စွန်းဥ၊ မြေပဲနှင့် သီဟိုဠ်စေ့များကို ဆက်လက်စိုက်ပျိုးနေကြသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့တွင် နေရာပိုမိုနည်းပါးလာပြီး စိုက်ပျိုးရေးထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။

ကျေးရွာအမျိုးသမီးများသည် "အာလာဝါလီ" (ဖူလာဘာသာစကားဖြင့် "ဘုရားသခင် ကူညီပါ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) အသင်းကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။

ဘမ်ဘူ ဆီလာတီ၏ လမ်းကြားများတစ်လျှောက် လျှောက်သွားရာတွင် အိမ်အနည်းငယ် ထင်ရှားစွာ ပေါ်လွင်နေသည်။

၎င်းတို့သည် ဘိလပ်မြေဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားပြီး ပိုမိုအဖြစ်များသော ရွှံ့အုတ်အိမ်များထက် မိုးဒဏ်ကို ပိုမိုခံနိုင်ရည်ရှိသည်။ သို့သော် များစွာသော အိမ်များမှာ မပြီးစီးသေးပေ။

ဒေသခံများက ၎င်းတို့အား လျော်ကြေးငွေဖြင့် ဆောက်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုကြသည်။

အလီအူ၏ အိမ်နီးချင်း ဖာတူမာတာ ဘင်တာ ဘာသည် လယ်သမားမိသားစုမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တစ်ချိန်က သီဟိုဠ်စေ့များကို စိုက်ပျိုးခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှု ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် အိန္ဒိယသတ္တုတူးဖော်ရေးကုမ္ပဏီက လုပ်ငန်းများ စတင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏မြေအတွက် ဂီနီဖရန့် သန်း ၅၀ (ဒေါ်လာ ၅,၇၀၀ ခန့်) အောက်သာ ပေးခဲ့သည်။ တစ်လုံးတစ်ခဲတည်း ပေးချေခဲ့သော ထိုလျော်ကြေးငွေသည် သင့်လျော်သော ပမာဏဖြစ်သည်ဟု သူမက ပြောသည်။

သို့သော် ယခုအခါ ငွေကုန်သွားပြီဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ အိမ်အသစ်မှာလည်း မပြီးစီးသေးပေ။

"သူတို့ ကျွန်မတို့ဆီက ယူသွားတဲ့မြေက အထွက်ကောင်းတယ်။ အဲဒါနဲ့ပဲ ကျွန်မတို့ အသက်ရှင်နေခဲ့တာ" ဟု အသက် ၂၀ အရွယ် ဘာက မိသားစုခြံဝင်းထဲတွင် မီးဖိုပေါ်၌ လက်ဖက်ရည်ပြင်ဆင်ရင်း ပြောသည်။

"နောက်ဆုံးမှာတော့ မလုံလောက်ခဲ့ပါဘူး" ဟု သူမက မြည်တမ်းခဲ့သည်။

အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် မြေဝယ်ယူမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အယ်လ်ဂျာဇီးယား၏ မေးခွန်းများကို ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ထိုအတောအတွင်း ကျေးရွာအစွန်အဖျားတွင် မြေကြီးထဲသို့ တူးဖော်ထားသော စူးစမ်းရှာဖွေရေးအပေါက်များသည် သတ္တုတူးဖော်ရေးကုမ္ပဏီများက ဘောက်ဆိုက်ကို စမ်းသပ်ခဲ့သည့် နေရာများကို ဖော်ပြနေသည်။ ၎င်းသည် မြေပေါ်ရှိ သက်ရောက်မှုများကို သတ္တုတူးဖော်ခြင်း မစတင်မီကပင် ခံစားရကြောင်း လယ်သမားများအား သတိပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။

မကြာသေးမီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အစီရင်ခံစာတစ်ခုတွင် ဂီနီနိုင်ငံ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီး ဂျာမီ ဒီယာလိုက နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ကုမ္ပဏီအချို့သည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်စံနှုန်းများနှင့် မကိုက်ညီသောကြောင့် ၎င်းတို့၏ သက်ရောက်မှုလေ့လာမှုများနှင့် အကဲဖြတ်အစီရင်ခံစာများကို ပယ်ချခံခဲ့ရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

