Endurance Energy သည် အသုံးမပြုရသေးသော စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်ကြီးတစ်ခုကို အသုံးချရန်အတွက် ဒေါ်လာ ၅၄ သန်း ရရှိခဲ့
AI Summary
SpaceX ဝန်ထမ်းဟောင်း Andrew Redd သည် သမုဒ္ဒရာကြမ်းပြင်ရှိ ဘူမိအပူစွမ်းအင်ကို ထုတ်ယူရန်အတွက် Endurance Energy ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာမြေ၏ အပူစွမ်းအင်ကို အသုံးပြု၍ ၂၄ နာရီပတ်လုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး ၎င်းအတွက် Series A ရန်ပုံငွေ ဒေါ်လာ ၅၄ သန်း ရရှိထားသည်။ လက်ရှိတွင် AI ဒေတာစင်တာများနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများ၏ စွမ်းအင်လိုအပ်ချက် မြင့်တက်လာနေချိန်၌ ဤစီမံကိန်းသည် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာမည်ဖြစ်သည်။ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဝန်းရံထားသည့် Ring of Fire ဒေသရှိ ဘူမိအပူစွမ်းအင်ကို အသုံးချရန် စီစဉ်ထားပြီး ရေအောက်စက်ရုပ်နည်းပညာများကို အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါလုပ်ငန်းစဉ်သည် ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှုနည်းပါးပြီး ကမ်းရိုးတန်းမြို့ကြီးများအတွက် ရေရှည်တည်တံ့သော စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။
အာကာသထဲသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည့် ဒုံးပျံများတွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဒုတိယမြောက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတစ်ခုကို ရှာဖွေရန်မှာ ခက်ခဲနိုင်သည်။ SpaceX ၏ ဝန်ထမ်းဟောင်း Andrew Redd အတွက်မူ ၎င်းသည် သမုဒ္ဒရာ၏ နက်ရှိုင်းသောနေရာများကို ရှာဖွေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ထူးခြားသည့် အပူလှိုင်းများနှင့် ဆိုးရွားသော မီးလောင်ကျွမ်းမှုများဒဏ်ကို ခံစားခဲ့ရသည့် ပစိဖိတ်အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင် ကြီးပြင်းလာခဲ့သူ Redd သည် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် တစ်စုံတစ်ရာ လုပ်ဆောင်လိုကြောင်း သိရှိခဲ့သည်။
"ဒါပေမဲ့ SpaceX လိုမျိုး အလွန်ခက်ခဲတဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှာ လုပ်ခဲ့ရတဲ့ အတွေ့အကြုံက ကျွန်တော့်ကို အဆင့်ဆင့်တိုးတက်ရုံသက်သက်နဲ့ ဖြေရှင်းလို့မရဘူးဆိုတာကို သဘောပေါက်စေခဲ့ပါတယ်။ တကယ်တမ်းမှာတော့ ဒါဟာ အသစ်စက်စက် ဖြစ်ရမယ်၊ ပြီးတော့ အခြေခံမူဝါဒတွေကနေ စတင်ချဉ်းကပ်ရမယ်" ဟု SpaceX တွင် Dragon နှင့် Starship စီမံကိန်းများ၌ အင်ဂျင်နီယာအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ Redd က ပြောကြားခဲ့သည်။
Redd သည် SpaceX မှ ထွက်ခွာပြီးနောက် Endurance Energy ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ TechCrunch ၏ သတင်းအရ အဆိုပါ Startup သည် သမုဒ္ဒရာ၏ နက်ရှိုင်းသောနေရာများမှ တီရာဝပ် (terawatts) ပမာဏရှိသော ဘူမိအပူစွမ်းအင်ကို ထုတ်ယူနိုင်ရန်အတွက် Series A ရန်ပုံငွေ ဒေါ်လာ ၅၄ သန်း ရရှိထားကြောင်း သိရသည်။ Founders Fund က ဦးဆောင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့ပြီး 72 Ventures၊ Construct Capital၊ Felisis Ventures၊ First Round Capital၊ Riot Ventures နှင့် Voyager Ventures တို့က ပါဝင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့ကြသည်။ AI ဒေတာစင်တာများ၊ လျှပ်စစ်ကားများနှင့် လေးလံသောစက်မှုလုပ်ငန်းများမှ စွမ်းအင်လိုအပ်ချက် မြင့်တက်လာနေချိန်တွင် ကုမ္ပဏီ၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ စီမံကိန်းများကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်အတွက် ဤရန်ပုံငွေသစ်က အထောက်အကူပြုမည်ဖြစ်သည်။
ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ကုမ္ပဏီကို စတင်တည်ထောင်ချိန်မှစ၍ Redd သည် ဝန်ထမ်း ၂၁ ဦးအထိ တိုးချဲ့ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနက် ၁၁ ဦးမှာ SpaceX တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးသူများ ဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီ၏ အင်ဂျင်နီယာဌာန ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌမှာလည်း ယခင်က Fusion စွမ်းအင် Startup တစ်ခုဖြစ်သည့် Helion Energy တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဘူမိအပူစွမ်းအင်သည် အယူအဆသစ်တစ်ခု မဟုတ်ပါ။ လူသားများသည် ပူနွေးသော စမ်းရေတွင်းများမှဖြစ်စေ၊ ဘူမိအပူစွမ်းအင်သုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများမှဖြစ်စေ ကမ္ဘာမြေ၏ အပူကို နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကတည်းက အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။ သို့သော် SpaceX တွင် ရရှိခဲ့သော အတွေ့အကြုံကို အသုံးချ၍ Redd က လူတို့သတိမပြုမိသေးသည့် အခြားအခွင့်အလမ်းတစ်ခု ရှိနေသည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။
သူ၏ ပြဿနာကို ဖြေရှင်းပုံမှာ ဤသို့ဖြစ်သည် - အနာဂတ်စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်တိုင်းသည် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲဖြစ်ရမည်၊ သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး လေထုညစ်ညမ်းမှုမရှိစေရဟု သူက ယုံကြည်သည်။ "ဒါက ကျွန်တော့်အတွက် အလျှော့ပေးလို့မရတဲ့ အချက်ပါ" ဟု Endurance ၏ CEO ဖြစ်သူ Redd က ဆိုသည်။ ထို့အပြင် ၎င်းသည် ၂၄ နာရီပတ်လုံး ရရှိနိုင်ရမည် (စက်မှုလုပ်ငန်းတွင် Baseload power ဟုခေါ်သည်)၊ လျင်မြန်စွာ တပ်ဆင်နိုင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဂစ်ဂါဝပ် (gigawatts) ဆယ်ဂဏန်း သို့မဟုတ် ရာဂဏန်းအထိ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်နိုင်ရမည်ဟု Redd က ဆိုသည်။
သူသည် နျူကလီးယားစွမ်းအင်ကို စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးကာလများမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နိုင်သောကြောင့် လျင်မြန်စွာပင် ပယ်ချခဲ့သည်။ နေရောင်ခြည်နှင့် လေအားလျှပ်စစ်တို့မှာ ဘက်ထရီမပါဘဲ ၂၄ နာရီပတ်လုံး မရရှိနိုင်သလို၊ ရေအားလျှပ်စစ်မှာလည်း တည်ဆောက်နိုင်သည့်နေရာ ကန့်သတ်ချက်ရှိနေသည် (ထို့အပြင် အကောင်းဆုံးနေရာများကိုလည်း အသုံးပြုပြီးဖြစ်သည်)။ ထို့ကြောင့် ဘူမိအပူစွမ်းအင်သာ ကျန်ရှိတော့သည်။
"ဘူမိအပူစွမ်းအင်ဟာ တကယ်တမ်း တပ်ဆင်အသုံးပြုနိုင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသော အခြေခံစွမ်းအင် (baseload renewable) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘာလို့ အမေရိကန်ရဲ့ စွမ်းအင်သုံးစွဲမှုမှာ ၀.၄ ရာခိုင်နှုန်းပဲ ရှိနေတာလဲ" ဟု သူက မေးခွန်းထုတ်သည်။
Fervo နှင့် Zanskar အပါအဝင် ဘူမိအပူစွမ်းအင်ကို လုပ်ဆောင်နေသည့် အခြား Startup များလည်း ရှိသည်။ သို့သော် ထိုကုမ္ပဏီများသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံကို မောင်းနှင်နိုင်လောက်သည့် အပူချိန်ရရှိရန် ကမ္ဘာမြေအပေါ်ယံလွှာအတွင်းသို့ ပေထောင်ပေါင်းများစွာ တူးဖော်ရန် လိုအပ်သည်။ ယခုအချိန်အထိ ဘူမိအပူစွမ်းအင် Startup များအတွက် အကောင်းဆုံးအခွင့်အလမ်းမှာ လူနေထူထပ်သောနေရာများနှင့် ဝေးကွာသည့် အမေရိကန်အနောက်ပိုင်းတွင်သာ ရှိနေသည်။
အိုက်စလန် သို့မဟုတ် ကယ်လီဖိုးနီးယားကဲ့သို့ ကမ္ဘာမြေအပေါ်ယံလွှာ ပါးလွှာပြီး မဂ္ဂမာ (magma) များ မျက်နှာပြင်နှင့် နီးကပ်စွာ စီးဆင်းနေသည့် တူးဖော်ရန် အကောင်းဆုံးနေရာများကို အသုံးပြုပြီးဖြစ်ကြသည်။ မကြာသေးမီက Fervo Energy၊ XGS Energy နှင့် Sage Geosystems ကဲ့သို့သော Startup များသည် အခြားနေရာများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံကို မောင်းနှင်နိုင်လောက်သည့် အပူရှိန်ရှိသော ကျောက်လွှာများကို ရှာဖွေရန် ပေထောင်ပေါင်းများစွာ ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ တူးဖော်ရန် လိုအပ်နေသည်။ ထိုနေရာများသည်လည်း လူနေထူထပ်သောနေရာများနှင့် ဝေးကွာနေဆဲဖြစ်သည်။
