ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်မည့် မျှော်လင့်ချက်များကြောင့် ရေနံဈေးနှုန်းများ ဆက်လက်ကျဆင်းနေ

အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် မူဘောင်သဘောတူညီချက် လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းမပြုမီ ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ဈေးကွက်များ တည်ငြိမ်မှုရှိလာမည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်များ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ရေနံဈေးနှုန်းများ ဆက်လက်ကျဆင်းနေသည်။

ဩဂုတ်လတွင် ပေးပို့ရမည့် Brent ရေနံစိမ်း အနာဂတ်ဈေးနှုန်းများသည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ၁ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး ကျဆင်းခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ရက်အတွင်း တစ်ရက်လျှင် ၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျဆင်းခဲ့သည့် အခြေအနေကို ဆက်လက်ထိန်းထားသည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စံနှုန်းဖြစ်သော အဆိုပါရေနံဈေးနှုန်းသည် GMT စံတော်ချိန် ၀၈:၀၀ နာရီတွင် တစ်စည်လျှင် ၇၈.၂၄ ဒေါ်လာသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ ၎င်းမှာ စစ်ပွဲစတင်ပြီး သုံးရက်အကြာ မတ်လ ၃ ရက်နေ့နောက်ပိုင်း အနိမ့်ဆုံးဈေးနှုန်းဖြစ်သည်။

ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားစဉ်အတွင်း ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်ခဲ့ပြီးနောက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မွန်းလွဲပိုင်း အာရှဈေးကွက်တွင် ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို တိုက်ခိုက်မှုများ မစတင်မီကထက် ၇ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ပိုမိုမြင့်မားတော့သည်။

"လက်ရှိ အခြေအနေအရ ခန့်မှန်းချက်မှာ အကောင်းမြင်စရာဖြစ်ပြီး သိသာထင်ရှားတဲ့ အခက်အခဲတွေ ထပ်မဖြစ်လာဘူးလို့ ယူဆရပါတယ်" ဟု လန်ဒန်အခြေစိုက် PVM Oil Associates မှ လေ့လာသုံးသပ်သူ Tamas Varga က မှတ်ချက်ပေးခဲ့သည်။

"ပြီးခဲ့တဲ့ အရောင်းအဝယ်လေးရက်အတွင်းမှာ Brent ရေနံဈေးဟာ တစ်စည်ကို ၁၇ ဒေါ်လာအထိ ကျဆင်းခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ အနည်းဆုံးတော့ ရေနံထောက်ပံ့မှု ပြတ်တောက်မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အဆိုးရွားဆုံးကာလကို ကျော်လွန်သွားပြီဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက်ကို ပြသနေတာပါ" ဟု Varga က ပြောကြားခဲ့သည်။

စင်ကာပူအခြေစိုက် ရေနံဈေးကွက် လေ့လာသုံးသပ်ရေးဌာန Vanda Insights ၏ တည်ထောင်သူ Vandana Hari က အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့၏ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) ကြေညာချက်သည် ဈေးကွက်ကို သက်သာရာရစေသော်လည်း "ကတိကဝတ်များနှင့် ကတိပေးထားချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရမည့် အခက်ခဲဆုံးအပိုင်းမှာ လာရန်သာ ရှိသေးသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

"ရေနံဈေး ကျဆင်းမှုဟာ စိတ်ခံစားချက်အပေါ် အခြေခံနေတာပါ" ဟု Hari က Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

"ဈေးကွက်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်မည့်အပေါ် ကြိုတင်မျှော်လင့်ပြီး အကောင်းဆုံးအခြေအနေကို တွက်ချက်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးကနေတစ်ဆင့် ပထဝီနိုင်ငံရေး တင်းမာမှုတွေ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တဲ့ အခက်အခဲတွေကိုတော့ လုံလောက်စွာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားခြင်း မရှိသေးပါဘူး" ဟု Hari က ဆိုသည်။

သောကြာနေ့တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးရန် စီစဉ်ထားသည့် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) ၏ အသေးစိတ်အချက်အလက် အများအပြားမှာ မရှင်းလင်းသေးသော်လည်း၊ အီရန်သည် အမေရိကန်က အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို ပိတ်ဆို့ထားခြင်းကို ရုပ်သိမ်းပေးရန်နှင့် အခြားသော အပေးအယူများအတွက် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အလုံးစုံနီးပါး ပိတ်ဆို့ထားခြင်းကို အဆုံးသတ်ပေးလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။

ရေလက်ကြားကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခြင်းသည် စစ်ပွဲကြောင့် လေးလနီးပါး မငြိမ်မသက်ဖြစ်ခဲ့ရသည့် စွမ်းအင်ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များအပေါ် ယုံကြည်မှု ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးအတွက် အဓိကခြေလှမ်းတစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။

အီရန်နှင့် အိုမန်နိုင်ငံကြားတွင် တည်ရှိသော အဆိုပါရေလက်ကြားအတွင်း ရေကြောင်းသွားလာမှုမှာ အီရန်၏ ဒုံးကျည်များ၊ ဒရုန်းများနှင့် ရေမြုပ်မိုင်းများ၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် အလွန်နည်းပါးသွားခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ရေနံထောက်ပံ့မှုကို တစ်နေ့လျှင် စည်ပေါင်း ၁၄ သန်းခန့် လျော့ကျစေခဲ့သည်။

အီရန်စစ်ပွဲ အဆုံးသတ်သွားလျှင်ပင် ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်စီးဆင်းမှုမှာ ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် လအနည်းငယ် ကြာမြင့်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။

ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် ပင်လယ်ကွေ့ကို ထွက်ခွာရန် စောင့်ဆိုင်းနေသည့် သင်္ဘောပေါင်း ၅၀၀ ကျော်ရှိနေပြီး ရေလမ်းကြောင်းတွင် ရေမြုပ်မိုင်းများ ကင်းစင်ကြောင်း သေချာစေရန် လုပ်ဆောင်ရမည့် လုပ်ငန်းစဉ်မှာ အနည်းဆုံး ရက်သတ္တပတ်များစွာ ကြာမြင့်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်သားများအဖွဲ့ချုပ် (International Transport Workers’ Federation) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး Stephen Cotton က ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဂျီနီဗာမြို့တွင် ပြုလုပ်မည့် လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲသည် ပုံမှန်အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရေး လုပ်ငန်းစဉ်၏ "အစပျိုးခြင်းမျှသာ" ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

"ပိတ်မိနေတဲ့ သင်္ဘောတွေ အများအပြားရှိနေတာ၊ သင်္ဘောသား အပြောင်းအလဲလုပ်ဖို့နဲ့ အနားယူဖို့ လိုအပ်နေတာတွေကြောင့် ပုံမှန်ရေကြောင်းသွားလာမှု အခြေအနေကို ပြန်ရောက်ဖို့ဆိုတာ ရက်သတ္တပတ်တွေ၊ ဒါမှမဟုတ် လတွေတောင် ကြာမြင့်နိုင်ပါတယ်" ဟု Cotton က တနင်္လာနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခု၌ ပြောကြားခဲ့သည်။