နိုင်ငံ၏ ဘောက်ဆိုက်မြို့တော်ဟု သတ်မှတ်ခံရသော ကင်ဒီယာ၏ အိမ်နီးချင်းဒေသဖြစ်သည့် ဘိုကီရှိ ကုမ္ပဏီသုံးလေးခုသည် ထိခိုက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် ဝန်ကြီးက "ကုမ္ပဏီများသည် လိုက်နာမှုလက်မှတ်ရရှိရန် အခြေအနေများနှင့် မကိုက်ညီရုံမျှဖြင့် အရာအားလုံး ရပ်တန့်သွားသည်ဟု မဆိုလိုပါ" ဟု ဝန်ခံပြောကြားခဲ့သည်။

လူဦးရေ ၅,၀၀၀ ခန့်ရှိသော ဘမ်ဘူ ဆီလာတီရှိ အိမ်များအားလုံးတွင် အိမ်တွင်းအိမ်သာနှင့် ရေပိုက်စနစ်များ မရှိကြပေ။ ကျေးရွာအလယ်တွင် ၎င်းတို့၏အိမ်များ၌ အဆောက်အအုံများ မရှိသူများအတွက် အများသုံးအိမ်သာများ ရှိသည်။ ရေချိုးခြင်းကိုလည်း စမ်းရေမှ ရရှိသောရေနှင့် ပုံးကိုအသုံးပြု၍ ထိုနေရာ၌ပင် ပြုလုပ်နိုင်သည်။

သတ္တုတူးဖော်ရေးကုမ္ပဏီ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ရပ်ရွာအတွက် အနည်းငယ်ရရှိခဲ့သော အကျိုးကျေးဇူးတစ်ခုမှာ ကျေးရွာရှိ ရေရရှိသည့်နေရာအသစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုရေပိုက်ခေါင်းသည် ဒေသခံအားလုံးနီးပါးကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။ အလီအူပင်လျှင် ၎င်း၏အိမ်အတွက် ရေပုံးများဖြည့်ရန် (ချက်ပြုတ်ရန်နှင့် သောက်သုံးရန်) အသုံးပြုသည်။ ညစ်ညမ်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်သောကြောင့် ရေတွင် သံဓာတ်ပါဝင်ကြောင်း သူသိသည်ဟု ဆိုသော်လည်း ဖြစ်သည်။

သို့တိုင် သူသည် အိမ်နီးချင်း ကူဆာဂျီ ဒေါ့ ကျေးရွာရှိ သူငယ်ချင်းများထက် ကံကောင်းသည်ဟု ယူဆသည်။ ထိုသူငယ်ချင်းများသည် ယခုအခါ ညိုညစ်ညမ်းနေသော မြစ်ရေကို မှီခိုနေကြရသည်။

ကုန်သည်နှင့် လယ်သမားတစ်ဦးဖြစ်သူ တာလာ အူရီ ဆိုးသည် ၎င်း၏ ချက်ပြုတ်ရေးသုံးပစ္စည်းများကို နောက်ကျိနေသော မြစ်ရေတွင် ဆေးကြောနေရသည်။ နေ့စဉ်ရုန်းကန်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။

သူမသည် အိမ်နီးချင်းများ ဝန်းရံလျက် တိုးတိုးလေး စကားစပြောခဲ့သော်လည်း သူမ၏အသံမှာ အော်ဟစ်သံအဖြစ် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

"ကျွန်မတို့ ဒီလိုနေထိုင်နိုင်မယ်လို့ ထင်ပါသလား။"

"သတ္တုတူးဖော်ရေးကုမ္ပဏီ ရောက်ရှိလာခြင်းက အခြေအနေတွေကို ပိုကောင်းလာစေမယ်လို့ ကျွန်မတို့ မျှော်လင့်ခဲ့ပေမယ့် ပိုဆိုးလာခဲ့ပါတယ်" ဟု သူမက ကန့်ကွက်ပြောဆိုခဲ့သည်။

"သတ္တုတူးဖော်ရေးကုမ္ပဏီတွေ ရောက်လာကတည်းက ကျွန်မတို့ ရေပြဿနာ ကြုံတွေ့နေရပါတယ်။ ကလေးတွေ ဖျားနာကြသလို မိဘတွေလည်း ဖျားနာကြပါတယ်" ဟု လယ်သမားတစ်ဦးဖြစ်သူ မာရီယာမာ ကင်ဒီ ဒီယာလိုက ၎င်း၏ခြံဝင်းထဲတွင် ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