သို့သော် မည်သူမျှ သမုဒ္ဒရာများကို အသုံးမချရသေးပေ။
ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ နေရာအချို့တွင် ကမ္ဘာမြေ၏ တက်တိုးနစ်ပြားများ (tectonic plates) သည် ကွဲထွက်နေပြီး ပူပြင်းသော မဂ္ဂမာများ မျက်နှာပြင်သို့ စီးဆင်းလာစေသည်။ အမေရိကန်အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်း၊ ဂျပန်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ၏ အစိတ်အပိုင်းအများစုသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဝန်းရံထားသည့် ဘူမိဗေဒအရ လှုပ်ရှားမှုရှိသော "Ring of Fire" ဟုခေါ်သည့် ဇုန်အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
ပင်လယ်ပြင်သို့ ထွက်ခွာခြင်းသည် စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရှိသည်။ Endurance က အဆိုပြုထားသည့်အတိုင်း ရေအောက်နက်ရှိုင်းသောနေရာများတွင် လုပ်ကိုင်ရန်မှာ မလွယ်ကူပါ။ စက်ရုပ်များက လုပ်ငန်းစဉ်အများစုကို လုပ်ဆောင်ပေးရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။ ဆားငန်ရေသည် သံချေးတက်စေတတ်သဖြင့် ထိုနေရာတွင် ထားရှိမည့် မည်သည့်အရာမဆို ရေဖိအားနှင့် သံချေးတက်ခြင်းကို ခံနိုင်ရည်ရှိအောင် ပြုလုပ်ထားရမည်ဖြစ်သည်။
သို့သော် Redd က ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်းတွင် ဆယ်စုနှစ်များစွာ တူးဖော်ခဲ့သည့် အတွေ့အကြုံများကို ထောက်ပြကာ ၎င်းတို့မှာ ကျော်လွှားနိုင်သည့် အတားအဆီးများသာဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ Endurance ၏ လုပ်ငန်းစဉ်သည် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ သမုဒ္ဒရာအတွက် အန္တရာယ်နည်းပါးကြောင်း သူက ထောက်ပြသည်။ "ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ ပေါက်ကွဲမှုတစ်ခုခု ဖြစ်ခဲ့ရင်တောင် ပူနွေးတဲ့ရေတွေ သမုဒ္ဒရာထဲကို စိမ့်ဝင်သွားမှာဖြစ်ပြီး အဲဒီအပူတွေက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ တီရာဝပ်ပေါင်းများစွာနဲ့ သဘာဝအတိုင်း စိမ့်ဝင်နေပြီးသားပါ" ဟု Redd က ဆိုသည်။
Endurance သည် ကမ်းရိုးတန်းမှ မိုင်အနည်းငယ်အကွာအဝေးရှိ ဘူမိအပူအရင်းအမြစ်အချို့ကို ပစ်မှတ်ထားနေပြီး အချို့မှာ မိုင်ရာနှင့်ချီ ဝေးကွာသည်။ မည်သည့်နေရာကို ဦးစားပေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မည်ဆိုသည်မှာ ရေအောက်ကေဘယ်ကြိုး၏ ကုန်ကျစရိတ်၊ အရင်းအမြစ်၏ ပမာဏနှင့် ကမ်းပေါ်ရှိ စျေးကွက်အရွယ်အစားတို့ကို ချိန်ညှိပေးသည့် အယ်လဂိုရီသမ် (algorithm) တစ်ခုပေါ်တွင် မူတည်မည်ဖြစ်သည်။ (Redd က ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ရေအောက်အပူစမ်းများအနီးရှိ ထိခိုက်လွယ်သော ဂေဟစနစ်များကို ရှောင်ရှားရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။)
Endurance သည် ထိုနေရာရှိ ဘူမိအပူစွမ်းအင်၏ အစိတ်အပိုင်းအနည်းငယ်ကိုသာ အသုံးချနိုင်လျှင်ပင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အမြောက်အမြားကို ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ Ring of Fire တစ်ဝိုက်တွင် လာမည့် ၅ နှစ်မှ ၁၀ နှစ်အတွင်း တီရာဝပ် ၆ ခန့်ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နိုင်မည်ဟု Redd က ခန့်မှန်းသည်။ ၎င်းကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရလျှင် ကမ္ဘာကြီးသည် အချိန်တိုင်းတွင် စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်အားလုံးကို ပေါင်းလိုက်ပါက တီရာဝပ် ၂၀ ခန့်ကို ပျမ်းမျှအသုံးပြုနေခြင်းဖြစ်သည်။
"ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အယူအဆက Ring of Fire ပေါ်မှာရှိတဲ့ အဓိက ကမ်းရိုးတန်းမြို့ကြီးတိုင်းကို စွမ်းအင်ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ဖို့ပါပဲ" ဟု Redd က ပြောကြားခဲ့သည်။