"ဆရာဝန်တွေက မိုးရေ ဒါမှမဟုတ် မြစ်ရေကို မသောက်ဖို့ ပြောပါတယ်။ လမ်းတွေမရှိဘူး၊ ကျောင်းမရှိဘူး၊ ဖုန်းလိုင်းမရှိဘူး။ ကျွန်မတို့ ဘာလုပ်ရမှာလဲ။ ကျွန်မတို့ ဂုဏ်သိက္ခာရှိတဲ့ ဘဝတစ်ခုရဖို့ အကူအညီတောင်းနေပါတယ်" ဟု သူမက တောင်းပန်ပြောဆိုခဲ့ရာ သူမ၏မိသားစုနှင့် အိမ်နီးချင်းများက သဘောတူညီကြောင်း ခေါင်းညိတ်ပြခဲ့ကြသည်။

အိန္ဒိယကုမ္ပဏီသည် ဤပြဿနာများနှင့်ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုများကို ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

ဘမ်ဘူ ဆီလာတီကဲ့သို့သော ကျေးရွာများရှိ ပိုမိုခက်ခဲလာသော အခြေအနေများမှ လွတ်မြောက်ရန်အတွက် အချို့သောသူများသည် ကျေးလက်ဒေသများကို စွန့်ခွာကာ မြို့တော် ကိုနာကရီသို့ ဦးတည်သွားကြသည်။

ဘောက်ဆိုက်သတ္တုတူးဖော်ရေးသည် ဂီနီနိုင်ငံတွင် အလွန်လွှမ်းမိုးထားသောကြောင့် သတ္တုတွင်းများမှ ကမ်ဆာဆိပ်ကမ်းသို့ သတ္တုရိုင်းများ သယ်ယူပို့ဆောင်သည့် ရထားများအနက်မှ တစ်စီး၏ ယာဉ်မောင်းတစ်ဦးနှင့် မတော်တဆ တွေ့ဆုံနိုင်သည်။

၎င်း၏အမည်ရင်းကို ထုတ်ဖော်လိုခြင်းမရှိသော အယ်လ်ဖာသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသော ကုမ္ပဏီတစ်ခုတွင် လုပ်ကိုင်ပြီး တင်ပို့နေသော အရင်းအမြစ်များ၏ ကြီးမားသော ပမာဏကို ဖော်ပြပေးသည်။

"ကျွန်တော်တို့ တစ်နေ့ကို ဝက်ဂွန် ၁၅၀ ပါတဲ့ ရထားခြစီးကို ပြေးဆွဲပါတယ်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် နှစ်စဉ်ပစ်မှတ်မှာ ဘောက်ဆိုက် တန်ချိန် ၁၇.၅ သန်း တင်ပို့ရန်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။

"အစိုးရက အခြေအနေတွေကို ပြောင်းလဲချင်နေပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဂီနီမှာ ကျွန်တော်တို့ အခုရနေတဲ့ အမြတ်အစွန်းက နည်းနေလို့ပါ။ နိုင်ငံတော်ရဲ့ ဝင်ငွေတိုးဖို့အတွက် ဒီမှာ သန့်စင်စက်ရုံတွေ လိုအပ်ပါတယ်" ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

အယ်လ်ဖာသည် ကမ်းရိုးတန်းအနီးတွင် နေထိုင်ပြီး ၎င်း၏အလုပ်က မိသားစုအတွက် အိမ်ဆောက်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့ကာ ၎င်း၏ နိုင်ငံသားအများစုအတွက် မရရှိနိုင်သော လူနေမှုအဆင့်အတန်းကို ရရှိစေခဲ့သည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် အာဏာရလာခဲ့သော မာမာဒီ ဒေါင်ဘူယာ အစိုးရသည် သတ္တုတူးဖော်ရေးကဏ္ဍကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။ ၎င်းသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအား ဂီနီနိုင်ငံအတွင်း ဘောက်ဆိုက်ကို ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရန် ဖိအားပေးနေပြီး တန်ဖိုး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသည် နိုင်ငံအတွင်း ဆက်လက်တည်ရှိနေစေရန် သေချာစေသည်။

ဘောက်ဆိုက်ကို အလူမီနီယမ်အဖြစ် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်းသည် ၎င်း၏စျေးနှုန်းကို ၃၇ ဆအထိ မြှင့်တင်နိုင်သည်။

အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ စစ်ပွဲကြား အီရန်နိုင်ငံ၏ မတည်ငြိမ်မှုသည် အလူမီနီယမ်စျေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာစေရန် အထောက်အကူပြုခဲ့ပြီး ဧပြီလတွင် တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၃,၆၀၀ ကျော်လွန်ခဲ့သည်။

ဒေါင်ဘူယာသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲ ၈၇ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးဖြင့် အနိုင်ရပြီးနောက် နောက်ထပ် ခုနစ်နှစ်ကြာ နိုင်ငံကို ဦးဆောင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။ ပြိုင်ဘက်များက ၎င်းအား တရားမဝင်သူအဖြစ် ရှုမြင်ကြသော်လည်း ဂီနီနိုင်ငံသား အများအပြားက သတ္တုတူးဖော်ရေးကဏ္ဍကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်ကြောင်း သဘောတူကြသည်။

သို့သော် ၎င်းကို အောင်မြင်ရန်အတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုကို အကြီးအကျယ် တိုးမြှင့်ရန် လိုအပ်သည်။ ဘမ်ဘူ ဆီလာတီကဲ့သို့သော ကျေးရွာများတွင် လျှပ်စစ်မီးမရှိဘဲ ကိုနာကရီတွင်ပင် ညဘက်တွင် ပန်ကာများနှင့် တီဗီများ ဖွင့်လိုက်သည့်အခါ မီးပျက်မှုများ မကြာခဏဖြစ်ပွားလေ့ရှိသောကြောင့် ယုံကြည်စိတ်ချရမှု မရှိပေ။

ဂီနီနိုင်ငံသည် အိမ်နီးချင်း ဆီနီဂေါနှင့်အတူ ဖြေရှင်းချက်တစ်ခုအတွက် လုပ်ဆောင်နေသည်။ အာဖရိကမြေပေါ်တွင် ၎င်း၏ဘောက်ဆိုက်ကို ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရန် လုံလောက်သော လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရန် ဆီနီဂေါဓာတ်ငွေ့ကို အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံးသည် ကုန်ကြမ်းများကို တင်ပို့နေကြပြီး အလုပ်အကိုင်များနှင့် ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုများကို အခြားနေရာများတွင် ဖန်တီးနေကြသည်။

ကီလိုမီတာ ၃,၀၀၀ (မိုင် ၁,၉၀၀) ကျော် ကွာဝေးသော ပင်လယ်ရပ်ခြားတွင် စပိန်နိုင်ငံသည်လည်း ဂီနီဘောက်ဆိုက်ဇာတ်လမ်း၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။

ဘာစီလိုနာမှ ၃၀ ကီလိုမီတာ (၁၉ မိုင်) အောက်သာ ကွာဝေးသော လူဦးရေ ၁၈,၀၀၀ ရှိသည့် ပါရက်စ် ဒယ်လ် ဗယ်လက်စ် မြို့နယ်သည် ခရီးစဉ်၏ အဆုံးသတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။

မြို့လယ်မှ စက်မှုဇုန်အစွန်အဖျားအထိ အလူမီနီယမ်အထူးပြုလုပ်ငန်းများ ပေါများသည်။ အလူမီနီယမ်ဖြန့်ဖြူးရေး၊ လက်သမားလုပ်ငန်းနှင့် ပြတင်းပေါက်တပ်ဆင်ခြင်းလုပ်ငန်းများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အများစုသည် အိမ်သုံးလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးသည်။

ဂီနီဘောက်ဆိုက်ကို ဥရောပတွင် အများဆုံးစားသုံးသူဖြစ်သော စပိန်နိုင်ငံအတွက် ၎င်း၏တင်သွင်းမှု၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ဂီနီ-ကိုနာကရီမှ လာသည်။

ထိုနေရာတွင် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၌ ထုတ်လုပ်သော အလူမီနီယမ်သည် မော်တော်ကားလုပ်ငန်းကို ထောက်ပံ့ပေးပြီး စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ပြည်တွင်းသုံး နှစ်မျိုးစလုံးအတွက် အသုံးပြုသည်။

ပါရက်စ်သည် ဂီနီနိုင်ငံရှိ ဘောက်ဆိုက်၏ မူလရင်းမြစ်နေရာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အခြားကမ္ဘာတစ်ခုဖြစ်သည်။

စပိန်တွင် မီး၊ ရေနွေး၊ ကတ္တရာလမ်းများ – ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော ဘဝ၏ အခြေခံအချက်များအားလုံး ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အနောက်အာဖရိကသားများ ပိုမိုများပြားလာပြီး ပါရက်စ်နှင့် ဗယ်လက်စ် အိုရီယန်တယ် ဒေသတစ်လျှောက်သို့ ရောက်ရှိလာနေကြသည်ဟု များစွာသောသူတို့က ပြောဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် စပိန်အမျိုးသားစာရင်းအင်းအင်စတီကျု (INE) အရ ကာတာလိုနီးယားနှင့် စပိန်တို့တွင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ခေတ်ရေစီးကြောင်း၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ စပိန်တွင် ဂီနီလူဦးရေသည် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်ကတည်းက လေးဆတိုးလာခဲ့ပြီး (လူ ၂,၇၀၀ မှ ၁၁,၀၀၀ အထိ) ကာတာလိုနီးယားတွင် ၁,၀၀၀ မှ ၄,၀၀၀ အထိ တိုးလာခဲ့သည်။

ဤကိန်းဂဏန်းများတွင် မှတ်ပုံတင်မထားသူများ မပါဝင်ပေ။

ဂီနီနိုင်ငံမှ ကနေရီကျွန်းများသို့ တိုက်ရိုက်ထွက်ခွာပြီး ဥရောပတိုက်ကြီးသို့ ဆက်လက်သွားရောက်သည့် လှေများ ပိုမိုများပြားလာနေသည်။ ဥရောပသမဂ္ဂ နယ်စပ်လုံခြုံရေးအေဂျင်စီဖြစ်သော ဖရွန်တက်စ် (Frontex) အရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် စပိန်နိုင်ငံ၊ ကနေရီကျွန်းများသို့ ရောက်ရှိလာသော ဂီနီနိုင်ငံသား (၂,၃၂၄ ဦး) သည် ယခင် ၁၃ နှစ်တာကာလ စုစုပေါင်းထက် ပိုများသည်။ ၂၀၂၄ နှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စုစုပေါင်းတွင် ဂီနီနိုင်ငံသား ၆,၀၀၀ ထပ်မံရောက်ရှိခဲ့သည်။

ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများသည် အများအားဖြင့် ဆီနီဂေါမှ အမျိုးသားများဖြစ်ပြီး ဂီနီမှလည်း ပိုမိုများပြားလာနေသည်။ ၎င်းတို့သည် တစ်ဦးတည်း လာရောက်ကြပြီး အဆက်အသွယ်များနှင့် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများရှိရာ နေရာများတွင် အခြေချနေထိုင်ကြသည်။ အသစ်ရောက်ရှိလာသူများသည် မကြာခဏဆိုသလို အလွန်ငယ်ရွယ်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ တစ်ဦးတည်းသော အဖော်အဖြစ် မိုဘိုင်းဖုန်းများနှင့် နာရီပေါင်းများစွာ အချိန်ကုန်ဆုံးကြသည်။ ၎င်းတို့ စွန့်ခွာခဲ့သော နိုင်ငံနှင့် တစ်ခုတည်းသော ဆက်သွယ်မှုကြိုး ဖြစ်သည်။

များစွာသောသူတို့သည် ဘောက်ဆိုက်လမ်းကြောင်းအတိုင်း လိုက်ပါသွားခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့၏ သယံဇာတများကို အသုံးပြုခံရပြီး အမြတ်ထုတ်ခံရသည့် နေရာများတွင် ပိုမိုကောင်းမွန်သောအရာတစ်ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် မျှော်လင့်ရင်း ဖြစ်သည်။

ဘမ်ဘူ ဆီလာတီသို့ ပြန်ရောက်နေသော အလီအူက ပြောကြားခဲ့သည်မှာ "ကျွန်တော်တို့ တင်ပို့တဲ့ ဘောက်ဆိုက်နဲ့ ပြန်ရတဲ့အရာကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရင် ကွာခြားမှုက ကြီးမားပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဘာမှနီးပါး မရပါဘူး။ အသက်ရှင်ရပ်တည်ဖို့လောက်ပဲ ရပါတယ်။"

ဤဆောင်းပါးကို ကာတာလန်အသင်း SETEM Catalunya နှင့် ပူးပေါင်းထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး Connect for Global Change consortium နှင့် Lafede.cat တို့က မြှင့်တင်ပေးခဲ့ကာ ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် ကာတာလိုနီးယားအစိုးရ (Generalitat de Catalunya) တို့၏ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုဖြင့် ဖြစ်သည်။